منابع پایان نامه با موضوع فشاري، فراواني، بستري

نوامبر 30, 2018 0 By admin4
پایان نامه  

ارزيابي اثر متغيرهاي مقياس بررسي کننده زخم فشاري ابزار برادن بر روي متغير وابسته تشکيل و عدم تشکيل زخم فشاري با توجه به دو حالتي بودن اين متغير از مدل رگرسيون لجستيک استفاده شد. تمامي متغيرهاي ابزار واردمدل رگرسيون لجستيک با استفاده از روش نسبت درست نمايي پيشرونده شدند.
جدول شماره 1: توزيع فراواني نمونه هاي مورد پژوهش بر حسب سن
سن
انحراف معيار
ميانگين
75 درصد بيماران
بيشترين سن
کمترين سن
20.54
49.77
کمتر از 68 سال
91
18
جدول فوق نشان مي دهد که 75 درصد بيماران، ،سن کمتر از 68 سال داشته اند. ميانگين و انحراف معيار نمره سن در واحدهاي مورد پژوهش به ترتيب49.77 و 20.54 مي باشد. کمترين سن بيماران مورد پژوهش 18 و بالاترين سن 91 سال مي باشد .
جدول شماره 2: توزيع فراواني نمونه هاي مورد پژوهش بر حسب اتصال به دستگاه تهويه مکانيکي
اتصال به ونتيلاتور
انحراف معيار مدت زمان اتصال
ميانگين مدت زمان اتصال
خير
بلي
تعداد
تعداد
درصد
تعداد
4.69
8.42
84
294
16
56
جدول فوق نشان مي دهد که تنها 56 بيمار (16 %) نياز مند اتصال به دستگاه تهويه مکانيکي بودند. ميانگين مدت زمان اتصال به ونتيلاتور و انحراف معيار آن به ترتيب 8.42 و 4.69 روز مي باشد .
جدول شماره 3: توزيع فراواني نمونه هاي مورد پژوهش بر حسب مدت زمان بستري
مدت زمان بستري
ميانه
انحراف معيار
ميانگين
صدک بيست و پنجم
بيشترين روز بستري
کمترين روز بستري
7
4.62
7.93
4
25
2
جدول فوق نشان مي دهد که ميانگين و انحراف معيار واحدهاي مورد پژوهش بر حسب مدت زمان بستري به ترتيب 7.93 و 4.62 روز مي باشد. کمترين روز بستري بيماران 2 و بيشترين روز بستري 25 روز مي باشد. 75 درصد نمونه هاي مورد پژوهش بيشتر از 4 روز بستري مي باشند .
جدول شماره 4: توزيع فراواني نمونه هاي مورد پژوهش بر حسب سطح هوشياري بيمار(معيار GCS)
سطح هوشياري بيمار
انحراف معيار
ميانگين
هفتادو پنج درصد بيماران
بيشترين سطح هوشياري
کمترين سطح هوشياري
2.74
13.73
سطح هوشياري 14 و بالاتر
15
3
جول فوق نشان مي دهد که ميانگين و انحراف معيار نمره GCS در روز اول بستري بيماران به ترتيب 13.73 و2.74 مي باشد. کمترين امتياز GCS در بيماران مورد پژوهش 3 و بيشترين امتياز 15 مي باشد. 75 درصد بيماران سطح هوشياري 14 و بالاتر دارند .
جدول شماره 5: توزيع فراواني نمونه هاي مورد پژوهش برحسب تشکيل زخم فشاري
ايجاد زخم فشاري
مرگ
خير
بلي
درصد
تعداد
تعداد
تعداد
درصد
تعداد
2.58
9
74.86
262
22.6
79
جدول فوق نشان مي دهد که حدود 22.6 درصد(79 بيمار)از بيماران دچار زخم فشاري گرديدند.
نمودار شماره 1:توزيع فراواني نمونه هاي مورد پژوهش بر حسب تشکيل زخم فشاري
جدول شماره 6: توزيع فراواني امتياز دهي ابزار برادن در جامعه مورد پژوهش
امتياز برادن
تعداد
درصد
در معرض خطر کم
(18-15)
242
69.1
در معرض خطر متوسط (14-12)
58
16.6
در معرض خطر بالا
(12-10)
33
9.4
در معرض خطر خيلي بالا (9 و کمتر)
17
4.9
جمع
350
100
جدول فوق نشان مي دهد که تنها حدود 14 درصد بيماران(50 نفر) بر اساس امتياز دهي ابزار برادن در معرض خطر بالا و خيلي بالا براي ايجاد زخم فشاري قرار داشتند .
جدول شماره 7: توزيع فراواني نمونه هاي مورد پژوهش بر حسب محل ايجاد زخم فشاري
نتيجه و نوع آزمون
درصد
تعداد
محل زخم
Fisher’s Exact
test
(0.0001(p
8
28
پاشنه پا
5.7
20
باسن
3.4
12
ساکروم
0.3
1
تروکانتر
0.3
1
لبه کناري پا
0.6
2
پشت سر
0.9
3
شانه
0.3
1
گردن
0.3
1
ساکروم، پاشنه پا ،باسن
1.7
6
ساکروم ، باسن
0.9
3
ساکروم، پاشنه پا
0.3
1
ساکروم، لبه کناري پا
77.4
271
بدون زخم فشاري
22.6
79
داراي زخم فشاري
جدول فوق نشان مي دهد که شايع ترين محل هاي ايجاد زخم فشاري موارد زير مي باشند :
1- پاشنه پا در 28 بيمار(8 %)
2- باسن در 20 بيمار(5.7 %)
3- ساکروم در 12 بيمار(3.4 %)
استفاده از آزمون آماري فيشر نشان دهنده تفاوت معني دار بين محل هاي بروز زخم فشاري مي باشد.
جدول شماره 8: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب جنس
نتيجه و نوع آزمون
جمع
تشکيل زخم فشاري
عدم تشکيل زخم فشاري
زخم فشاري
جنس
Chi-square test
P 0.123
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
100
221
20.4
45
79.6
176
مرد
100
129
26.4
34
73.6
95
زن
جدول فوق نشان مي دهد که بيشترين درصد نمونه هاي پژوهش،221 نفر (63.1 %) مرد بودند. در 22.6 درصد نمونه هاي مورد پژوهش زخم فشاري ايجاد گرديد که به ترتيب در مردان(20.4 %) و در زنان(26.4%) مي باشد. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و جنس ايجاد نشد .
نمودار شماره 2: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب جنس
جدول شماره 9: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب بخش بستري
نتيجه و نوع آزمون
جمع
تشکيل زخم فشاري
عدم تشکيل زخم فشاري
زخم فشاري
بخش
Chi-square test
p <0.0001 درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد 100 76 21.1 16 78.9 60 داخلي اعصاب 100 184 14.1 26 85.9 158 ارتوپدي 100 90 41.11 37 58.89 53 بخشهاي مزاقبت ويژه جدول فوق نشان مي دهد که بيشترين ميزان درصد بروز زخم فشاري در بخش هاي مراقبت ويژه(41.11%) و کمترين ميزان در صد بروز زخم در بخش ارتوپدي (14.1 %) مي باشد. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و بخش بستري ايجاد شد . جدول شماره 10: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب متغيرهاي کمي عوامل فردي، اجتماعي (سن و مدت بستري) نتيجه و نوع آزمون تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري عوامل فردي اجتماعي T-TEST انحراف معيار ميانگين تعداد انحراف معيار ميانگين تعداد (0.0001(p < 20.99 58.96 79 19.65 47.9 271 سن (0.0001(p < 5.52 10.86 79 3.95 7.08 271 مدت بستري ميزان بروز زخم فشاري در بيماران با سن بالاتر بيشتر مي باشد. با استفاده از آزمون آماري تي ارتباط معناداري بين سن و تشکيل زخم فشاري ايجاد شد (0.0001(p <. ميانگين و انحراف معيار سن در بيماران داراي زخم فشاري به ترتيب 58.96 و 20.99 و در بيماران بدون زخم فشاري 47.09 و 19.65 مي باشد . ميانگين و انحراف معيار مدت بستري در بيماران داراي زخم فشاري به ترتيب 10.86و 5.52 و در بيماران بدون زخم فشاري 7.08 و 3.95 مي باشد . با استفاده از آزمون آماري تي ارتباط معناداري بين مدت بستري و تشکيل زخم فشاري ايجاد شد (0.0001(p < . جدول شماره11 : توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب تشخيص بيماري نتيجه و نوع آزمون جمع تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري تشخيص بيماري Fisher's Exact test p 0.002>
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
100
45
22.2
10
77.8
35
سکته مغزي
100
37
32.4
12
67.6
25
شکستگي فمور
100
22
90.9
2
9.1
20
شکستگي دوبل ساق پا
جدول فوق نشان مي دهد که از 37 بيمار بستري با تشخيص شکستگي فمور، 12 بيمار(32.4 %) دچار زخم فشاري گرديدند. بيشترين ميزان بروز زخم فشاري به ترتيب در بيماران بستري با تشخيص شکستگي فمور، سپس سکته مغزي و شکستگي دوبل ساق پا مي باشد . با استفاده از آزمون آماري فيشر ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و تشخيص بيماري ايجاد شد.
جدول شماره 12: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب کنترل بر دفع ادرار
نتيجه و نوع آزمون
جمع
تشکيل زخم فشاري
عدم تشکيل زخم فشاري
زخم فشاري
بي اختياري ادرار
Chi-square test
(0.0001(p .
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
100
178
36
64
64
114
بلي
100
172
8.7
15
91.3
157
خير
جدول فوق نشان مي دهد که 178 بيمار( 50.9 %) بيماران، سوند ادراري داشتند . بيشترين درصد ميزان بروز زخم فشاري (36 %) در بيماراني بوده که بي اختياري ادراري داشتند يا سونداژ بودند. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و عدم کنترل بر دفع ادرار در بيمار ايجاد شد .
نمودار شماره 3: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب کنترل بر دفع ادرار
جدول شماره 13: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب کنترل بر دفع مدفوع
نتيجه و نوع آزمون
جمع
تشکيل زخم فشاري
عدم تشکيل زخم فشاري
زخم فشاري
بي اختياري مدفوع
Chi-square test
(0.0001(p .
