منبع تحقیق با موضوع استان فارس، آبشار مارگون، علوم زمین، توسعه گردشگری

دسامبر 22, 2018 0 By yazoa
پایان نامه  

اين استان در مناطق خاوري قرار گرفته است. براي درك بهتر ناهمواري هاي اين استان، كوه هاي اين منطقه به 7 رشته تقسيم بندي مي گردد: 
-كوه هايي كه از آباده شروع شده و از جنوب بوانات گذشته و به كوه سفيد متصل مي گردد و تا كوه گور سفيد با ارتفاع 2806 متر مي رسد. 
– رشته كوه هايي كه از چهار دانگه شروع شده از شمال ارسنجان و نيريز گذشته و تا دره رود شور امتداد دارد. قلل مهم اين سلسله كوه، دال نشين 3500 متر، كوه سر سفيد 3164 متر، كوه داراب 3530 متر و كوه فرك 2825 متر است. 
– رشته كوه هاي شمالي شيراز كه از شمال درياچه مهارلو و شهرستان فسا گذشته به كوهستان داراب منتهي مي گردد، قلل مهم آن كوه بمو به ارتفاع 2661 متر، كوه احمدي به ارتفاع 2871 متر و كوه خرمان 2300 متر است. 
– رشته كوه هايي كه از شمال كازرون، جويم، لار و فيروز آباد و جنوب جهرم گذشته به جبل هرمز در شمال بندر خمير منتهي می‌شود، از قلل مرتفع اين سلسله عبارت است از: كوه عبدي به ارتفاع 3111 متر در باختر كتل پير زن، كوه سفيد به ارتفاع 3018 متر و كوه هرمز با ارتفاع 2836 متر. 
– رشته كوه هايي كه از بلوك ماهور و خشت شروع شده از جنوب فراشبند گذشته در خاور رود مند به كوهستان محال اربعه از جنوب قير و كارزين و خنج گذشته به كوهستان جنوبي لار منتهي ميگردد. 
– رشته كوه هايي كه از خاور برازجان شروع شده از شمال خورموج، بم و مرودشت گذشته به بستك منتهي می‌شود. 
– رشته كوه هاي تنگستان كه از خاور بوشهر شروع شده و به موازات خليج فارس امتداد پيدا كرده و به كوهستان شمال بندر لنگه منتهي می‌شود. 
کوه هاي سفيد، گر، خرمن كوه، تودج و قله بل برخي از مهم ترين قلل استان فارس هستند.(شرکت توسعه گردشگری استان فارس،1393).
3-6-دشت ها:
دشت های وسیع فارس از رسوبات آبرفتی رودها تشکیل شده اند که وضعیت شان ،بر حسب اینکه در چه موقعیت جغرافایی قرار داشته باشد متفاوت است .در نواحی مرکزی و غربی فارس ،دشت های حاصل خیزی وجو ددارد که به زیر انواع محصولات کشاورزی رفته است، در حالی که در برخی نواحی دیگر، به خصوص جنوب و شرق استان بیشتر بیابان و کویر دیده می‌شود (استان شناسی فارس،8:1393).
استان فارس از دشت ها و دره هاي زيادي برخوردار است که به علت داشتن طبيعت زيبا در پيرامون خود، گردشگاه هاي طبيعي و جذابي را تشکيل داده اند اين دره ها و تنگ ها عبارتند از: تنگ خاني، تنگ هرايز، تنگ بوان، تنگ الله اكبر، تنگ بستانک (بهشت گمشده) ، تنگ ايج، تنگه لاي تاريک، تنگ استهبان، تنگ پلنگان، تنگ لاي زنگان، تنگ زي طشت، تنگ جزين يا گزين، تنگ خرقه و تنگ براق.
