پایان نامه با کلمات کلیدی مدل DEA، تحلیل پوششی، تحلیل حساسیت

نوامبر 30, 2018 0 By admin4
پایان نامه  

مفهومی FDEA برای این مساله به صورت زیر است:
شکل 4– 2: مدل مفهومی تحلیل پوشش داده‌های فازی
داده‌های ورودی و خروجی برای هرکدام یک از شرکت‌های کلیدی (تولیدکننده) زنجیره‌های تأمین مشخص شده و به مدل تحلیل تحلیل پوششی داده‌های فازی وارد می‌شود تا این مدل کارآیی زنجیره‌ی‌تأمین مورد نظر را محاسبه کند.
حال با استفاده از روابط (3-11) و (3-12) به ارزیابی کارآیی زنجیره‌های تأمین می‌پردازیم. نمونه برنامه‌ریزی خطی استفاده شده برای ارزیابی کارآیی واحد تصمیم‌گیری یک (زنجیره‌ی‌تأمین شرکت کلیدی یک) در سطح اطمینان به این صورت است:
4. 6 نتایج مدل تحلیل پوششی داده‌های فازی
مدل برنامه‌ریزی خطی با استفاده از نرم‌افزار LINGO نسخه 11 (مرادی‌نژاد و همتا، 1388) برای هر شش زنجیره‌ی‌تأمین در سطح اطمینان 0.7 حل شده است. جدول (4-5) نشان‌دهنده مقادیر کارآیی‌های محاسبه شده برای شش واحد تصمیم‌گیری در سطح اطمینان 0.7 است. این مقادیر به صورت اعداد فازی مثلثی غیر‌متقارن هستند. عدد وسط نشان‌دهنده مرکز عدد فازی، عدد سمت راست نشان‌دهنده گسترش از سمت راست و عدد سمت چپ نشان‌دهنده مقدار گسترش از سمت چپ عدد فازی مورد نظر است.
جدول 4 – 5: مقادیر کارآیی‌های محاسبه شده برای شش واحد تصمیم‌گیری
واحد تصمیم‌گیری
کارآیی فازی
(0.0386,0.9581,0.0419)
(0.0358,0.9614,0.0384)
(0.0348,0.7415,0.0383)
(0.0241,0.9291,0.0254)
(0.0369,0.9599,0.0400)
(0.0302,0.7240,0.0329)
همانطور که در جدول (4-5) مشاهده می‌شود نتایج بدست آمده از مدل FDEA به صورت اعداد فازی هستند. در نتیجه برای رتبه‌بندی آن‌ها باید از روش‌های مقایسه اعداد فازی استفاده کرد. در این‌جا، از روش رتبه‌بندی با استفاده از میانگین و پراکندگی فازی استفاده می‌شود. این روش اعداد فازی را بر اساس دو شاخص مقدار میانگین اعداد فازی و پراکندگی آن‌ها رتبه‌بندی می‌کند. فرض بر این است که برای تصمیم‌گیرنده، عدد فازی با میانگین بیشتر و پراکندگی کمتر مقبول‌تر است. لی74 و لای75 استفاده از میانگین توسعه یافته و انحراف استاندارد مبتنی بر سنجش‌های احتمال پیشامدهای فازی را برای رتبه‌بندی اعداد فازی پیشنهاد می‌کنند(غضنفری و طاهری، 1385). مطابق مطالعه آن‌ها اگر یک عدد فازی باشد، میانگین و پراکندگی آن از روابط زیر بدست می‌آید:
(4-1)
با استفاده از روابط بالا رتبه‌بندی واحد‌های تصمیم‌گیری (زنجیره‌های تأمین) به صورت جدول (4-6) انجام می‌شود. برتری یک زنجیره‌ی‌تأمین بر دیگری در جدول (4-6) نشانگر این موضوع است که شبکه زنجیری‌تأمین یکی بر دیگری برتری داشته است. به طور مثال برتری زنجیره‌ی‌تأمین دو بر زنجیره‌ی‌تأمین پنج گویای این مطلب است که شرکت کلیدی (تولیدکننده) زنجیره‌ی‌تأمین دو در شاخص‌ها و ارتباطاتش با تأمین‌کنندگان و مشتریان خود بهتر از زنجیره‌ی‌تأمین پنج عمل کرده است.
