منبع پایان نامه با موضوع تعهد سازمانی، رفتار سازمانی، تعهد عاطفی

نوامبر 30, 2018 0 By admin4
پایان نامه  

و بهه شهدت متغیهر امهروزي شناسهايی عواملی است كه می تواند در بروز رفتار شهروندي سازمانی كه يکی از پديده هاي نو ظهور در زمنیه رفتار سازمانی است تأثیربگذارد. در مکاتبات اولیه مديريت افراد با رفتارهايی ارزيابی می شهوند كهه در شرح شغل و شرايط احراز از شاغل انتظار می رفت ولی امروز رفتارهاي فراتر از آنها مد نظر قهرار گرفته است. اين رفتارها به مفاهیم رفتارهاي پیش اجتماعی، رفتارهاي فرانقشی،عملکرد زمینهه اي
1 – Truckenbroot
4
رفتار خود جوش و يا رفتار شهروندي سازمانی مهد نظهر قهرار گرفتهه انهد. بهرخالف گذشهته كهه از كاركنان انتظار می رفت تا در حد نقش هاي رسمی عمل كنند در قرارداد هاي روان شناختی جديد رفتار هاي فراتر ازنقش مورد انتظار است. سازمانهاي امروزي نیاز به انعطاف پذيري براي موفقیهت و مواجهه با رقبا دارند . رفتار شهروندي سازمانی نوعی رفتار است كه ضهمن ايجهاد منهافعی همچهون بهره وري بیشتر ، كیفیت جامعه و بهبود كیفیت زندگی كاري می تواند در جهت ايجاد ايهن مزيهت گامی مهم بر دارد . با توجه به مفاهیم ارائه شده از رفتار شهروندي سازمانی همواره اين سوال مطرح بوده كه آيا در سازمان اقتصادي مانند گمرك كه يك سازمان دولتی بسیار مهم اقتصادي می باشهد كه رفتارهاي خاصی را می طلبد كه در برخی موارد با رفتار هاي سازمان در بخش خصوصی متفاوت می باشد و می تواند تأثیر بسزايی در بهبود وضعیت اقتصادي كشور و تسهیل تجارت داشهته ، ايهن نوع رفتار می تواند مورد توجه قرار گیهرد ؟و تحقیقهات اولیهه در ايهن حهوزه كهه توسهط اورگهان و همکارانش صورت گرفته، عمدتا بر نگرش هاي كاركنان، گرايشات و حمايت گري رهبر متمركز بوده است. پژوهش هاي بعدي در حوزه رهبري كه بوسیله پادساكوف و همکهارانش انجهام يافتهه، قلمهرو انواع رفتارهاي رهبري را به انواع مختلف رفتارهاي رهبري تعاملی و تحول گرا بسط داده اند. اثهرات ويژگی هاي شغلی و سازمانی عمدتاً در تئوري هاي مربوط به جايگزين هاي رهبري مطرح شده كه توسط صاحبنظران مختلف مورد مطالعه قرار گرفته است )پادساكوف و همکاران1، .)2000
روابط بین ويژگی هاي سازمانی و رفتارهاي شهروندي سازمانی تا اندازه اي داراي بهه ههم ريختگهی است. به گونه اي كه نه رسمیت سازمانی، انعطاف ناپذيري سازمانی، حمايهت سهتادي و نهه فاصهله فضايی، ارتباط مستمري با رفتارههاي شههروندي سهازمانی نداشهته انهد. ولهی بهه ههر حهال مولفهه همبستگی گروهی با تمام مولفه هاي رفتار شهروندي سازمانی داراي ارتباط مثبت بهوده اسهت . در پژوهشی ديگر، ارتباط بین تئوري “مبادله رهبر- عضو” با رفتار شهروندي سازمانی صورت گرفته كه نتايج اين مطالعه نشان می دهد، بهبود كیفیت مبادله رهبر- عضو احساس تعهد و رفتار شههروندي
1 – Podsakoff & Mackenzie
5
را ارتقائ می بخشد )تروكنبروت1، .)2000 میزان تعهد كاركنان به سازمان می تواند در بهروز و يها
نوع رفتارهاي شهروندي سازمانی موثر باشد. تعهد سازمانی نگرشی است كه بیهانگر ايهن نکتهه مهی
باشد كه اعضاي سازمان، به چه میزان خودشان را با سازمانی كه در آن كار می كنند، تعیین هويت
می نمايند و چقدر در آن درگیر هستند. فردي كه تعهد سازمانی بااليی دارد، در سازمان باقی مهی
ماند، اهداف آن را می پذيرد و براي رسیدن به آن اهداف از خود تالش بیش از حد و يا حتی ايثهار
نشان می دهد. محققان زيادي بیان می دارند كه يك رابطه مستقیم و قوي بهین تعههد
سهازمانی و
رضايت شغلی وجود دارد. به اين ترتی انتظار می رود كه افزايش تعههد سهازمانی موجه
افهزايش
بروز رفتارهاي شهروندي سازمانی گردد. يافته هاي تجربی نیز اين موضوع را تايید می كند.) همان ، ) 1974