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
100
32
59.4
19
40.6
13
بلي
100
318
18.9
60
81.1
258
خير
جدول فوق نشان مي دهد که 318 بيمار (90.9 %) کنترل بر دفع مدفوع داشتند. از 32 بيمار بستري با بي اختياري مدفوع، 19 بيمار(59.4 %) دچار زخم فشاري گرديدند. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و بي اختياري مدفوع ايجاد شد .
نمودار شماره 4:توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب کنترل بر دفع مدفوع
جدول شماره 14: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب ايجاد ادم و درجه آن
نتيجه و نوع آزمون
جمع
تشکيل زخم فشاري
عدم تشکيل زخم فشاري
زخم فشاري
ايجاد ادم و درجه آن
Fisher’s Exact Test
(0.041 (p
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
100
178
19.1
34
80.9
144
بدون ادم
100
115
20.9
24
79.1
91
ادم درجه 1
100
55
36.4
20
63.6
35
ادم درجه 2
100
2
50
1
50
1
ادم درجه 3
جدول فوق نشان مي دهد که در 178 بيمار(50.85 %) ادم ايجاد نگرديده است اکثر بيماران (115 نفر) دچار ادم با درجه يک گرديدند ميزان بروز زخم فشاري در بيماران داراي ادم درجه 2 و 3 نسبت به بيماران داراي ادم درجه 1 به مراتب بيشتر مي باشد. با استفاده از آزمون آماري فيشر ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و ايجاد ادم و درجه بندي آن ايجاد شد .
نمودار شماره 5: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب ايجاد ادم و درجه بندي آن
جدول شماره 15: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب نوع تشک
نتيجه و نوع آزمون
جمع
تشکيل زخم فشاري
عدم تشکيل زخم فشاري
زخم فشاري
نوع تشک
Chi-square test
(0.0001(p
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
100
241
14.9
36
85.1
205
معمولي
100
109
39.4
43
60.6
66
مواج
جدول فوق نشان مي دهد که از 241 بيمار بستري که داراي تشک معمولي بودند(68.9%) ، ميزان بروز زخم فشاري در آنها کمتر بوده(14.9 %). اما از 109 بيماري که داراي تشک مواج بودند، ميزان بروز زخم فشاري در آنها بيشتر بوده است(39.4 %) . با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و نوع تشک بيمار ايجاد شد.
نمودار شماره 6:توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب نوع تشک
جدول شماره 16: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب بيماري مزمن
نتيجه و نوع آزمون
جمع
تشکيل زخم فشاري
عدم تشکيل زخم فشاري
زخم فشاري
بيماري مزمن
Chi-square test
(0.0001(p
درصد
تعداد
درصد
تعداد
درصد
تعداد
100
100
38
38
62
62
بلي
100
250
16.4
41
83.6
209
خير
جدول فوق نشان مي دهد که 250 بيمار (71.4 %) مبتلا به بيماري مزمن نبودند. بيماراني که داراي بيماري هاي مزمن مي باشند، ميزان بروز زخم فشاري در آنها بيشتر است (38 %) . با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و وجود بيماري هاي مزمن ايجاد شد .
نمودار شماره 7 : توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب سابقه بيماري مزمن
جدول شماره 17: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب نوع بيماري مزمن
نتيجه و نوع آزمون
جمع
تشکيل زخم فشاري
عدم تشکيل زخم فشاري
زخم فشاري
بخش
Fisher’s Exact
Test
p <0.0001 درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد 100 250 16.4 41 83.6 209 بدون بيماري مزمن 100 8 62.5 5 37.5 3 نارسايي قلبي 100 2 100 2 نارسايي کليوي 100 34 41.2 14 58.8 20 ديابت 100 39 20.5 8 79.5 31 فشار خون بالا 100 2 100 2 سرطان 100 6 83.3 5 16.7 1 ديابت و فشار خون بالا 100 9 45 4 55 5 نارسايي قلبي و فشار خون بالا جدول فوق نشان مي دهد که 39 بيمار (11.1 %) مبتلا به بيماري مزمن فشار خون بالا بودند. ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که نارسايي کليوي و ديابت با فشارخون بالا داشتند، بيشتر بود. با استفاده از آزمون آماري فيشر ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و نوع بيماري هاي مزمن ايجاد شد. جدول شماره 18: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب اتصال به ونتيلاتور نتيجه و نوع آزمون جمع تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري اتصال به ونتيلاتور Chi-square test (0.0001(p < درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد 100 56 58.9 33 41.1 23 بلي 100 294 15.6 46 84.4 248 خير جدول فوق نشان مي دهد ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که به دستگاه ونتيلاتور اتصال داشتند بيشتر بود (58.9 %) . با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و اتصال به دستگاه ونتيلاتور ايجاد شد . نمودار شماره 8 : توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب اتصال به ونتيلاتور جدول شماره 19: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب عمل جراحي نتيجه و نوع آزمون جمع تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري عمل جراحي Chi-square test )0.317 (p < درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد 100 214 21.5 46 78.5 168 بلي 100 136 24.3 33 75.7 103 خير جدول فوق نشان مي دهد که 214 بيمار (61.1 %) تحت عمل جراحي قرار گرفته بودند. ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که تحت عمل جراحي قرار نگرفته بودند بيشتر بود (24.3 %) . با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و انجام عمل جراحي ايجاد نشد. نمودار شماره 9 : توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب عمل جراحي جدول شماره 20: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب تغيير پوزيشن بيمار نتيجه و نوع آزمون جمع تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري تغيير پوزيشن Chi-square test (0.0001(p < درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد 100 293 18.4 54 81.6 239 بلي 100 57 43.9 25 56.1 32 خير جدول فوق نشان مي دهد که در293بيمار (83.7 %) تغيير پوزيشن هر 2 ساعت يکبار انجام مي گرديد.ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که هر 2 ساعت يکبار تغيير پوزيشن برايشان انجام نمي گرفت بيشتر بود (43.9 %) . با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و انجام تغيير پوزيشن ايجاد شد . نمودار شماره 10 : توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب تغيير پوزيشن جدول شماره 21: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب گچ گيري اندام نتيجه و نوع آزمون جمع تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري گچ گيري اندام Chi-square test )118. (p <. درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد 100 91 17.6 16 82.4 75 بلي 100 259 24.3 63 75.7 196 خير جدول فوق نشان مي دهد که تنها 91 بيمار (26 %) گچ گيري اندام ها برايشان انجام گرديده بود .ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که گچ گيري اندام ها برايشان انجام نگرفته بود بيشتر بود (24.3 %) . با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و گچ گيري اندامها ايجاد نشده بود. نمودار شماره 11 : توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب گچ گيري اندام جدول شماره 22: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري برحسب تراکشن نتيجه و نوع آزمون جمع تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري تراکشن Chi-square test (0.003(p < درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد 100 51 39.2 20 60.8 31 بلي 100 299 19.7 59 80.3 240 خير جدول فوق نشان مي دهد که تنها 51 بيمار (14.6 %) تراکشن داشتند ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که داراي تراکشن بود ند بيشتر بود (39.2 %) با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و تراکشن اندامها ايجاد شده بود . نمودار شماره 12 : توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب دارا بودن تراکشن جدول شماره23: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب ميانگين سطح هوشياري بيمار بر اساس امتيازGCS در روز اول بستري نتيجه و نوع آزمون جمع تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري ميانگين سطح هوشياري بيمار Fisher's Exact test (0.0001(p < درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد 100 27 59.25 16 40.74 11 8-3 100 30 53.33 16 46.66 14 12-9 100 293 16.01 47 83.95 246 15-13 جدول فوق نشان مي دهد بيماراني که سطح هوشياري آنها 12 و کمتر از 12 باشد، ميزان بروز زخم فشاري در آنها بيشتر مي باشد. با استفاده از آزمون فيشر ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و سطح هوشياري بيمار ايجاد شد . جدول شماره 