جدول 4 – 6 : رتبه‌بندی زنجیره‌های تأمین با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده‌های فازی
واحد تصمیم‌گیری
رتبه
3
1
5
4
2
6
4 .7 تحلیل حساسیت
تحلیل حساسیت یکی از بخش‌های مهم برنامه‌ریزی خطی است. آنالیز حساسیت بر دو فرض استوار است: اصل اول: هنگامی که پارامترها به صورت خطی تغییر می‌کنند متغیرهای وضعیت باید به صورت خطی وابسته به پارامتر باشند. اصل دوم: هنگامی که پارامتری تغییر می‌کند، پارامترهای دیگر مدل متعاقباً نباید روی متغیرهای وضعیت تأثیر داشته باشند. این پیش‌فرض‌ها تا زمانی که تغییر متغیرهای مساله در سطح کمی باشد، برقرار هستند.
در این مساله، سطح اطمینان به عنوان پارامتر حساسیت در نظر گرفته شده است. جدول (4-7) نتایج کارآیی زنجیره‌های تأمین را در سطوح اطمینان مختلف نشان می‌دهد.
جدول 4 – 7: کارآیی زنجیره‌های تأمین در سطوح اطمینان مختلف
واحد تصمیم‌گیری
(0.0501,0.9439,0.0560)
(0.0385,0.9580,0.0419)
(0.0263,0.9721,0.0278)
(0.0135,0.9860,0.0139)
(0,1,0)
(0.0466,0.9482,0.0517)
(0.0357,0.9613,0.0386)
(0.0243,0.9743,0.0256)
(0.0124,0.9872,0.0127)
(0,1,0)
(0.0449,0.7300,0.0512)
(0.0347,0.7415,0.0383)
(0.0238,0.7523,0.0255)
(0.0123,0.7632,0.0127)
(0,0.7740,0)
(0.0314,0.9100,0.337)
(0.0240,0.9291,0.0253)
(0.0164,0.9486,0.0169)
(0.0083,0.9686,0.0085)
(0,0.9853,0)
(0.0480,0.9459,0.0535)
(0.0369,0.9599,0.0535)
(0.0252,0.9733,0.0266)
(0.0129,0.9867,0.0132)
(0,0.9999,0)
(0.0393,0.7157,0.0442)
(0.0302,0.7240,0.0329)
(0.0206,0.7324,0.0218)
(0.0105,0.7409,0.0108)
(0,0.7496,0)
همانطور که از جدول (4-7) مشاهده می‌شود با افزایش سطح اطمینان مرکز اعداد فازی که تعیین‌کننده کارآیی زنجیره‌های تأمین هستند نیز افزایش پیدا می‌کند. همچنین با افزایش سطح اطمینان طول بال‌های عدد فازی نیز کمتر می‌شود تا در سطح اطمینان این مقدار به صفر می‌رسد. در سطح اطمینان مدل FDEA معادل مدل قطعی و کلاسیک DEA (مدل چارنز، کوپر و رودز (CCR)) می‌باشد.
برای بهتر نشان دادن رتبه‌های واحدهای تصمیم‌گیری در سطوح اطمینان مختلف از نمودار (4-3) استفاده شده است.
