پایان نامه با واژگان کلیدی کیفیت زندگی، شهر کرمان، روش تحقیق، آموزش و پرورش

دسامبر 22, 2018 0 By yazoa
پایان نامه  

پرداخته بود. البته این مطلب تا بعد از جنگ جهانی مسکوت ماند. همچنین در آن سال‌ها تعریف سازمان جهانی بهداشت از سلامت که آن را خوب بودن جسمی، روانی و اجتماعی نامید، باعث بحث های زیادی درباره اندازه‌پذیری سلامت و اندزه گیری آن شد. کیفیت زندگی از نظر لغوی به معنای چگونگی زندگی است و برای هر شخص منحصر به فرد بوده و با دیگران متفاوت است.
اندروز و وایتی با در نظر گرفتن شاخص‌های اجتماعی و ارزش‌های شخصی هفت حیطه در کیفیت زندگی مطرح کردند: زندگی شخصی، خانواده فرد، ارتباط با دیگران، اقتصاد، منطقه زندگی، جامعه بزرگتر و سایر موارد. همچنین به نظریه های کیفیت زندگی از جمله نظریه‌های مبتنی بر فرد، نظریه‌های مبتنی بر خانواده و نظریه‌های روان شناختی و مدل‌های فلس و پری، مدل لی و همکاران و مدل وننگوت و همکاران پرداخته شد.
در ادامه عوامل موثر بر کیفیت زندگی، ویژگی های کیفیت زندگی، از جمله چند بعدی بودن که عبارتند از بعد جسمی، بعد روانی و بعد اجتماعی، همچنین بعد ذهنی بودن، بعد پویا بودن بر شمرده شد. همچنین به پژوهش هایی در حوزه کیفیت زندگی کودکان استثنایی که شامل تحقيقات انجام شده در داخل و خارج ازكشور پراخته شد. در ادامه سئوالات و فرضیه های پژوهش آورده شدند. چهارچوب نظری پژوهش به صورت مختصر مورد بررسی قرار گرفت.

الف) سئوال اصلی:
آیا بین کیفیت زندگی دانش آموزان استثنایی و عادی در شهر کرمانشاه تفاوتی وجود دارد؟

ب) سئوال های اختصاصی:
1. آیا بین سلامت جسمی دانش آموزان پسر استثنایی و عادی تفاوتی وجود دارد؟
2. آیا بین سلامت روان دانش آموزان پسر استثنایی و عادی تفاوتی وجود دارد؟
3. آیا بین روابط با دیگران دانش آموزان پسر استثنایی و عادی تفاوتی وجود دارد؟
4. آیا بین محیط زندگی دانش آموزان پسر استثنایی و عادی تفاوتی وجود دارد؟
5. آیا بین امکانات آموزشی و اجتماعی دانش‌آموزان پسر استثنایی و عادی تفاوتی وجود دارد؟

الگوی پژوهش:

فصل سوم:
روش تحقیق

مقدمه
پایه هر علمی، روش شناخت آن است و یکی از مهم ترین جنبه های تحقیق علمی، روش شناسی آن است. بدون روش شناسی تحقیق، نتایج بررسی و تحلیل های مربوطه، معتبر و قابل تعمیم نخواهد بود و از این رو روش شناسی تحقیق از جمله معیارهای رایج ارزیابی تحقیقات علمی، تلقی می گردد.
به طور کلی روش تحقیق، مجموعه ای از قواعد، ابزارها و راه های معتبر (قابل اطمینان) و نظام یافته برای بررسی واقعیت ها، کشف مجهولات و دست یابی به راه حل مشکلات است. تحقیق مستلزم رشته فعالیت هایی است که در بردارنده فرایندی جستجو، بررسی، آزمودن و آزمایش است. این فرایند را باید به طور منظم، به دقت، منتقدانه، عینی و منطقی به اجرا در آورد. نتیجه نهایی شامل کشف واقعیات جدیدی است که به ما کمک می کند تا با مشکل مقابله کنیم (خاکی، 1386؛ به نقل از میرزایی، 1392).
یکی از مهمترین مراحل پژوهش های علمی، انتخاب روش تحقیق مناسب با تحقیق است. منظور از انتخاب روش انجام تحیق ای است که مشخص کنیم، چه روش تحقیق برای بررسی موضوع خاص لازم است. انتخاب روش تحقیق به عهده محقق است و او باید در انتخاب روش صحیح تحقیق، حساسیت لازم را به عمل آورد (خلیلی و همکاران، 1378؛ به نقل از میرزایی، 1392).
در این فصل ابتدا به معرفی جامعه پژوهش (کودکان استثنایی و عادی شهر کرمانشاه) و سپس نمونه ها و روش های نمونه گیری پرداخته شده است. در ادامه معرفی ابزار و روایی و پایایی آن به صورت مبسوط شرح داده شده است. در آخر روش ها و آزمون های مورد استفاده جهت تجزیه و تحلیل داده ها آورده شده است.