24: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب متغير کمي مدت زمان اتصال به ونتيلاتور نتيجه و نوع آزمون تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري عامل طبي T-TEST انحراف معيار ميانگين تعداد انحراف معيار ميانگين تعداد (0.0001(p < 5.41 3.88 79 2.43 0.6 271 مدت زمان اتصال به ونتيلاتور ميانگين و انحراف معيار مدت زمان اتصال به ونتيلاتور در بيماران داراي زخم فشاري به ترتيب 3.88و 5.41 و در بيماران بدون زخم فشاري 0.6 و 2.43 مي باشد . با استفاده از آزمون آماري تي ارتباط معناداري بين مدت زمان اتصال به ونتيلاتور و تشکيل زخم فشاري ايجاد شد (0.0001(p < . جدول شماره 25 : توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب درک حسي بيمار در روز اول بستري نتيجه و نوع آزمون جمع تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري درک حسي Fisher's Exact Test (0.0001(p < درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد 100 20 75 15 25 5 کاملا" محدود 100 18 44.4 8 55.6 10 خيلي محدود 100 37 48.6 18 51.4 19 کمي محدود 100 275 13.8 38 86.2 237 عدم اختلال حسي جدول فوق نشان مي دهد که 275 بيمار (78.6 %) در روز اول بستري عدم محدوديت در درک حسي داشتند. و تنها 20 بيمار(5.7 %) در روز اول بستري درک حسي کاملا محدود داشتند. ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که درک حسي کاملا" محدودي داشتند بيشتر مي باشد. با استفاده از آزمون آماري فيشرارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و درک حسي بيمار در روز اول ايجاد شده بود. جدول شماره 26: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب رطوبت پوست بيمار در روز اول بستري نتيجه و نوع آزمون جمع تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري رطوبت Fisher's Exact Test (0.0001(p < درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد 100 3 100 3 هميشه مرطوب 100 36 41.7 15 58.3 21 مرطوب 100 294 19 56 81 238 گاهي مرطوب 100 17 29.4 5 70.6 12 به ندرت مرطوب جدول فوق نشان مي دهد که تنها 3 بيمار(0.9 %) در روز اول بستري، پوست هميشه مرطوب داشتند. و 294 بيمار(84 %) پوستشان گاهي مرطوب بود. ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که پوست هميشه مرطوب و مرطوب در روزاول بستري داشتند بيشتر مي باشد. با استفاده از آزمون آماري فيشرارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و رطوبت پوست در روز اول ايجاد شده بود. جدول شماره 27: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب فعاليت بيمار در روز اول بستري نتيجه و نوع آزمون جمع تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري فعاليت Chi-square test (0.0001(p < درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد 100 293 25.9 76 74.1 217 محدود به تخت 100 50 4 2 96 48 محدود به صندلي 100 7 14.3 1 85.7 6 راه رفتن گاه گاه جدول فوق نشان مي دهد که 293 بيمار (83.7 %) در روز اول بستري از نظر فعاليت محدود به تخت بوده اند.ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که از نظر فعاليت فيزيکي محدود به تخت در روزاول بستري بودند بيشتر بوده است. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکورارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و فعاليت بيمار در روز اول ايجاد شده بود. جدول شماره 28: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب تحرک بيمار در روز اول نتيجه و نوع آزمون جمع تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري درک حسي Chi-square Test (0.0001(p < درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد 100 30 76.7 23 23.3 7 کاملا" بي حرکت 100 91 34.1 31 65.9 60 خيلي محدود 100 204 11.8 24 88.2 180 کمي محدود 100 25 4 1 96 24 عدم محدوديت جدول فوق نشان مي دهد که تنها 30 بيمار(8.6 %) در روز اول بستري از نظر جنبش کاملا بي حرکت بودند . ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که از نظر تحرک در روز اول بستري کاملا بي حرکت يا حرکات خيلي محدود داشتند بيشتر بوده است . با استفاده از آزمون آماري کاي اسکورارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و تحرک بيمار در روز اول ايجاد شده بود. جدول شماره 29: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب اصطکاک و نيروي کششي بيمار نتيجه و نوع آزمون جمع تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري اصطکاک و نيروي کششي Chi-square test (0.0001(p < درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد 100 93 51.6 48 48.4 45 مشکل 100 231 12.6 29 87.4 202 مشکل بالقوه 100 26 7.7 2 92.3 24 عدم مشکل جدول فوق نشان مي دهد که 231 بيمار (66 %) از نظر اصطکاک و نيروي کششي مشکل بالقوه داشتند(تکان خوردن ضعيفي داشته و نيازمند کمک کمي براي جابجايي مي باشد) .ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که نيازمند کمک متوسط تا زياد در تکان خوردن (مشکل) بوده اند بيشتر بوده است. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکورارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و اصطکاک و نيروي کششي بيمار در روز اول ايجاد شده بود . جول شماره 30: توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب تغذيه بيمار در روز اول نتيجه و نوع آزمون جمع تشکيل زخم فشاري عدم تشکيل زخم فشاري زخم فشاري تغذيه Fisher's Exact test (0.0001(p < درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد 100 16 43.8 7 56.2 9 خيلي ضعيف 100 78 33.3 26 66.7 52 احتمالا" نا کافي 100 248 18.5 46 81.5 202 کافي 100 8 100 8 عالي جدول فوق نشان مي دهد که 248 بيمار در روز اول بستري(70.9 %) تغذيه کافي داشتند ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که تغذيه بسيار ضعيف و احتمالا" ناکافي در روز اول بستري داشتند بيشتر بوده است . با استفاده از آزمون آماري فيشر معناداري بين تشکيل زخم فشاري و تغذيه بيمار در روز اول ايجاد شده بود. جدول شماره 31: نتايج مربوط به بررسي متغيرهاي کمي و کيفي بر روي تشکيل زخم فشاري با استفاده از مدل رگرسيون لجستيک(مدل نهايي) متغييرها ضريب متغير خطاي معيار معني داري نسبت شانس حد بالا فاصله اطمينان براي نسبت شانس حد پايبين فاصله اطمينان براي نسبت شانس سن 0.02 0.01 0.03 1.02 1.04 1.02 مدت بستري 0.16 0.03 0.0001 1.17 1.25 1.09 بي اختياري ادرار 0.9- 0.45 0.04 0.4 0.98 0.16 بي اختياري مدفوع 0.99 0.55 0.07 2.71 8.09 0.91 بيماري مزمن 0.83 0.41 0.04 2.31 5.16 1.03 تراکشن 0.80 0.45 0.07 2.24 5.45 0.92 سطح هوشياري 0.2- 0.07 0.003 0.81 0.93 0.70 ادم 1.42 0.44 0.001 4.16 9.91 1.74 براي ارزيابي اثر متغيرهاي مستقل کمي و کيفي (فردي، اجتماعي و طبي) بر روي متغير وابسته تشکيل و عدم تشکيل زخم فشاري با توجه به دو حالتي بودن اين متغير از مدل رگرسيون لجستيک استفاده شد. همه متغيرهاي معني دار با معني داري کوچکتر از 0.1 وارد مدل رگرسيون لجستيک با استفاده از روش نسبت درست نمايي پيشرونده شدند که شامل(سن، مدت بستري، بي اختياري ادراري، بي اختياري مدفوع، ادم، ميانگين سطح هوشياري بيمار در روز اول بستري، نوع تشک، بيماري مزمن، اتصال به ونتيلاتور، مدت اتصال به ونتيلاتور، تغيير پوزيشن، تراکشن) مي باشند. در بيماران داراي ادم، 4.16 برابر احتمال تشکيل زخم فشاري افزايش مي يابد.در بيماران با ميانگين سطح هوشياري پايين تر، 0.81 برابر احتمال تشکيل زخم فشاري افزايش مي يابد. در بيماران داراي تراکشن، 2.24 برابر احتمال تشکيل زخم فشاري افزايش مي يابد. در بيماران داراي بيماري مزمن، 2.31 برابر احتمال تشکيل زخم فشاري افزايش مي يابد . در بيماران داراي بي اختياري مدفوع، 2.71 برابر و در بيماران داراي بي اختياري ادرار 0.4 برابر احتمال تشکيل زخم فشاري افزايش مي يابد. در بيماران با مدت بستري طولاني تر، 1.17 برابر احتمال تشکيل زخم فشاري افزايش مي يابد. در بيماران مسن تر، 1.02 برابر احتمال تشکيل زخم فشاري افزايش مي‌يابد. جدول شماره 32: بررسي متغيرهاي مقياس بررسي کننده زخم فشاري ابزار برادن بر روي تشکيل زخم فشاري با استفاده از مدل رگرسيون لجستيک(مدل نهايي) متغيير ضريب متغير درجه آزادي معني داري نسبت شانس حد بالا فاصله اطمينان براي نسبت شانس حد پايبين فاصله اطمينان براي نسبت شانس درک حسي کاملا" محدود 0.53 0.77 0.48 1.71 7.86 0.37 درک حسي خيلي محدود 0.12 0.59 0.82 1.13 3.67 0.35 درک حسي کمي محدود 1.28 0.42 0.002 3.59 8.20 1.57 عدم اختلال حسي گروه رفرنس کاملا" بي حرکت 2.99 1.22 0.01 19.97 219.81 1.81 حرکت خيلي محدود 1.57 1.08 0.14 3.82 30.62 0.57 حرکت کمي محدود 0.94 1.07 0.37 2.56 20.91 0.31 عدم محدوديت در حرکت گروه رفرنس مشکل در اصطکاک 1.87 0.89 0.03 6.51 1.12 37.87 مشکل بالقوه در اصطکاک 0.80 0.98 0.35 2.47 12.66 0.39 عدم مشکل در اصطکاک گروه رفرنس شانس تشکيل زخم فشاري در درک حسي کاملا" محدود در برابر عدم اختلال حسي 1.71 برابر و در درک حسي کمي محدود 3.59 برابر افزايش مي يابد. شانس تشکيل زخم فشاري در حرکت خيلي محدود در برابر عدم محدوديت در تحرک 3.82 و در برابر کاملا" بي حرکت 19.97 برابر افزايش مي يابد.