شکل 4 – 3 : رتبه‌بندی واحدهای تصمیم‌گیری در سطوح مختلف اطمینان
فصل پنجم:
نتیجه گیری و پیشنهادات
1.5 مقدمه
همانگونه که در فصل قبل توضیح داده شد در اين پژوهش از مدل تحليل پوششي داده هاي ورودي‌گرا به عنوان اساس ارزيابي عملکرد زنجيره تامين استفاده شده است و سپس پژوهشگر مدل مذکور را در قالب فازی برده و پاسخ آنرا مورد تحلیل و بررسی قرار داده است. از مدل کارت امتيازي متوازن در انتخاب شاخصهايي از جنس هزينه استفاده کرده است و در نهايت مدل FUZZY DEA براي ارزيابي عملکرد زنجيرههاي تامين شرکت های صنعت مبلمان مورد استفاده قرار داده است. هدف از استفاده از مدل تحليل پوششي داده‌هاي فازي، امکان ارزيابي عملکرد در محيط‌هاي غيرقطعي با استفاده از داده‌هاي فازي است. در اين پژوهش ارزيابي عملکرد زنجيره‌هاي تأمين در سطح توليدکننده انجام مي‌شود و شاخص‌هاي اندازه‌گيري عملکرد براي هر توليدکننده با حفظ ارتباطش با تأمين‌کنندگان و مشتريان اندازه‌گيري مي‌شوند، شاخصهای مذکور بر اساس مدل کارت امتيازي متوازن در چهار رويکرد مالي، فرآيندهاي داخلي سازمان، مشتري و رويکرد رشد و يادگيري در قالب يک پرسشنامه طراحي شده است. که در ادامه به نتایج حاصل از انجام این پژوهش، پیشنهادات کاربردی پژوهش، پیشنهادات جهت انجام پژوهشهای آتی و محدودیتهای پژوهش اشاره میشود.
2.5 نتایج
در این پژوهش براي ارزيابي عملکرد زنجيره تامين از مدل DEA کلاسيک و با تبديل متغيرهاي ورودي و خروجي قطعي به متغيرهاي فازي و همچنين رابطه‌هاي “مساوي” و “کوچکتر مساوي” به رابطه‌هاي “مساوي فازي” و “کوچکتر مساوي فازي” استفاده شده است. در اين مدل داده‌هاي ورودي و خروجي به صورت اعداد فازي مثلثي متقارن به مدل وارد مي‌شوند و خروجي مدل يک عدد فازي مثلثي غير متقارن به ازاي هر واحد تصميم‌گيري است که نشان‌دهنده‌ي‌ عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين مورد نظر مي‌باشد. در اين مدل خروجي هم به صورت فازي است که با توجه به فازي بودن داده‌ها بسيار به تفکر انساني نزديک‌تر است.
مدل ارائه شده در این پژوهش براي شش زنجيره‌ تأمين فعال با ساختار یکسان در صنعت مبل اعمال شده است .
براي محاسبه عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين، روش‌ها و مدل‌هاي مختلفي وجود دارد که در اين تحقيق از مدل تحليل پوششي داده‌ها استفاده شده است. اين مدل داراي مزايايي است که مهمترين مزيت آن عدم نياز به اختصاص وزن شاخص‌ها از طرف تصميم‌گيرنده است بلکه خود مدل تحليل پوششي داده‌ها بهترين وزن‌ها را مشخص مي‌کند. چون مقادير مربوط به زنجيره‌هاي تأمين به صورت قطعي نمي‌باشند نمي‌توان از مدل قطعي و کلاسيک تحليل پوششي داده‌ها استفاده کرد و بايد از يک مدل غيرقطعي استفاده نمود. براي اين منظور از مجموعه‌هاي فازي جهت برخورد با عدم قطعيت استفاده مي‌شود.
براي ارزيابي عملکرد زنجيره‌هاي تأمين شاخص هاي ارزيابي از طريق مدل کارت امتيازي متوازن طوري در نظر گرفته شده است که رويکردهاي مختلف شاخص‌هاي عملکرد را در نظر بگيرد که در اين رابطه از خبرگان شرکت های مذکور که براي مطالعه موردي در صنعت مبل انتخاب گشته نيز ياري گرفته شده و با تدوين پرسشنامه اي در قالبي مشخص و بر اساس مدل BSC نظرات کارشناسي ايشان نيز در انتخاب و تدوين شاخص هاي ارزيابي در نظر گرفته شده است. در اين مجموعه معيارهاي هزينه‌هاي مستقيم، هزينه‌هاي عملياتي، هزينه‌هاي تبادل، زمان تدارک سفارش و تعداد کل کارکنان به عنوان معيارهاي ورودي و معيارهاي انعطاف‌پذيري محصول، انعطاف‌پذيري تحويل، حجم فروش، سود خالص، نرخ تکميل سفارش و درصد تحويل به موقع به عنوان معيارهاي خروجي در نظر گرفته شده‌اند. معيارهاي هزينه‌اي به صورت فازي در نظر گرفته شده‌اند و ساير معيارها قطعي هستند. مدل FDEA به کار رفته در اين تحقيق داراي اين قابليت است که داده‌هاي قطعي و فازي را به صورت هم‌زمان به کار گيرد و خروجي را به صورت فازي ارائه دهد.