روش تحقیق
تحقیق را به دو منظور متفاوت انجام می دهند. نخست حل مشکلاتی که در حال حاضر وجود دارد و دوم افزودن به مجموعه دانش بشری در زمینه خاصی که مورد علاقه پژوهشگر می باشد (خاکی، 1386؛ به نقل از میرزایی، 1392).
روش های گوناگونی وجود دارد که هر یک به تناسب موضوع مورد بررسی و ماهیت زمینه تحقیق در پژوهش های علوم انسانی، ارزشمند هستند. استفاده از روش های تحقیق به ماهیت و زمینه تحقیق، فعالیت های لازم برای نتیجه گیری و میزان احساس مسئولیت محقق در مقابل نتایج و اهداف تحقیق بستگی دارد.
نوع این پژوهش توصیفی و از نظر روش مقایسه ای می باشد. در این پژوهش کیفیت زندگی دو گروه مستقل یعنی کودکان استثنایی و کودکان عادی بررسی می‌شود و در ادامه دو گروه از لحاظ کیفیت زندگی مورد مقایسه قرار گرفتند. لذا هیچ دخل و تصرفی در متغیرهای پژوهش انجام نگرفته است، بنابراین در تحقیق حاضر متغیر‌ها بدون هیچ‌گونه دستکاری مطالعه و مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

جامعه پژوهش
اين تحقيق به مطالعه و مقایسه کیفیت زندگی دو گروه از دانش‌آموزان پرداخته است، که یک گروه در مدارس استثنایی و گروه دیگر در مدارس عادی تحصیل می‌کردند. در شهر کرمانشاه آمار کل دانش آموزان عادی301،791 نفر و آمار دانش آموزان استثنایی 1،501 نفر بوده است که تقریباً‌ به ازای هر 200 دانش آموز عادی یک دانش آموز استثنایی وجود دارد (سالنامه آماری آموزش و پرورش، 1391). لذا جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان پسر استثنایی و عادی شهر کرمانشاه که در نیمه اول سال تحصیلی 94- 1393تحصیل می کردند، می‌باشد.

نمونه و روش نمون
ه گيري
روش های مختلفی برای انتخاب نمونه وجود دارد. از جمله استفاده از فرمول های مختلف انتخاب حجم نمونه مانند فرمول مورگان و فرمول کوکران. در این پژوهش از روش برآورد حجم نمونه بر اساس میانگین حجم نمونه در سه پژوهش اخیر در حیطه مورد بررسی استفاده شده است. نمونه مورد پژوهش در این تحقیق 200 نفر برآورد شد (100 نفر دانش‌آموز پسر استثنایی در حال تحصیل در مدارس استثنایی شهر کرمانشاه و 100 نفر دانش‌آموز پسر عادی در حال تحصیل).
گروه دانش‌آموزان استثنایی با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند، به این صورت که ابتدا با مراجعه به ریاست اداره کل استثنایی استان و اخذ مجوزهای همکاری، اسامی مدارس استثنایی سطح شهر کرمانشاه استخراج گردید و با مراجعه به آن مدارس و نیز اخذ همکاری آن‌ها در رابطه با اجرای پژوهش، در مرحله بعد از میان مدارس مورد نظر 5 مدرسه و از هر مدرسه 20 نفر با توجه لیست دانش آموزان موجود در مدارس، از افراد در محدوده سنی آ‌ن‌ها (7 تا 18 ساله) انتخاب شدند.
گروه دانش‌آموزان عادی نیز با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ایی چند مرحله‌ای از آموزش و پرورش شهر کرمانشاه انتخاب شدند، به این صورت که از مناطق مختلف آموزشی شهر کرمانشاه که 3 منطقه بودند، 5 مدرسه در محدوده مدارس استثنایی به منظور همتاسازی از نظر متغیرهای اجتماعی فرهنگی و اقتصادی به صورت تصادفی انتخاب گردید و در مرحله بعد از هر مدرسه 20 دانش‌آموز انتخاب گردید. به منظور همتاسازی دانش آموزان عادی و استثنایی از نظر سنی در انتخاب دانش آموزان عادی3 مدرسه ابتدایی و 3 مدرسه راهنمایی انتخاب شد.

روش جمع آوري اطلاعات
برای گرد آوری داده‌ها و اطلاعات از دو پرسشنامه استفاده شد:

الف) پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی
به منظور همتاسازی آزمودنی های دوگروه کودکان استثنایی و کودکان عادی پرسشنامه ای محقق ساخته با سئوالاتی در مورد سن، ميزان تحصيلات، میزان تحصیلات پدر و مادر، آموزش ویژه و خدمات وابسته به شركت کنندگان در پژوهش ارائه گردید.