شانس تشکيل زخم فشاري در زير مجموعه مشکل بالقوه اصطکاک در برابر عدم مشکل در اصطکاک 2.47 و در زير مجموعه مشکل 6.51 برابر افزايش مي يابد. فصل پنجم نتايج پژوهش:اين فصل مشتمل بر سه قسمت است : بحث و تحليل يافته ها ، نتيجه گيري نهايي، کاربرد يافته ها و پيشنهادات براي پژوهش هاي بعدي مي باشد . بحث و تحليل يافته ها :جداول شماره 1 تا 4، توزيع فراواني نمونه هاي مورد پژوهش بر حسب متغيرهاي موجود در پرسشنامه و ابزار برادن را نشان مي دهند . جدول شماره 1 بيانگر توزيع فراواني نمونه هاي مورد پژوهش بر حسب سن مي باشد. 75 درصد بيماران، ،سن کمتر از 68 سال داشته اند. ميانگين و انحراف معيار نمره سن در واحدهاي مورد پژوهش به ترتيب49.77 و 20.54 مي باشد. کمترين سن بيماران مورد پژوهش 18 و بالاترين سن 91 سال مي باشد . جدول شماره 2 بيانگر توزيع فراواني نمونه هاي مورد پژوهش بر حسب اتصال به دستگاه تهويه مکانيکي مي باشد تنها 56 بيمار (16 %) نياز مند اتصال به دستگاه تهويه مکانيکي بودند. ميانگين مدت زمان اتصال به ونتيلاتور و انحراف معيار آن به ترتيب 8.42 و 4.69 روز مي باشد . جدول شماره 3 بيا نگر توزيع فراواني نمونه هاي مورد پژوهش بر حسب مدت بستري مي باشد . ميانگين و انحراف معيار واحدهاي مورد پژوهش بر حسب مدت زمان بستري به ترتيب 7.93 و 4.62 روز مي باشد. کمترين روز بستري بيماران 2 و بيشترين روز بستري 25 روز مي باشد. 75 درصد نمونه هاي مورد پژوهش بيشتر از 4 روز بستري مي باشند . جدول شماره 4 بيا نگر توزيع فراواني نمونه هاي مورد پژوهش بر حسب سطح هوشياري بيمار مي باشد. ميانگين و انحراف معيار نمره GCS در روز اول بستري بيماران به ترتيب 13.73 و2.74 مي باشد. کمترين امتياز GCS در بيماران مورد پژوهش 3 و بيشترين امتياز 15 مي باشد. 75 درصد بيماران سطح هوشياري 14 و بالاتر دارند . جداول 5 تا 7 در ارتباط با هدف اول پژوهش (تعيين ميزان بروز زخم فشاري در بيماران در معرض خطر بستري در مراکز آموزشي-درماني منتخب بر اساس ابزار برادن) تنظيم شده است. جدول شماره 5 بيا نگر توزيع فراواني نمونه هاي مورد پژوهش بر حسب تشکيل زخم فشاري مي باشد. که در بيشترين درصد (74.86 درصد) نمونه هاي مورد پژوهش زخم فشاري تشکيل نشد. در 22.6 درصد نمونه هاي مورد پژوهش، زخم فشاري تشکيل شد. 9 بيمار(2.6 درصد) نيز فوت نمودند . لپيستو (2006 ) مي نويسد: آمار سياست گذاري پژوهش هاي بهداشتي، دامنه 30-3 درصد را در مورد ميزان بروز زخم فشاري درمحيط بيمارستاني اعلام مي کند . لپيستو اظهار مي کند که تفاوت ميان ميزان بروز در مطالعات مختلف مي تواند به علت استفاده از مقياس هاي بررسي و درجه بندي هاي متنوع باشد (55) . يافته هاي پژوهش با نتايج مطالعه اکبري ساري و همکاران ( 1389) در ايران که با هدف تعيين عوامل موءثر بر ايجاد زخم فشاري در بخش مراقبت هاي ويژه بيمارستان هاي آموزشي وابسته به دانشگاه علوم پزشکي تهران بر روي 310 بيمار، به انجام رسيده است، مطابقت دارد . در اين پژوهش ميزان بروز زخم فشاري در بخش مراقبت هاي ويژه 44-3.7 درصد گزارش گرديده است(20) . يافته هاي پژوهش با نتايج مطالعه ريحاني کرماني و حقيري(1386) که با هدف تعيين عوامل خطر ايجاد زخم فشاري در بيماران ضربه مغزي نخاعي بستري در بخش مراقبت هاي ويژه جراحي مغز و اعصاب و ستون فقرات بيمارستان باهنر کرمان بر روي 198 بيمار به انجام رسيده است، مطابقت دارد. در اين پژوهش که يک مطالعه مقطعي - تحليلي مي باشد، .نيز ميزان بروز زخم فشاري در بخش مراقبت هاي ويژه 22.7 درصد گزارش گرديده است(12) . يافته هاي پژوهش با نتايج مطالعه بلورچي فرد و همکاران(1388)در ايران که به منظور تعيين ميزان بروز زخم فشاري وعوامل خطر مرتبط با آن در بيماران بستري در بخش هاي ارتوپدي در بيمارستان هاي وابسته به دانشگاه هاي علوم پزشکي شهيد بهشتي بر روي 330 بيمار به انجام رسيده است، مطابقت دارد. در اين پژوهش، ميزان بروز زخم فشاري در بخش ارتوپدي 13.9 درصد گزارش گرديده است (13). يافته هاي پژوهش با نتايج مطالعه رفيعي و همکاران(1388) که با هدف تعيين ميزان بروز زخم فشاري در بيماران بستري در بخش مراقبت هاي ويژه بيمارستان باهنر کرمان بر روي 1104 بيمار به انجام رسيده است، مغايرت دارد. در اين پژوهش، ميزان بروز زخم فشاري در بخش مراقبت هاي ويژه 5.34 درصد گزارش گرديده است. رفيعي و همکاران در اين زمينه مي نويسند: علت پايين بودن ميزان بروز زخم فشاري در بخش مراقبت هاي ويژه بيمارستان شهيد باهنر کرمان را ميتوان آگاهي مناسب کارکنان اين بخش به ويژه پرستاران شاغل در اين بخش در مورد اقدامات پيشگيري کننده از ايجاد زخم فشاري از قبيل بررسي مداوم پوست و تغيير پوزيشن مناسب بيماران دانست. همچنين وجود تجهيزات مناسب و پيشرفته در اين بخش مثل تشک هاي مواج که براي بيماران پرخطر مورد استفاده قرار مي گيرد نيز مي تواند در پايين بودن ميزان بروز اين زخم ها نقش داشته باشد(29). يافته هاي پژوهش با نتايج مطالعه لبلبيسي (2007) که پژوهشي با عنوان ارزيابي باليني و اپيدميولوژيك زخم فشاري در بيماران بستري در يك بيمارستان آموزشي در تركيه بر روي 22834 بيمار طي يکسال به انجام رسيده است، مغايرت دارد. وي ميزان بروز زخم فشاري در اين مطالعه را 1.6 درصد گزارش کرده است (54) . جدول شماره 6 بيانگر توزيع فراواني شدت امتيازدهي ابزار برادن در واحدهاي مورد پژوهش مي باشد که تنها حدود 14 درصد بيماران(50نفر) بر اساس امتياز دهي ابزار برادن ،در معرض خطر بالا و خيلي بالا براي ايجاد زخم فشاري قرار داشتند. جدول شماره 7 بيانگر توزيع فراواني نمونه هاي مورد پژوهش بر حسب محل ايجاد زخم فشاري مي باشد که شايع ترين محل هاي ايجاد زخم فشاري در اين مطالعه به ترتيب پاشنه پا (8 درصد)، باسن (5.7 درصد)، ساکروم (3.4 درصد) مي باشند . استفاده از آزمون آماري فيشرنشان دهنده تفاوت معني دار بين محل هاي بروز زخم فشاري مي باشد. (0.0001(p <.يافته هاي پژوهش با نتايج مطالعه مانزانو و همکاران ( 2010) که يک تحقيق کوهورت آينده نگري با هدف تعيين ميزان بروز زخم فشاري و عوامل خطر مرتبط بر ايجاد آن بر روي 299 بيمار تحت تهويه مکانيکي در بخش هاي مراقبت هاي ويژه کشور اسپانيا (9 بخش مراقبت ويژه در 5 بيمارستان ) به انجام رسيده است، مطابقت دارد. در اين مطالعه شايع ترين محل ايجاد زخم فشاري ساکروم و باسن بوده است (15). يافته هاي پژوهش با نتايج مطالعه سرياد و همکاران(2006 ) ، شاهين و همکاران (2009) مطابقت مي کند. در اين مطالعات شايع ترين محل ايجاد زخم فشاري ساکروم و باسن بوده است (56،57). يافته هاي پژوهش با مطالعات رفيعي و همکاران ( 1388) ، ريحاني کرماني و همکاران( 1386) مطابقت مي کند.در اين مطالعات نواحي ساکروم و باسن از نظر وقوع زخم فشاري، بيشترين درصد را به خود اختصاص داده است (29،12) . با توجه به اينکه اکثريت بيماران مورد مطالعه در وضعيت خوابيده به پشت قرار دارند و سر و تنه بالاتر قرار گرفته است، انتظار مي رود بيشترين فشار در اين حالت به نواحي پاشنه پا، باسن و ساکروم وارد گردد. بنا بر ا ين ميزان بروز زخم فشاري در اين نواحي از ساير نقاط بدن بيشتر مي باشد . جهت رسيدن به هدف دوم تحقيق (تعيين پيش بيني کنندگي عوامل فردي - اجتماعي مرتبط بر ايجاد زخم فشاري) جداول 8 تا 10 تنظيم شده است. جداول شماره 8 تا 9 ارتباط متغير هاي کيفي و جدول شماره 10 ارتباط متغير کمي مطالعه را با ايجاد زخم فشاري نشان مي دهند. جدول شماره 8 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب جنس مي باشد. بيشترين درصد نمونه هاي پژوهش،221 نفر (63.1 %) مرد بودند ميزان بروز زخم فشاري در مردان(20.4 درصد) و در زنان(26.4 درصد) مي باشد . با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و جنس ايجاد نشد. يافته هاي پژوهش حاکي از آن است که ميزان بروز زخم فشاري در زنان بيشتر از مردان مي باشد. در مطالعه بلورچي و همکاران (1388) ميزان بروز زخم فشاري در زنان بيشتر از مردان مي باشد. زيرا زياد بودن توده عضلاني در مردان تحمل بافت ها را در برابر عوامل مختلفي كه در تشكيل زخم فشاري نقش دارند، افزايش مي دهد (13). در مطالعه اکبري ساري و همکاران (1389) نيز ميزان بروز زخم فشاري به طور معني داري در زنان بيشتر از مردان بوده است که در اين زمينه مي نويسند: تفاوت بين مردان و زنان از نظر علت بستري در بيمارستان ممکن است باعث افزايش ميزان بروز زخم فشاري در خانم ها گردد.