3-1-6- تنگ خاني شيراز
   اين تنگ در 29 كيلومتري شهرستان شيراز در نزديكي روستاي دارنگون و در مجاورت رودخانه قره آغاج واقع شده و داراي چشم اندازي مناسب براي جذب گردشگران علاقمند به ورزش هاي كوهستاني است. در حال حاضر، در فصل هاي بهار و تابستان تنگ خاني به عنوان تفريح گاه استفاده می‌شود. هم اكنون روستاي دارنگون از مزاياي برق و آب آشاميدني بهداشتي برخوردار است. زير حوزه آبخيز وسيع و منطقه جنگلي پرباران بالادست اين تنگ، موجب فراواني آب شيرين و گواراي تنگ بوان شده است. در طول سال به ويژه در فصل بهار از روي اغلب ديواره هاي صخره اي تنگ آبشارهاي زيبا سرازير مي شوند. اين منطقه پرآب، از زمآن‌هاي قديم محل ييلاقي طوايفي از عشاير ممسني بوده است كه به باغ داري و دام داري مي پرداخته‌اند.
   درختان گردوي تنومند منطقه، عمري طولاني دارند. بعضي از اين درختان تا شعاع 10-15 متري از ورود نور آفتاب به زير درختان جلوگيري مي كنند. اختلاف درجه حرارت اين تنگه با نورآباد در روزهاي گرم تابستان، گاه به بيش از ده درجه سانتي گراد مي رسد. منطقه نورآباد ممسني از مناطق گرمسير محسوب می‌شود و ميانگين درجه حرارت آن در تابستان در حدود 30 درجه سانتي گراد بالاي صفر است. با اين وجود تنگ بوان با دماي حدود 20 درجه سانتي گراد از توانمندي جاذبه گردشگاهي قابل توجه در جذب گردشگران برخوردار است. از ديگر مزاياي اين تنگ، راه ارتباطي آسفالته آن است. دره ها و تنگه هاي متعدد استان فارس، گردشگاه هاي طبيعي بسيار زيبايي را فراهم نمودهاند که همواره پذيراي بازديد کنندگان و دوست داران طبيعت مي باشند. تنگ بوان که از طبيعت زيبايي برخوردار است و تنگ خرقه(فيروزآباد) که دره اي سرسبز و خرم است و پوشش جنگلي زيبا، چشمه سارهاي فراوان و باغ هاي پربار دارد، گردش گاه ميان جنگل كه مانند توده ‌اي انبوه در دامنه كوه ميان جنگل و در دو سوي جاده خود نمايي مي ‌كند، برخي از اين تنگه ها و گردشگاه ها هستند. مراتع و گل زارهاي حاشيه درياچه هاي منطقه همراه با ماهي هاي آزاد و پرندگان وحشي چشم اندازهاي زيبايي از اين درياچه ها در بهار و پاييز به وجود مي آورند که بسيار جذاب و ديدني هستند. رودخانه ها و آبشارهاي جذاب و منحصر به فردي مانند آبشار مارگون سبب شده اند که اين استان توانمندي هاي قابل توجهي را در زمينه جاذبه هاي طبيعي داشته باشد (پایگاه ملی داده های علوم زمین،42:1382).
3-7-بیابان:
حدود84/1میلیون هکتار ، یعنی تقریباً15درصد مساحت استان را بیابان و مناطق در حال بیابان را در بر می گیرد. در مناطق کم بارش استان در شمال، بیابآن‌های بوانت و آباده و در جنوب بیابآن‌های لارستان و لامرد را می‌توان نام برد. در برخی از مناطق بیابانی بر اثر تبخیر شدید، نمک روی سطح زمین را پوشانده و کویربه وجو آمده است مانند : کویر قطرویه در شرق استان در محدوده شهرستان نی
ریز (استان شناسی فارس،9:1393).

شکل شماره(3-2 )وسعت نواحی بیابانی استان فارس
3-8-رودخانه ها، چشمه ها و آبشارهاي استان فارس:
دسترسی به منابع آب از دیر باز به عنوان یکی از مهمترین عوامل مؤثر در مکان یابی شهری مورد توجه بوده است . بررسی کلی جغرافیایی شهرهای ایران به خوبی وابستگی میان زندگی شهری و دسترسی به منابع آب را نشان می‌دهد. و بسیاری از شهرهای کشور براب برخورداری از منابع آب مطمئن در کنار رودخانه ها شکل گرفته اند. اهمیت آب در حیات و شکوفایی جوامع شهری تا حدی است که ویت گل تمدنهای مشرق زمین را به وجو آن وابسته می داند و از این تمدن ها به عنوان تمدن آبی یا جوامع وابسته به آب نام می برد (کاتوزیان،63:1368).