در مورد کاوي مربوطه شش زنجيره‌ي‌تأمين با استفاده از مدل FDEA ارزيابي شده‌ است و مسائل برنامه‌ريزي خطي مربوط به هر کدام از سال هاي متفاوت با استفاده از نرم‌افزار LINGO نسخه 11 حل شده و نتايج آن‌ها که به صورت اعداد فازي است نسبت به هم مقايسه شده و رتبه‌بندي صورت گرفته است.
براي مقايسه عملکرد مدل FDEA در ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين، دو مدل DEA کلاسيک (مدل چارنز، کوپر و رودز) و مدل تحليل پوششي داده‌هاي ناهموار76 (RDEA) ارائه شده توسط ژو و همکاران (2009) در نظر گرفته مي‌شود. مدل RDEA مدلي است که همانند مدل FDEA براي مواجهه با شرايط عدم اطمينان و داده‌هاي غيرقطعي توسعه داده شده است به وسيله اين روش برخي از عناصري که به طور طبيعي غير قطعي يا احتمالي هستند به طوردقيقتري ارزيابي ميشوند. به عبارت ديگر براي هر داده نامتقارن (غير منظم) يک فاصله مي تواند محاسبه شود که در آن مرزهاي بالا وپايين نشان دهنده ماکزيمم ومينيمم مقدار براي آن عنصر است و به طور قطع آن ميتواند هر مقداري در اين فاصله را بگيرد. سپس بر پايه اين مقادير کارايي هر يک از DMU ها اندازه گيري ميشود، که در اينجا براي مقايسه با مدل FDEA در نظر گرفته شده است. جدول (5-1) رتبه‌بندي شش زنجيره‌ي‌تأمين را با استفاده از سه روش ذکر شده نشان مي‌دهد.
جدول 5-1 :رتبه‌بندی واحدهای تصمیم‌گیری با استفاده از سه روش
واحد تصمیم‌گیری
رتبه در مدل FDEA
رتبه در مدل DEA کلاسیک
رتبه در مدل RDEA
3
1
4
1
1
5
5
5
3
4
4
6
2
3
1
6
6
2
نتایج مدل DEA کلاسیک همان نتایجی است که در حالت برای مدل FDEA به‌دست می‌آید؛ در این حالت مراکز اعداد فازی مربوط به شاخص‌های هزینه‌ای به عنوان مقادیر آن‌ها برای زنجیره‌های تأمین در نظر گرفته می‌شود. برای بدست‌آوردن رتبه‌بندی زنجیره‌های تأمین با استفاده از مدل RDEA از مدل ارائه شده در مقاله ژو و همکاران (2009) استفاده می‌شود. همانطور که از جدول (5-1) مشاهده می‌شود مدل FDEA رتبه‌بندی منطقی‌تر و بهتری را نسبت به RDEA در مقایسه با مدل DEA کلاسیک ارائه داده است. نتایج مدل FDEA برای ارزیابی کارآیی زنجیره‌ی‌تأمین به مدل DEA کلاسیک نزدیک‌تر است. رتبه‌ی زنجیره‌های تأمین سه، چهار و شش در هر دو مدل FDEA و DEA کلاسیک ثابت است و رتبه‌ی واحدهای تصمیم‌گیری یک، دو و پنج