از طرفي با توجه به اينکه اميد به زندگي در خانم ها بيشتر از آقايان مي باشد، به نظر مي رسد متوسط سن خانم هاي بستري در بخش هاي مراقبت هاي ويژه از متوسط سن آقايان بستري در اين بخش ها بيشتر بوده و با توجه به بي حرکتي بيشتر در سنين بالاتر، زخم فشاري در خانم ها بيشتر ديده مي شود از اينرو وارد کردن جنس به عنوان شاخصي مهم به ابزارهاي ارزيابي خطر زخم فشاري را در ايران پيشنهاد نموده است(20). در مطالعه ريحاني کرماني( 1386) ، رفيعي و همکاران( 1388 ) ، کلر و همکاران(2002) جنس به عنوان يک ريسک فاکتور براي زخم فشاري گزارش نشده است(12،29،58) . رفيعي و همکاران در اين زمينه در مطالعه خود مي نويسند: رابطه معني داري آماري بين سن بيماران و جنس آنها با ميزان بروز زخم فشاري ايجاد نگرديده است . هر چند که اين ميزان در مردان و در رده سني 10 تا 30 سال اندکي از زنان و ديگر گروههاي سني بيشتر بود. با در نظر گرفتن ميانگين سني 1104 بيمار بررسي شده و اين موضوع که درصد کل بيماران پذيرفته شده مرد از بيماران زن بيشتر بود، نتايج بدست آمده در اين قسمت نيز منطقي به نظر مي رسد (29). جدول شماره 9 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب بخش بستري مي باشد. که نشان مي دهد که بيشترين ميزان درصد بروز زخم فشاري در بخش هاي مراقبت ويژه(41.11%) و کمترين ميزان در صد بروز زخم در بخش ارتوپدي (14.1 %) مي باشد. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و بخش بستري ايجاد شد (0.0001(p <. يافته هاي پژوهش با نتايج مطالعه اکبري ساري و همکاران( 1389 ) مطابقت دارد. که در اين زمينه مي نويسند: شيوع زخم فشاري در بيماران بستري در بخش مراقبت هاي ويژه در بين بيماران تحت مراقبت هاي داخلي به علت وخامت حال بيماران به طور معني داري بالاتر از بيماران تحت مراقبت هاي جراحي مي باشد (20) . يافته هاي پژوهش با نتيجه مطالعه مقارئي و همکاران ( 1382) که پژوهشي با هدف تعيين ميزان بروز زخم فشاري و عوامل موثر بر ايجاد آن بر روي 602 بيمار بستري در بخش هاي داخلي،جراحي، ارتوپدي بيمارستان هاي دانشگاه علوم پزشکي شيراز به انجام رسيده است، مطابقت دارد. و در اين زمينه مي نويسند: شيوع زخم فشاري در بخش هاي داخلي را بيش از 2 برابر شيوع زخم هاي فشاري در بخش هاي جراحي و ارتوپدي ميدانند . بيماران تحت مراقبت هاي داخلي در مواردي به علت افت سطح هوشياري و يا به دليل اغما ممکن است تا لحظه مرگ، نوع بيماريشان به طور دقيق تشخيص داده نشود که شيوع زخم فشاري در اين بيماران به طور معني داري بالاتر از بيماران تحت مراقبت هاي جراحي مي باشد (41) . به عقيده پژوهشگر در بخش مراقبت هاي ويژه به دليل وخامت حال بيماران و بستري طولاني مدت نسبت به بيماران ساير بخش ها، ميزان بروز زخم فشاري نيز بالاتر مي باشد و به دليل مدت زمان بستري کوتاهتر و هوشيار بودن در اکثر بيماران بخش ارتوپدي، ميزان بروز زخم فشاري در بيماران اين بخش کمتر مي باشد .همينطور تدابير لازم براي پيشگيري از زخم فشاري ممکن است توسط پرستاران بهتر انجام شود که شاهد ميزان بروز کمتر زخم فشاري در اين بخش مي باشيم. جدول شماره 10 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب متغيرهاي کمي عوامل فردي، اجتماعي ( سن و مدت بستري ) مي باشد. ميزان بروز زخم فشاري در بيماران با سن بالاتر بيشتر مي باشد. با استفاده از آزمون آماري تي ارتباط معناداري بين سن و تشکيل زخم فشاري ايجاد شد(0.001 (p <. ميانگين و انحراف معيار سن در بيماران داراي زخم فشاري به ترتيب 58.96 و 20.99 و در بيماران بدون زخم فشاري 47.09 و 19.65 مي باشد . يافته هاي پژوهش با نتايج مطالعه شاهين و همکاران( 2008) ، وان هانسون و همکاران (2008)، اکبري ساري و همکاران (1389)، فرانکل(2007)، تانن و همکاران (2004)، کيرمن و مولنار( 2006) مطابقت دارد (49،74،20،62،75،4). يافته هاي پژوهش با نتيجه مطالعه ليندگرن (2004) که پژوهشي با هدف تعيين عوامل خطر موثر در ايجاد زخم فشاري بر روي 530 بيمار بستري در بخش هاي داخلي و جراحي به انجام رسيده است، مطابقت دارد.در اين مطالعه بيماران مبتلا به زخم فشاري، مسن تر از ساير بيماران بودند(63). در مطالعه اکبري ساري و همکاران( 1389) افزايش سن تأثير چشمگيري بر ايجاد زخم فشاري داشته به طوري که 50 درصد زخم فشاري گزارش شده در بيماران بالاي 60 سال رخ داده است. علت اصلي اين موضوع به خاطر تحرک کمتر و فعاليت کمتر افراد مسن مي باشد (20) . فرانکل (2007) در مطالعه خود سن را به عنوان يکي از عوامل موءثر جهت ايجاد زخم فشاري در بخش مراقبت هاي ويژه مطرح نموده است (62). تانن و همکاران( 2004) در مطالعه خود، سن را به عنوان يکي از مهمترين عواملي که بيشترين تأثير را بر زخم فشاري داشته است مطرح نموده است (75). کيرمن و مولنار(2006) در مطالعه خود در اين زمينه مي نويسند: 66 درصد افراد سالمندي که براي اعمال جراحي ارتوپدي در بيمارستان بستري مي شوند، در معرض خطر ابتلا به زخم فشاري قرار دارند (4). به نظر مي رسد افراد مسن به دليل از دست دادن چربي بافت زيرجلدي،پوست چروکيده دارند و مستعد زخم فشاري مي باشند . ميانگين و انحراف معيار مدت بستري در بيماران داراي زخم فشاري به ترتيب 10.86و 5.52 و در بيماران بدون زخم فشاري 7.08 و 3.95 مي باشد. با استفاده از آزمون آماري تي ارتباط معناداري بين مدت بستري و تشکيل زخم فشاري ايجاد شد (0.001 (p <. يافته هاي پژوهش با مطالعات اکبري ساري و همکاران(1389 ) ، تانن و همکاران(2004 ) ، تريکي(2009 ) ، بلورچي فرد و همکاران( 1388 ) ، شاهين(2008) ، ليندگرن( 2004) مطابقت دارد (20،75 ،76 ،13 ،49،63 ). بلورچي فرد و همکاران( 1388) به نقل از ليندگرن مي نويسند: به علت شرايط بيماران و انجام اقدامات درماني، مدت بستري طولاني تر شده که اين مسئله خود تشکيل زخم فشاري را افزايش مي دهد (13). اکبري ساري و همکاران(1389) مي نويسند: تمامي متون بر تأ ثير مستقيم طول مدت بستري بر ايجاد زخم فشاري توافق دارند. اقامت در بيمارستان به خصوص در بخش مراقبت هاي ويژه به علت محدوديتي که در حرکت و فعاليت بيمار ايجاد شده است بدون در نظر گرفتن عوامل ديگر بيشترين تأ ثير را بر ايجاد زخم فشاري دارد. اگرچه خود زخم فشاري نيز ممکن است باعث طولاني تر شدن اقامت بيمار گردد (20) . يافته هاي پژوهش با نتيجه مطالعه شاهين و همکاران(2008) که پژوهشي به منظور بررسي ميزان بروز ، پيشگيري و درمان زخم فشاري بر روي 121 بيمار بستري در بخش مراقبت هاي ويژه به انجام رسيده است،مطابقت دارد.در اين مطالعه طول مدت بستري بيماران دچار زخم فشاري بيشتر از ساير بيماران بوده است. در اين مطالعه 25 درصد زخم فشاري جديد در بيماراني که به مدت يک هفته و 75 درصد زخم فشاري جديد در بيماراني که به مدت بيش از 1 هفته و کمتر از 2 هفته در بخش مراقبت ويژه بستري بودند، ايجاد گرديد(49) . به عقيده پژوهشگر يکي از دلايل ميزان بروز زخم فشاري بالاتر در بيماران بستري در بخش مراقبت ويژه در اين مطالعه، بستري طولاني تر بيماران به دليل شرايط خاص آنها (کاهش سطح هوشياري، بي تحرکي،....) مي باشد. جهت رسيدن به هدف سوم تحقيق (تعيين پيش بيني کنندگي عوامل طبي مرتبط بر ايجاد زخم فشاري) جداول شماره 11 تا 24 تنظيم شده است. جداول شماره 11 تا 22 ارتباط متغير هاي کيفي و جدول شماره23و24 ارتباط متغير کمي مطالعه را با ايجاد زخم فشاري نشان مي دهند جدول شماره 11 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب تشخيص بيماري مي باشد. بيشترين ميزان بروز زخم فشاري به ترتيب در بيماران بستري با تشخيص شکستگي فمور، سپس سکته مغزي و شکستگي دوبل ساق پا مي باشد . با استفاده از آزمون آماري فيشر ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و تشخيص بيماري ايجاد شد(0.002(p <.يافته هاي پژوهش با نتيجه مطالعه دادگري و همکاران(1379 ) که پژوهشي با هدف تعيين کيفيت مراقبت پرستاري در پيشگيري از زخم فشاري بر روي 44 بيمار بستري در بخش ارتوپدي بيمارستان وابسته به دانشگاه آزاد اسلامي علوم پزشکي تهران به انجام رسيده است، مطابقت دارد. بيشترين در صد واحدهاي پژوهش در اين مطالعه به علت شکستگي پا بستري شده بودند (59). يافته هاي پژوهش با نتيجه مطالعه بهشتي(1372) که پژوهشي به منظور بررسي عوامل موثر بر ايجاد زخم فشاري بر روي 63 بيمار بستري در بخش ارتوپدي بيمارستان هاي دانشگاه علوم پزشکي تهران به انجام رسيده است، مطابقت دارد(60). بهشتي (1372 )، بلورچي و همکاران( 1388) مي نويسند که بين تشخيص بيماري و ميزان بروز زخم فشاري ارتباط وجود دارد (60،13). تشخيص پزشکي اکثر(8/64 %) واحدهاي مورد پژوهش در مطالعه بلورچي فرد و ديگران، شکستگي و کمترين درصد تشخيص پزشکي (2/1%) تومور استخوان بود (13) . يافته هاي پژوهش با نتايج مطالعه سوزني و همکاران( 1389) که به بررسي پيشگويي زخم فشاري در بيماران بستري با استفاده از معيارهاي برادن و واترلو(يک مطالعه مقايسه اي) در سال 1388-1387 بر روي 1864 بيمار بستري در بخش هاي داخلي، مراقبت هاي ويژه، داخلي مغز و اعصاب ، جراحي مغز و اعصاب و ارتوپدي در بيمارستان امام حسين(ع) شاهرود به انجام رسيده است، مطابقت دارد. در اين مطالعه نيز بيشتر مبتلايان به زخم فشاري با تشخيص شکستگي فمور و سکته مغزي بستري شده بودند (45) . به عقيده پژوهشگر ميزان بروز زخم فشاري در بيماران داراي محدوديت حرکتي بيشتر مي باشد. در سه تشخيص ذکر گرديده نيز بيماران داراي محدوديت حرکتي مي باشند. جدول شماره 12 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب کنترل بر دفع ادرار مي باشد . 