   رودخانه و حواشي آن‌ها همواره يكي از كانون هاي تفرجگاهي و شكارگاهي و صيادي ورزشي محسوب مي شوند، برخي از مهم ترين اين رودخانه ها عبارتند از: کر، پيرآب، شادكام، شش پير، شور جهرم، شور لار، دالکي. مهم ترين آبشارهاي اين منطقه نيز عبارتند از: آبشار دشتک ابرج و آبشار مارگون. چشمه هاي طبيعي و چشمه هاي آب گرم به دليل آب درماني و تفرجگاهي از نظر صنعت گردشگري و گذراندن اوقات فراغت از اهميت بسياري برخوردار هستند که برخي از آن‌ها عبارتند از: چشمه رچي، چشمه خارگان، چشمه بالنگان (حاجي آباد)، چشمه قدمگاه، چشمه چويو، چشمه ساسان، چشمه ابوالمهدي، چشمه شش پير، چشمه پلنگان، چشمه جونجان (جونون)، چشمه محمد رسول الله، چشمه بناب قادر آباد، چشمه آتشكده، چشمه تنكاب، چشمه حنيفقان، چشمه آب گرم، چشمه آب گرم سراب بهرام، چشمه اسري، چشمه برن هير، چشمه براق، چشمه تاسک، چشمه حاجت، چشمه سراب سياه، چشمه سراب شير، چشمه كان زرد، چشمه سرگ چينه، چشمه گنجينه، چشمه ميل اژدها و چشمه مردگان(پایگاه ملی علوم داده های زمین،26:1382).
3-8-1-رودخانه دالكي کازرون
  رودخانه دالکي يک رود دايمي به طول 170 کيلومتر است که شيب متوسط آن 8/0 درصد است. اين رود که حوزه آن خليج فارس و درياي عمان است در مسير کلي خود که به سمت جنوب باختري است، از شهرستان‌هاي كازرون، برازجان و بوشهر عبور مي کند. هله از ارتفاعات 40 كيلومتري جنوب خاوري كازرون و 53 كيلومتري جنوب باختري شيراز از دهستان كوهمره سرچشمه گرفته و به سوي شمال باختري روان می‌شود. در 14 كيلومتري خاور كازرون با رودخانه حنا مخلوط شده و به نام رودخانه سفيد از طريق دره دوان در شمال خاوري، همچنان به سوي شمال باختري ادامه مسير مي دهد. پس از آن كه در 17 كيلومتري شمال كازرون با رودخانه تنگ شيب مخلوط شده، با نام جديد شاهپور از طريق تنگه چوگان به دهستان شاهپور وارد می‌شود. در اين دهستان با ريزابه هاي فراواني از جمله رود شكستان درهم مي آميزد و رو به سوي جنوب باختري به طرف دهستان خشت سرازير می‌شود.
   در اين دهستان به سوي باختر تغيير جهت داده و پس از عبور از دره شمالي كوه پوزه حسن كرچال وارد دهستان مزارعي از شهرستان برازجان می‌شود. در اين دهستان با ريزابه هاي فراواني كه غالبا از شمال سرازير شده اند مخلوط گشته، مرز ميان دهستآن‌هاي مزارعي، شبانكاوه و زيرراه را تشكيل مي دهد و به نام رودخانه شيرين در 12 كيلومتري شمال باختري برازجان با رودخانه دالكي مخلوط می‌شود. از اين به بعد اين رودخانه که به سمت باختر متوجه شده و مرز ميان دهستان‌هاي شبانکاره و زيارت را تشکيل مي دهد، هله نام مي گيرد. سرانجام اين رودخانه در 54 كيلومتري جنوب باختري برازجان به خليج فارس مي ريزد. در طول مسير اين رودخانه نقاط مناسبي براي احداث سد وجود دارد. از جمله اين مناطق می‌توان به مدخل شمالي تنگ چوگان در 20 كيلومتري شمال كازرون، دهانه خاوري پوزه حسن كرچال در 35 كيلومتري باختر كازرون و همچنين دره شمالي كتل برنگ در 44 كيلومتري باختر شمالي كازرون اشاره کرد.