ب)پرسشنامه کوتاه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی
این مقیاس به مطالعه چهار دامنه از کیفیت زندگی افراد می پردازد که عبارتند از: سلامت جسمی، سلامت روان، روابط با دیگران و محیط زندگی(گروه سازندگان مقیاس کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی، 1998؛ به نقل از رحیمی و خیر، 1388). جهت سنجش سلامت جسمی، هفت گویه سلامت روانی، شش گویه، روابط اجتماعی، سه گویه و محیط زندگی، هشت گویه در نظر گرفته شده است. به علاوه، دو گویه اضافی نیز برای مطالعه کیفیت آشکار زندگی و سلامت عمومی افراد قرار داده شده است. یک مورد از گویه‌های بعد روابط اجتماعی به دلیل عدم تطابق فرهنگی حذف شد153. برای هر گویه نمره ای از یک تا پنج در نظر گرفته شده است.
این مقیاس توسط نصیری و دو تن از اساتید بخش روان‌شناسی تربیتی دانشگاه شیراز به زبان فارسی برگردانده شده است. نصیری (1385؛ به نقل از رحیمی و خیر، 1388) روایی این مقیاس را از روش روایی همگرا مطلوب گزارش کرده است.
در مورد پایایی مقیاس، در نتایج گزارش شده توسط گروه سازندگان مقیاس کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی که در مرکز بین المللی این سازمان صورت گرفته، ضریب آلفای کرونباخ بین 73/0 تا 89/0 برای خرده مقیاس های چهارگانه و کل مقیاس گزارش شده است (نصیری و رضویه، 1385؛ به نقل از رحیمی و خیر، 1388). در ایران نیز نصیری (1385) برای بررسی پایایی مقیاس از سه روش بازآزمایی (با فاصله سه هفته ای)، تصنیفی154 و آلفای کرونباخ استفاده شد. ضرایب 70/0 جهت بعد سلامت جسمی،77/0 بعد سلامت روان، 65/0 بعد روابط اجتماعی و 77/0 بعد محیط زندگی، بیانگر پایایی مطلوب مقیاس می باشند.
برای نرم کردن پرسشنامه کوتاه کیفیت زندگی در جامعه کوکان عادی و استثنایی کرمانشاه ابتدا به انتخاب مدارس عادی و استثنایی شهر پرداخته شد. در مرحله بعد از مدارس عادی 3 مدرسه و از مدارس استثنایی 3 مدرسه (در کل 6 مدرسه) به صورت تصادفی انتخاب شدند. در مرحله بعد از هر مدرسه 5 دانش آموز به صورت تصادفی انتخاب شدند (در کل 15 نفر دانش آموز عادی و 15 نفر دانش آموز استثنایی). بعد از هماهنگی های لازم با اولیای دانش آموزان هماهنگی های لازم به عمل آمد و پرسشنامه کیفیت زندگی دانش آموزان عادی و استثنایی توسط مادران آن ها تکمیل گردید.
از طریق آزمون آلفای کرونباخ پایایی پرسشنامه کیفیت زندگی و ابعاد آن برای ارزیابی کیفیت زندگی کودکان اشتثنایی و عادی که اطلاعات از طریق مصاحبه با مادران آن ها بدست آمد، به صورت زیر برآورد گردید. پایایی پرسشنامه کیفیت زندگی به صورت کل (87/.) و پایایی ابعاد آن نیز عبارت بود از بعد جسمی (67/.) ، بعد روان شناختی (61/.)، بعد روابط انسانی (76/.) و بعد محیطی (64/.).

تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی طرح
تعاریف نظری:
کیفیت زندگی: کیفیت زندگی به معنی درک افراد از موقعیتشان در زندگی تعریف شده است و شامل چهار بعد رضایت مندی از زندگی، کفایت و سود مندی، استقلال و تعلق اجتماعی است (واتسون و کیت155،2002)
دانش آموز: دانش‌آموز کسی است که در هر کدام از مقاطع تحصیلی ابتدایی، راهنمایی ، دبیرستان و پیش دانشگاهی تحصیل می نمایند (سالنامه آماری آموزش و پرورش ، 1391).
دانش آموز استثنایی: دانش آموزی است كه از نظر یادگيری، ارتباطی، حسی ( بينایی، شنوایی)، جسمانی و رفتاری به طور قابل ملاحظه‌ای آسيب دیده باشد و مشكلات آموزشی و رشدی او كه به وسيله‌ی آز
مون ها مشخص شده است، در حدی است كه مانع یادگيری شده و بر عملكرد آموزشی او اثر نامطلوب می گذارد. این دانش آموز برای این كه بتواند از آموزش و پرورش بهره ببرد نيازمند تغييراتی در محيط، منابع، برنامه‌های آموزشی ، پرورشی و دریافت خدمات توان بخشی است و برابر مقررات در یكی از دوره‌های تحصيلی‌استثنایی و یا عادی به تحصيل اشتغال دارد(سازمان آموزش و پرورش استثنایی، 1391).
دانش آموزان عادی: فردی است که در محدودۀ سنی 6 تا 20 سال قرار می گیرد و به تحصیل در یکی از مقاطع تحصیلی در مراکز آموزشی عادی کشور مشغول می باشد(سالنامه آماری آموزش و پرورش ، 1391).

تعاریف عملیاتی:
کیفیت زندگی: میزان نمره ای است که هر کدام از آزمودنی ها (عادی و استثنایی)در مقیاس کوتاه شده کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی کسب می کند، که به چهار قسمت سلامت جسمی، سلامت روان، روابط با دیگران و محیط زندگی تقسیم شده است.
دانش‌آموز: در این پژوهش منظور از دانش آموز کسی است که در مدارس عادی و