178 بيمار( 50.9 %) ، سوند ادراري داشتند بيشترين درصد ميزان بروز زخم فشاري (36 %) در بيماراني بوده که بي اختياري ادراري داشتند يا سونداژ بودند. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و عدم کنترل بر دفع ادرار در بيمار ايجاد شد(0.0001(p <. جدول شماره 13بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب کنترل بر دفع مدفوع مي باشد. 318 بيمار (90.9 %) کنترل بر دفع مدفوع داشتند از 32 بيمار بستري با بي اختياري مدفوع، 19 بيمار(59.4 %) دچار زخم فشاري گرديدند. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و بي اختياري مدفوع ايجاد شد. (0.0001(p <. در مطالعه مقارئي و همکاران( 1382) نيز ميزان ابتلا به زخم فشاري در بيماراني که اغلب و به طور دائم پوست مرطوب داشته نسبت به بيماران با کنترل بر دفع ادرار و پوست عاري از رطوبت به مراتب بيشتر مي باشد (41). ولمن(2006)در مطالعه خود در اين زمينه مي نويسد: بيماران داراي بي اختياري مدفوعي، 22 برابر بيش از ساير بيماران در معرض خطر ايجاد زخم فشاري مي باشند (17) . يافته هاي پژوهش با مطالعه بورس( 2001 ) و بلورچي فرد و همکاران( 1388) مطابقت دارد (61،13). يافته هاي پژوهش با نتيجه مطالعه ساير و همکاران( 2008) که پژوهشي با هدف تعيين ميزان بروز زخم فشاري در بيماران در معرض خطر بستري در بخش مراقبت ويژه بر اساس ابزار واترلو بر روي 140 بيمار در ترکيه به انجام رسيده است، مطابقت ندارد. در اين مطالعه ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و بي اختياري ادرار و مدفوع ايجاد نشده بود (8) . پوتر و پري(2001) مي نويسد: تماس طولاني مدت پوست با رطوبت ناشي از ادرار و مدفوع موجب ماسره شدن پوست شده ، درنتيجه پوست به مواد سوزاننده دفعي واکنش نشان داده و تحريک مي شود (33) بلورچي فرد و همکاران به نقل از راسل مي نويسند: پوست در معرض رطوبت در اثر جذب آب نرم و نازك مي شود و در نتيجه مقاومتش در برابر عوامل فيزيكي مثل فشار و نيروي لغزشي كاهش مي يابد(13). با توجه به همسو بودن نتايج تحقيقات با يافته اين تحقيق، مي توان به ارتباط قوي تحريک پوست به وسيله مواد دفعي بر بروز زخم فشاري مجددا" تأکيد نمود. جدول شماره 14 بيانگرتوزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب ايجاد ادم و درجه بندي آن مي باشد . در 178 بيمار(50.85 %) ادم ايجاد نگرديده است اکثر بيماران (115 نفر) دچار ادم با درجه يک گرديدند ميزان بروز زخم فشاري در بيماران داراي ادم درجه 2 و 3 نسبت به بيماران داراي ادم درجه 1 به مراتب بيشتر مي باشد. با استفاده از آزمون آماري فيشر ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و ايجاد ادم و درجه بندي آن ايجاد شد (0.041 (p <. پوتر و پري( 2001) در اين زمينه مي نويسد: ادم، خطر آسيب پذيري بافت ها و احتمال ايجاد زخم فشاري را افزايش مي دهد، زيرا ادم باعث کاهش خونرساني به سلول هاي بافتي شده و درنتيجه تجمع مواد زائد حاصل از متابوليسم، صدمه بافتي ايجاد مي گردد و مقاومت پوست و لايه هاي زيرين را در برابر فشار کاهش مي دهد (33). به نظر مي رسد هر چه درجه ادم ايجاد شده بالاتر باشد، صدمه بافتي شديدتري ايجاد گرديده و ميزان بروز زخم فشاري نيز افزايش مي يابد . جدول شماره 15بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب نوع تشک بيماران مي باشد.از 241 بيمار بستري که داراي تشک معمولي بودند ميزان بروز زخم فشاري در آنها کمتر بوده(14.9 %).اما از 109 بيماري که داراي تشک مواج بودند، ميزان بروز زخم فشاري در آنها بيشتر بوده است(39.4 %) . با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و نوع تشک بيمار ايجاد شد(0.0001(p <. در مطالعه ريحاني کرماني و همکاران( 1386) تفاوت معني داري بين تشک معمولي و تشک مواج به عنوان عامل ايجاد کننده زخم فشاري وجود نداشت (12) . در مطالعه شاهين( 2009) استفاده از تشک هاي مواج و تشک هاي با فشار هواي متناوب، تأثير مثبتي بر پيشگيري از ايجاد زخم فشاري در بيماران بستري در بخش مراقبت ويژه داشته است (57) . در اين پژوهش با وجود اينکه تمام بيماران بستري در بخش مراقبت هاي ويژه داراي تشک مواج بودند ميزان بروز زخم فشاري در اين بخش ها بالاتر بوده است. به نظر مي رسد عوامل ديگري مانند کاهش سطح هوشياري و کاهش درک حسي به عنوان عوامل مهمتري براي بروز بالاتر زخم فشاري در بخش مراقبت هاي ويژه دخيل باشند . جدول شماره 16 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب سابقه بيماري مزمن مي باشد . 250 بيمار (71.4 %) مبتلا به بيماري مزمن نبودند بيماراني که داراي بيماري هاي مزمن مي باشند، ميزان بروز زخم فشاري در آنها بيشتر است (38 %) . با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و وجود بيماري هاي مزمن ايجاد شد (0.0001(p <. فرانکل(2007 )، کلر(2002 ) و بلورچي فرد( 1388) در مطالعه خود، تأثير دارا بودن بيماري مزمن بر ايجاد زخم فشاري را گزارش نموده اند (62،58،13). جدول شماره 17 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب نوع بيماري مزمن مي باشد 39 بيمار (11.1 %) مبتلا به بيماري مزمن فشار خون بالا بودند . ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که نارسايي کليوي و ديابت با فشارخون بالا داشتند، بيشتر بود. با استفاده از آزمون آماري فيشر ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و نوع بيماري هاي مزمن ايجاد شد (0.0001(p <. يافته هاي پژوهش با مطالعه فرانکل(2007 ) و کلر(2002) مطابقت دارد (62،58) . .فرانکل مي نويسد: افراد مبتلا به ديابت و فشارخون بالا، شيوع بالايي از زخم فشاري را به خود اختصاص داده اند (62) . کلر مي نويسد: بيماران ديابتي به علت نارسايي عملکرد عروقي بيشتر از ساير بيماران، مستعد ابتلا به زخم فشاري هستند (58). در مطالعه مقارئي و همکاران(1382) نارسايي قلبي با ميزان بروز زخم فشاري ارتباط معنا داري داشته است (41) . درمطالعه دباشيش( 2008 ) شايع ترين علت مرگ در بيماران داراي زخم فشاري مزمن، نارسايي کليه ها مي باشد (11) . جدول شماره 18 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب اتصال به ونتيلاتور مي باشد. ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که به دستگاه ونتيلاتور اتصال داشتند بيشتر بود. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و اتصال به دستگاه ونتيلاتور ايجاد شد(0.0001(p <. يافته هاي پژوهش با مطالعه مانزانو(2010) مطابقت دارد. وي مي نويسد اتصال بيماران در بخش مراقبت هاي ويژه به دستگاه ونتيلاتور به عنوان عامل خطر پيشگويي کننده در ايجاد زخم فشاري مي باشد (15). جدول شماره 19 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب عمل جراحي مي باشد. 214 بيمار (61.1 %) تحت عمل جراحي قرار گرفته بودند ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که تحت عمل جراحي قرار نگرفته بودند، بيشتر بود. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و انجام عمل جراحي ايجاد نشد 0 نتايج پژوهش با مطالعه ليندگرن( 2004) مطابقت دارد. ليندگرن گزارش نموده بيماراني که تحت عمل جراحي قرار مي گيرند نسبت به بيماراني که جراحي نمي شوند زمان بستري کوتاهتري داشته و لذا زخم فشاري به ميزان کمتر در اين افراد تشکيل مي گردد (63) . نتايج بلورچي و همکاران( 1388) نشان مي دهد که بيشترين درصد واحد هاي پژوهش که تحت جراحي قرار گرفته بودند، دچار زخم فشاري شدند. اما با استفاده از آزمون آماري کاي دو ارتباط معني داري بين تشکيل زخم فشاري و انجام عمل جراحي ايجاد نشد (13) . در مطالعه اکبري ساري و همکاران( 1389 ) نيز ارتباط معني داري بين عمل جراحي و ايجاد زخم فشاري ايجاد نشده بود وي مي نويسد با در نظر گرفتن بيماراني که همگي به يک بيماري مشترک مبتلا هستند، طول مدت جراحي ممکن است به طور طبيعي بر ايجاد زخم فشاري تأ ثير چشمگيري را نشان دهد اما در شرايطي که بيماران به انواع بيماري ها مبتلا هستند، تأ ثير اين عامل بر ايجاد زخم فشاري مخدوش مي گردد (20) . نتايج پژوهش با مطاله بهشتي (1372) مغايرت دارد. وي مي نويسد: به علت ناشتا بودن بيمار قبل از عمل جراحي، سطح مواد مغذي خون کاهش مي يابد و به علاوه کاهش توانايي بيمار در تغيير وضعيت بعد از عمل جراحي، خطر بروز زخم فشاري را افزايش مي دهد (60) . به نظر مي رسد چون اکثر نمونه ها در اين مطالعه را بيماران بستري در بخش ارتوپدي تشکيل داده بودند و اکثر اين بيماران پس از انجام جراحي مدت کوتاهتري در بخش بستري مي گردند، ميزان بروز زخم فشاري در اين افراد کمتر مي باشد . همينطور شايد نحوه مراقبت ها با توجه به حضور کوتاه مدت بيماران بهتر اعمال شده باشد. جدول شماره 20 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب تغيير پوزيشن بيمار مي باشد. در293بيمار (83.7 %) تغيير پوزيشن هر 2 ساعت يکبار انجام مي گرديد ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که هر 2 ساعت يکبار تغيير پوزيشن برايشان انجام نمي گرفت، بيشتر بود. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و انجام تغيير پوزيشن ايجاد شد(0.0001(p <. خراساني و همکاران( 1383) مي نويسند: يکي ديگر از اقدامات بسيار مهم به منظور پيشگيري از بروز زخم فشاري، کاهش فشار مي باشد.و اين کار را به دو روش نحوه استقرار بيمار و استفاده از وسايل کاهنده فشار مي توان انجام داد. وضعيت دهي مناسب براي بيماران دائما" بستري، با يک برنامه منظم در چرخش و جابجا کردن بيمار آغاز مي شود. بيماران بستري بايد در تخت حداقل هر 2 ساعت و بيماران روي صندلي حداقل هر يک ساعت جابجا شوند. علاوه بر چرخش و جابجا کردن بيمار، نحوه استقراربدن بيماران بستري نيز مهم است. جهت پيشگيري از بروز زخم تروکانتر، بيماران در موقع دراز کشيدن به پهلوها بايد در يک زاويه 30 درجه قرار گيرند تا باعث انتشار وزن در در سراسر عضلات سرين شده و در نتيجه زمان تحمل فشار را تا 3 برابر افزايش مي دهد (18) . جيب هارت( 2002) مي نويسد در بيماران در معرض خطر ابتلا به زخم فشاري، تغيير وضعيت دادن به طور مرتب با يد به عنوان بخشي از مراقبت هاي پرستاري انجام گيرد.البته تعداد دفعات چرخاندن بيمار بر اساس مشاهده پوست و نياز بيمار تعيين مي گردد (42) . کرون و همکاران ( 2000) مي نويسند: عوامل عمده اي که در ميزان دفعات چرخاندن بيمار دخالت دارند شامل : ميزان درگيري بافت، ساختار اسکلتي، پاتوفيزيولوژي لايه هاي زيرين، سطح راحتي بيمار، وضعيت پوست و سطح تحرک بيمار مي باشند (43) . مانزانو و همکاران( 2010) مي نويسند: تغيير وضعيت دادن بيماران در بخش مراقبت هاي ويژه اغلب مشکل بوده و به طور بالقوه خطرناک است و آموزش در اين زمينه به پرسنل هميشه انجام نمي گردد (15). جدول شماره 21 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب گچ گيري اندام ها مي باشد . تنها 91 بيمار (26 %) گچ گيري اندام ها برايشان انجام گرديده بود ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که گچ گيري اندام ها برايشان انجام نگرفته بود، بيشتر بود. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و گچ گيري اندامها ايجاد نشده بود. يافته هاي پژوهش با نتيجه فوجرتي( 2008) که پژوهشي با هدف تعيين عوامل خطر موثر بر ايجاد زخم فشاري و گزارش تفاوت هاي دموگرافيک در بيماران دچار زخم فشاري جهت طراحي مقياس در تعيين بيماران در معرض خطر تشکيل زخم فشاري بر روي 94758 بيمار بستري که در تشخيص پرونده پزشکي آنها زخم فشاري ذکر گرديده بود، به انجام رسيده است.وي مي نويسد: مهمترين گروههاي در معرض خطر تشکيل زخم فشاري، بيماران بستري در بخش هاي ارتوپدي که داراي وسايل مکانيکي محدود کننده حرکت(تراکشن و گچ) مي باشند (64) . به نظر مي رسد پرستاران تدابير مناسبي براي پيشگيري از زخم فشاري در بيماران با گچ گيري اندام داشتند جدول شماره 22 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب دارا بودن تراکشن مي باشد. تنها 51 بيمار (14.6 %) تراکشن داشتند ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که داراي تراکشن براي اندام ها بود ند بيشتر بود . با استفاده از آزمون آماري کاي اسکور ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و تراکشن اندامها ايجاد شده بود (0.003(p <.نتايج پژوهش با مطالعه بلورچي و همکاران( 1388) مطابقت دارد. ايشان مي نويسند: ميزان بروز زخم فشاري در بيماران داراي تراکشن با وزن بالاتر بيشتر مي باشد (13) . جدول شماره 23 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب ميانگين امتياز GCS(سطح هوشياري) بيمار در روز اول بستري مي باشد. بيماراني که سطح هوشياري آنها 12 و کمتر از 12 مي باشد، ميزان بروز زخم فشاري در آنها بيشتر مي باشد با استفاده از آزمون آماري فيشر ارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و سطح هوشياري بيمار ايجاد شد (0.0001(p <. يافته هاي پژوهش با نتايج مطالعه ساير( 2008 ) و ريحاني کرماني( 1386) مطابقت دارد (8، 12). ريحاني کرماني در اين زمينه مي نويسد: بيماراني که سطح هوشياري کمتر از 8 دارند، ميزان بروز زخم فشاري در آنها بيشتر مي باشد (12) . نتايج مطالعه ولمن( 2006) نشان داد بيماراني که داراي سطح هوشياري پايين تري مي باشند، به دليل بي هوشي و دريافت آرام بخش ها درک حسي کمتري داشته که درک حسي با سطح هوشياري و حس پوستي ارتباط دارد. بيماران نمي توانند درد ناشي از فشار شديد را درک کنند يا به طور مستقل تغيير وضعيت دهند يا درخواست تغيير وضعيت نمايند (17 ) . در اين پژوهش نيز اکثر بيماراني که دچار زخم فشاري شدند در بخش مراقبت هاي ويژه بستري بودند و داراي سطح هوشياري و درک حسي کمتري بوده، به همين دليل نيز ميزان بروز زخم فشاري در آنها بيشتر بوده است. جدول شماره 24 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب مدت زمان اتصال به ونتيلاتور مي باشد ميانگين و انحراف معيار مدت زمان اتصال به ونتيلاتور در بيماران داراي زخم فشاري به ترتيب 3.88و 5.41 و در بيماران بدون زخم فشاري 0.6 و 2.43 مي باشد. با استفاده از آزمون آماري تي ارتباط معناداري بين مدت زمان اتصال به ونتيلاتور و تشکيل زخم فشاري ايجاد شد (0.001 (p <. در مطالعه مانزانو(2010) مدت زمان اتصال به ونتيلاتور به عنوان عامل خطر پيشگويي کننده در ايجاد زخم فشاري شناسايي گرديده است. به ازاي هر روز اتصال به دستگاه تهويه مکانيکي، خطر ايجاد زخم فشاري 4.2 درصد افزايش مي يابد (15) . جداول شماره 25 تا 30 نشان دهنده هدف چهارم تحقيق(تعيين پيش بيني کنندگي حيطه هاي مورد بررسي مقياس بررسي کننده زخم فشاري برادن با ميزان بروز زخم فشاري) مي باشند. جداول شماره 31 و32 بيانگر عوامل موءثر بر ايجاد زخم فشاري در اين مطالعه با استفاده از مدل رگرسيون لجستيک مي باشند..يافته هاي مربوط به تعيين متغيرهاي ايجاد کننده زخم فشاري در مقياس بررسي کننده زخم فشاري برادن به شرح زير مي باشد. جدول شماره 25 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب درک حسي بيمار در روز اول بستري مي باشد. 275 بيمار (78.6 %) در روز اول بستري عدم محدوديت در درک حسي داشتند. و تنها 20 بيمار(5.7 %) در روز اول بستري درک حسي کاملا محدود داشتند. ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که درک حسي کاملا" محدودي داشتند بيشتر مي باشد. با استفاده از آزمون آماري فيشرارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و درک حسي بيمار در روز اول ايجاد شده بود (0.0001(p <. يافته هاي پژوهش با مطالعه ريحاني کرماني و همکاران(1386 ) ، مقارئي و همکاران(1382 ) ،کلر و همکاران( 2002)، اکبري ساري و همکاران( 1389 ) مطابقت دارد (12،41،58،20) . بهشتي (1372) مي نويسند: از دست دادن حس در مناطقي از بدن باعث عدم احساس فشار و درنتيجه بروز زخم فشاري مي گردد (60) . مقارئي و همکاران( 1382) مي نويسند: ميزان بروز بالاي زخم فشاري در بيماران با کاهش سطح هوشياري نشان مي دهد که کاهش سطح هوشياري و وضعيت درک حسي عوامل مضاعفي هستند که بيمار بستري را هر چه بيشتر مستعد ايجاد زخم فشاري مي نمايد (41) . کلر و همکاران(2002) مي نويسند: کاهش سطح هوشياري يا کاهش پاسخ دهي حسي در بيماران بستري در بخش مراقبت هاي ويژه را ناشي از مصرف داروهاي مسکن دانسته اند، که در نتيجه آن بيمار توانايي پاسخ دهي به محرک هاي دردناک ناشي از فشار مداوم را از دست مي دهد يا حتي ممکن است در درخواست از پرستاران براي تغيير حالت ناتوان گردد (58) . در مطالعه اکبري ساري و همکاران( 1389) شانس ابتلا به زخم فشاري در بيماراني که پاسخ دهي حسي خيلي ضعيفي داشتند، بيش از 11 برابر بيماران بدون مشکل بود (20) . به عقيده پژوهشگر، به دنبال کاهش سطح هوشياري در بيماران، درک حسي نيز کاهش مي يابد. و اين دوعامل باعث افزايش ميزان بروز زخم فشاري در بيماران مي گردد. جدول شماره 26 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب رطوبت پوست بيمار در روز اول بستري مي باشد. تنها 3 بيمار(0.9 %) در روز اول بستري، پوست هميشه مرطوب داشتند. و 294 بيمار(84 %) پوستشان گاهي مرطوب بود ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که پوست هميشه مرطوب و مرطوب در روزاول بستري داشتند، بيشتر مي باشد. با استفاده از آزمون آماري فيشرارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و رطوبت پوست در روز اول ايجاد شده بود (0.0001(p <. نتايج پژوهش با مطالعه بلورچي فرد و همکاران، (1388)، دادگري و همکاران( 1379) مطابقت دارد (13،59) .