لذا در اين تحقیق بر آن شديم تا رابطه تعهد سازمانی با اين نوع رفتار را بررسهی كنهیم . نهاتهاًي بها توجه به مباح مطرح شده و كنجکاوي هاي ذهنی سوال اصلی تحقیق به صورت زير بیان می شود :آيا بین تعهد سازمانی كاركنان با رفتار شهروندي آنان رابطه وجود دارد ؟
-3-1 اهمیت موضوع
اهمیت اين پژوهش بر اين اساس است كه رفتار سازمانی يعنی رفتار شهروندي سازمانیبا يك ديهد جامع، نگريسته شود. به همین خاطر شش متغیر مرتبط با رفتار شهروندي و چگونگی رابطه آنها بها تعهد سازمانی مورد بررسی قرار گرفته است . نظام بوروكراتیك تمام تالش مديران در جهت كسه كارايی بیشتر با حف سلسله مرات هرمی سازمان بوده است. به همهین جههت مناسباتسهطحی و غیرقابل اطمینان بین افراد وجود دارد. اما در نظام ارزشی انسانی و دمکراتیك مناسهباتی درسهت و قابل اطمینان در میان مردم به وجود میآيد. در چنین محیطی به سازمان و اعضاي آن فرصت داده میشود كه تا حد توان پیش روند. بر اين اساس توجه به شهروندان در نظام ارزشی دمکراتیك رو به افزايش است. اكنون كه اهمیت شهروندان به عنوان يکی از منابع بسهیار مههم سهازمان درك شهده
1 – Truckenbroot
6
است، رفتار آنها هم میتواند بسیار با اهمیت تلقی شود و از اين روست كه محققان زيادي به تجزيه و تحلیل رفتار شهروندي پرداختهاند.به طور كلی رفتار شهروندي يك نهوع رفتهار ارزشهمند و مفیهد است كه افراد آن را به صورت دلخواه و داوطلبانه از خهود بهروز میدهند.بهه ايهن ترتیه مطالعهه و بررسی اينگونه رفتار افراد در سازمان كه به رفتار شهروندي سازمانی شهرت يافته است، بسیار مههم و ضروري به نظر میرسد و اين تحقیق قصد دارد به همین امر و رابطه رفتار شهروندي را بها تعههد سازمانی را بررسی نمايد .
-4-1 اهداف تحقیق
-1-4-1 هدف اصلی
سنجش رابطه بین رفتار شهروندي سازمانی و ابعاد مختلف تعهد سازمانی كاركنان می باشد . -2-4-1 اهداف جزئی -1 بررسی رابطه بین رفتار شهروندي و تعهد عاطفی
-2 بررسی رابطه بین رفتار شهروندي و تعهد مداوم -3 بررسی رابطه بین رفتار شهروندي و تعهد هنجاري
فرضیات فرعی با وجود ارتباط هر يك از ابعاد رفتار شهروندي را با مولفه هاي سه گانه تعهد سازمان را ادعا می كند .
-5-1 سئوال و فرضیه هاي پژوهش
-1-5-1 سوال اصلی پژوهش بررسی ارتباط رفتار شهروندي سازمان و تعهد سازمانی را مورد بررسی قرار می گیريد بر اين اساس سه فرضیه را تدوين می گردد .
-2-5-1 فرضيات فرعی
-1 بین رفتار شهروندي و تعهد عاطفی رابطه وجود دارد . -2 بین رفتار شهروندي و تعهد مداوم رابطه وجود دارد . -3 بین رفتار شهروندي و تعهد هنجاري رابطه وجود دارد .
7
-6-1 مدل تحقیق
-7-1 تعاريف نظري و عملیاتي
-1-7-1 تعريف نظري – رفتار شهروند سازمانی : مجموعه اي از رفتارهاي داوطلبانه و اختیاري كهه بخشهی از وظهايف
رسمی فرد نیستند، اما با اين وجود توسط وي انجام و باع بهبود موثر وظايف و نقشههاي سهازمان می شوند.
– تعهد سازمانی : تعهد سازمانی مانند مفاهیم ديگر رفتار سازمانی بهه شهیوه ههاي متفهاوت تعريف شده است. معمولی ترين شیوه برخورد با تعهد سازمانی اين است كه تعهد سازمانی را نهوعی
8
وابستگی عاطفی به سازمان در نظر می گیرند. براساس اين شیوه، فردي كه به شدت متعهد اسهت ، هويت خود را از سازمان می گیرد، در كارها مشاركت دارد و با آن در می آمیزد و از عضهويت در آن لذت می برد )ساروقی، پورتر و همکارانش )1974
-2-7-1 تعريف عملياتی – رفتار شهروندي: میزان نمره ايست فرد از پرسشنامه رفتار شهروند سازمانی كس می كند .
-تعهد سازمانی: میزان نمره ايست فهرد از پرسشهنامه تعههد سهازمانی مهادوي ، اسهتیرز و پهورتر )1974(كس می كند .