  
3-8-2-رودخانه مهران لارستان
   رودخانه مهران که يک رود فصلي به طول 382 كيلومتر است از شهرستان‌هاي بندرلنگه و لار عبور مي کند. از كوه هفچن واقع در دهستان تراكمه در 189 كيلومتري باختر لار سرچشمه مي گيرد و به نام رود شور اشكنان به سوي جنوب خاوري روان می‌شود و پس از گذشتن از روستاهاي بسيار و اضافه شدن ريزابه هاي متعدد به آن با نام رودخانه تاون به دهستان دژگان داخل می‌شود و از 2 كيلومتري جنوب روستاي دژگان عبور مي كند و به نام رودخانه مهران، دماغه خاوري كوه پل غار را طي مي كند و در 9 كيلومتري جنوب خاوري روستاي دژگان به چندين شاخه تقسيم مي گردد و در 75 كيلومتري خاور شمالي بندر لنگه به ترعه خوران (بخشي از خليج فارس واقع در ميان جزيره قشم و سرزمين اصلي ايران) مي ريزد. مسير كلي اين رود جنوب خاوري است (پایگاه ملی داده های علوم زمین ،30:1382).
3-8-3-رودخانه زهره ممسني
   رودخانه زهره که يک رود دايمي به طول 490 كيلومتر است، از شهرستان‌هاي سپيدان، ممسني، گچساران، بهبهان و بندرماهشهر عبور مي كند. اين رود از 14 كيلومتري شمال باختري اردكان سرچشمه گرفته، ابتدا به نام رودخانه اردكان به سوي جنوب خاوري و جنوب سرازير می‌شود و از كنار اردكان عبور مي كند پس از رسيدن به تنگ روديان به نام شش پير تغيير مسير داده و به سوي باختر متوجه مي گردد و به دهستان دشمن زياري از شهر ممسني وارد می‌شود و پس از مخلوط شدن با رودخانه شيرين به نام رودخانه فهليان وارد دهستان جاويد ماهوري از شهرستان ممسني می‌شود و سرانجام پس از گذشتن از روستاهاي بسيار و اضافه شدن ريزابه هاي متعدد به آن به رودخانه هنديجان از كنار شهر هنديجان عبور مي كن
د و در 26 كيلومتري جنوب باختري هنديجان به خليج فارس مي ريزد.
   3-8-4-آبشار مارگون
   آبشار مارگون با 80 متر ارتفاع و بيش از 90 متر پهنا، معروف ترين و يکي از زيبا ترين آبشار هاي ايران است. که در مرز دو استان کهگيلويه و بوير احمد و استان فارس و در نزديکي روستاهاي کمهر و مارگان واقع است. بهترين مسير براي ديدن آبشار از مسير شمال سپيدان مي باشد که پس از طي 65 کيلومتر در نزديکي روستاي مارگان می‌توان اين آبشار با عظمت را تماشا کرد. پوشش زيبايي از خزه و گياهان آبزي اطراف آبشار را پوشانده است. از مشخصات منحصر به فرد اين آبشار اين است که سرچشمه آبشار از پيشاني يک کوه بلند صخره اي است و آب با فشار از درون شکاف هاي صخره فوران مي کند و مجموعه اي از آبشار ها را به صورت تابلويي گسترده نمايش مي دهد. در انتهاي آبشار، آب به صورت نهري بزرگ به رودخانه کمهر مي پيوندد. تنگه زيباي مارگون با پوشش زيباي جنگلي و طبيعتي مملو از لاله