9
فصل دوم :
مباني نظري و پیشینه تحقیق
10
-1-2 مباني نظري
-1-1-2 مبانی نظري رفتار شهروندي
)1رفتار شهروندي سازمانی
مفهوم رفتار شهروندي سازمانی اولین بار توسط باتمان و ارگان در اويل دهه 1980 میالدي به دنیاي علم ارائه شد. تحقیقات اولیه اي كه در زمینه رفتار شههروندي سهازمانی انجهام گرفهت بیشهتر بهراي شناسايی مسئولیت ها و يا رفتارهايی بود كه كاركنان در سازمان داشتند ولی اغل ناديده گرفته مهی شدند. با وجود آنکه اين رفتارها در ارزيابی هاي سنتی عملکرد شغلی به طور ناقص اندازه گیري و يها حتی گاهی اوقات مورد غفلت قرار می گرفتند ، در بهبود اثربخشی سازمانی مؤثر بودند. )مستبصري و نجابی ،1387، رضايی كلید بري و باقر سلیمی ،1387، اسالمی،) 1387 اين اعمال و رفتارهها كهه در محل كار اتفاق می افتند را اينگونه تعريف می كنند :
« مجموعه اي از رفتارهاي داوطلبانه و اختياري كه بخشی از وظايف رسمی فرد نيستند ، اما با اين وجود توسط وي انجام و باعث بهبود مؤثر وظايف و نقشههاي سهازمان مهی شهوند »
)مستبصري و نجابی ،1387، رضايی كلید بري و باقر سلیمی ،1387، اسالمی،. ) 1387
به عنوان مثال يك كارگر ممکن است نیازي به اضافه كاري و تا دير وقت در محل كار ماندن نداشهته باشد ، اما با اين وجود او بیشتر از ساعت كاري رسمی خود در سازمان مانده و به ديگران كمهك مهی كند و باع بهبود امور جاري و تسهیل جريان كاري سازمان می گردد )مستبصري و نجابی ،1387، رضايی كلید بري و باقر سلیمی ،1387، اسالمی،. ) 1387
” اورگان” رفتار شهروندي كاركنان را به عنوان اقدامات مثبت بخشی از كاركنهان بهراي بهبهود بههره وري و همبستگی و انسجام محیط كاري می داند كه وراي الزامات سازمانی اسهت. وي معتقهد اسهت رفتار شهروندي سازمانی ، رفتاري فردي و داوطلبانه است كه مستقیماً مشمول سیستم ههاي رسهمی
11
پاداش در سازمان نمی شود، اما باع ارتقاي اثربخشی و كارايی عملکرد سازمان می شود. تعريف فوق بر سه ويژگی اصلی رفتار شهروندي تأكید دارد :
-1 رفتار بايد داوطلبانه باشد )نه وظیفه مشخص(. -2 مزاياي اين رفتار جنبه سازمانی دارد.
-3 رفتار شهروندي سازمانی ماهیتی چند بعدي دارد .
)1-1 ابعاد رفتار شهروندي
درباره ابعاد رفتار شهروندي سازمانی مابین محققان توافق نظر وجود ندارد. در اين زمینه در تحقیقات مختلف به ابعادي نظیر رفتارهاي كمك كننهده، جهوانمردي، گذشهت، وفهاداري سهازمانی، پیهروي از دستورات، نوآوري فردي، وجدان، توسعه فردي، ادب و مالحظه، رفتار مدنی و نوع دوستی اشاره شده است. )مستبصري و نجابی ،1387، رضايی كلید بري و باقر سلیمی ،1387، اسالمی،) 1387
پادساكف در سال 2000 میالدي دسته بندي مفصلی از اينگونه رفتارها انجام داده است كه رفتارهاي شهروندي سازمانی را در قال هفت دسته تقسیم می نمايهد: )مستبصهري و نجهابی ،1387، رضهايی كلید بري و باقر سلیمی ،1387، اسالمی،) 1387
-1
رفتارهاي ياري گرانه
-2
جوانمردي
-3
نوآوري فردي
-4
فضیلت مدنی
-5
تعهد سازمانی
-6
خودرضايت مندي
-7
رشد فردي
بولینو و همکاران ) 2003( مؤلفه هاي زير را به عنوان شاخص هاي رفتار شهروندي سازمانی معرفهی شود
12
-1 وفاداري
-2 وظیفه شناسی -3 مشاركت ) اجتماعی، حمايتی، وظیفه اي و مدنی ( -4 توجه و احترام -5 فداكاري
-6 تحمل پذيري ) روحیه جوانمردي (
عملکرد شهروندي فعالیت هايی مانند كمك به ديگران در انجام كارهاي كاركنان، حمايت سازمان و
داوطل شدن در انجام كارهاي جانبی و مسئولیت پذيري را شامل می شود . )مستبصري و نجهابی
،1387، رضايی كلید بري و باقر سلیمی ،1387، اسالمی،) 1387 كه به طهور خهاص بهراي تبیهین عملکرد شهروندي سازمانی مدلی با چهار بعد زير ارائه می نمايند:
-1
پشتکار توام با شور