يافته هاي پژوهش با نتيجه مطالعه نيک پيما و همکاران(1379 ) که مطالعه اي جهت بررسي تاثير و مقايسه استفاده موضعي از اسيدهاي چرب ضروري و روغن هاي معدني بر پيشگيري از زخم فشاري بر روي 30 بيمار بستري در بخش داخلي اعصاب بيمارستان شهداي تجريش به انجام رسيده است ، مطابقت دارد. با استفاده از آزمون کاي اسکور ارتباط معني داري بين رطوبت و تشکيل زخم فشاري ايجاد شده بود(34). در مطالعه بورس( 2001) زير مجمو عه هاي رطوبت ابزار برادن به عنوان يک معيار پيشگويي کننده معنادار در ايجاد زخم فشاري شناخته شده است (61) . در مطالعه چوانگ( 2006) رطوبت باعث ماسره شدن پوست شده و ريسک فاکتور اوليه براي پيشرفت زخم فشاري محسوب مي شود (67) . در مطالعه ريحاني کرماني و همکاران(1386 ) رطوبت به عنوان عامل خطر براي ايجاد زخم فشاري شناخته نشده است. آنان بيان مي دارند: احتمالا" به علت آنکه اکثر بيماران مطالعه سونداژ بودند و ميزان رطوبت در آنها بسيار کم بود ، به همين دليل عامل خطر شناخته نشد (12) . جدول شماره 27بيانگرتوزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب فعاليت بيمار در روز اول بستري مي باشد. 293 بيمار (83.7 %) در روز اول بستري از نظر فعاليت محدود به تخت بوده اند . ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که از نظر فعاليت فيزيکي محدود به تخت در روزاول بستري بودند، بيشتر بوده است. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکورارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و فعاليت بيمار در روز اول ايجاد شده بود (0.0001(p <. نتايج پژوهش با مطالعه بلورچي فرد و همکاران(1388) ، دادگري و همکاران(1379 ) ،برون(2004 )، ويتينگتون( 2004) مطابقت دارد (13،59،68،69). مالکي نژاد( 1385) مي‌نويسد: بيماراني که فعاليت بد نيشان کاهش يافته است بيشتر دچار زخم فشاري مي گردند(70) . جدول شماره 28 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب تحرک بيمار در روز اول بستري مي باشد. تنها 30 بيمار(8.6 %) در روز اول بستري از نظر جنبش کاملا بي حرکت بودند . ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که از نظر تحرک در روز اول بستري کاملا بي حرکت يا حرکات خيلي محدود داشتند بيشتر بوده است . با استفاده از آزمون آماري کاي اسکورارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و تحرک بيمار در روز اول بستري ايجاد شده بود (0.0001(p <. يافته هاي پژوهش با مطالعه اکبري ساري(1389) ، مقارئي و همکاران( 1382 )، ريحاني کرماني و همکاران( 1386) مطابقت دارد (20،41،12) . کلر و همکاران( 2002) در معرفي عوامل خطر ايجاد زخم فشاري در بخش مراقبت ويژه، محدوديت بيماران از نظر فعاليت و تحرک را عامل ناتواني بيماران براي تغيير وضعيت در تخت دانسته که خود باعث ايجاد فشار مداوم و بيحرکتي طولاني مي شود (58 ) . کلي( 2000) مي نويسد: بيماراني که استراحت مطلق دارند بيشتر از بيماراني که حرکت مي کنند در معرض تشکيل زخم فشاري قرار دارند (39). با توجه به اينکه در اين پژوهش، ميزان بروز زخم فشاري در بيماران بستري در بخش مراقبت ويژه جنرال نسبت به ساير بخش ها بالاتر بوده است و اين بيماران به علت وخامت حالشان، توانايي تحرک و تغيير وضعيت کمتري در تخت دارند. لذا هر چه قدر توانايي تحرک بيمار و تغيير وضعيت وي در تخت کمتر باشد، بيشتر مستعد ابتلا به زخم فشاري خواهد بود . جدول شماره 29 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب اصطکاک و نيروي کششي بيمار در روز اول بستري مي باشد. 231 بيمار (66 %) از نظر اصطکاک و نيروي کششي مشکل بالقوه داشتند(تکان خوردن ضعيفي داشته و نيازمند کمک کمي براي جابجايي مي باشد) . ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که نيازمند کمک متوسط تا زياد در تکان خوردن بودند(مشکل) بيشتر بوده است. با استفاده از آزمون آماري کاي اسکورارتباط معناداري بين تشکيل زخم فشاري و اصطکاک و نيروي کششي بيمار در روز اول ايجاد شده بود(0.0001(p <. در مطالعه کاراسا (2004)، اديچ( 2004)، فراي( 2005)، وان هانسون( 2008، بلورچي فرد و همکاران ( 1388) متغير اصطکاک و نيروي کششي به عنوان عوامل مهم در ايجاد زخم فشاري شناخته شده اند (71،72،73،74،13) . يافته هاي پژوهش با نتيجه مطالعه سرپا( 2010) که پژوهشي با هدف ارزيابي اعتبار پيشگويي کنندگي زير مجموعه هاي ابزار برادن و واترلو بر روي 170 بيمار بستري در کشور برزيل به انجام رسيده است، مطابقت دارد. زير مجموعه اصطکاک ابزار برادن به عنوان عامل پيشگويي کننده زخم فشاري شناخته شده است (10) . بهشتي (1372) مي نويسند: در اثر اصطکاک و نيروي لغزشي، مويرگ هاي پوست و بافت هاي عمقي تر از هم گسيخته شده و پوست به سمت تشکيل زخم فشاري پيش مي رود (60) . به عقيده پژوهشگر نيز در اثر اصطکاک و نيروي لغزشي، بافت پوست دچار آسيب مي گردد و خطر ايجاد زخم فشاري افزايش مي يابد. جدول شماره 30 بيانگر توزيع فراواني ميزان بروز زخم فشاري بر حسب تغذيه بيمار در روز اول بستري مي باشد. 248 بيمار در روز اول بستري(70.9 %) تغذيه کافي داشتند ميزان بروز زخم فشاري در بيماراني که تغذيه بسيار ضعيف و احتمالا" ناکافي در روز اول بستري داشتند، بيشتر بوده است . با استفاده از آزمون آماري فيشر معناداري بين تشکيل زخم فشاري و تغذيه بيمار در روز اول ايجاد شده بود (0.0001(p <. نتايج پژوهش با مطالعه بلورچي فرد و همکاران(1388 ) ، دادگري و همکاران(1379) ، سرپا( 2010) مطابقت دارد (13،59ف10). بهشتي (1372) مي نويسند: در بيماراني که دچار سوء تغذيه هستند اغلب آتروفي عضلاني شديد و کاهش در بافت زير جلدي ديده مي شود با تغييرات مذکور بافت کمتري به عنوان محافظ بين پوست و استخوان زير آن وجود دارد. لذا اثر فشار بر روي بافت باقيمانده تشديد مي شود. همچنين سوء تغذيه سبب کاهش آلبومين شده و مقاومت سلول ها را نسبت به تجزيه و شکسته شدن کمتر مي کند لذا پوست مستعد زخم فشاري مي گردد (60). در مطالعه ريحاني کرماني و همکاران( 1386) اکثر بيماران از نظر تغذيه در وضعيت نامناسبي قرار داشتند و هيچ بيماري تغذيه ايده آل نداشت. اما در تحليل آماري ارتباط معني داري بين وضعيت تغذيه و بروز زخم فشاري وجود نداشت که با ساير مطالعات مغايرت دارد(12) . در مطالعه لتيسيا سرپا( 2010) زير مجموعه تغذيه برادن به عنوان عامل پيشگويي کننده زخم فشاري شناخته نشده است. (10) . جدول شماره 31 بيانگر نتايج مربوط به بررسي متغيرهاي کمي و کيفي بر روي تشکيل زخم فشاري با استفاده از مدل رگرسيون لجستيک(مدل نهايي) مي باشد .براي ارزيابي اثر متغيرهاي مستقل کمي و کيفي(دموگرافيک و طبي) بر روي متغير وابسته تشکيل و عدم تشکيل زخم فشاري با توجه به دو حالتي بودن اين متغير از مدل رگرسيون لجستيک استفاده شد . .همه متغيرهاي معني دار با معني داري کوچکتر از 0.1 وارد مدل رگرسيون لجستيک با استفاده از روش و ازطريق نسبت درست نمايي پيشرونده شدند که شامل(سن، مدت بستري، بي اختياري ادرار، بي اختياري مدفوع، ادم، ميانگين سطح هوشياري بيمار در روز اول بستري، نوع تشک، بيماري مزمن، اتصال به ونتيلاتور، مدت اتصال به ونتيلاتور، تغيير پوزيشن، تراکشن) مي باشند . در بيماران داراي ادم، 4.16 برابر احتمال زخم فشاري افزايش مي يابد.در بيماران با ميانگين سطح هوشياري پايين تر، 0.81 برابر احتمال زخم فشاري افزايش مي يابد. در بيماران داراي تراکشن، 2.24 برابر احتمال زخم فشاري افزايش مي يابد. در بيماران داراي بيماري مزمن، 2.31 برابر احتمال زخم فشاري افزايش مي يابد . در بيماران داراي بي اختياري مدفوع، 2.71 برابر و در بيماران داراي بي اختياري ادرار 0.4 برابر احتمال زخم فشاري افزايش مي يابد. در بيماران با مدت بستري طولاني تر، 1.17 برابر احتمال زخم فشاري افزايش مي يابد. در بيماران مسن تر، 1.02 برابر احتمال زخم فشاري افزايش مي يابد . در مطالعه اکبري ساري و همکاران( 1389) نيز طول مدت اقامت در بيمارستان، داشتن سابقه فشار خون، وضعيت تحرک بيماران، سطح هوشياري بيماران بيش از ساير متغيرهاي ايجاد زخم فشاري موء ثر شناخته شده اند (20) . در مطالعه بلورچي و همکاران( 1388 ) سن و مدت بستري بيش از ساير متغيرهاي ايجاد زخم فشاري موء ثر شناخته شده اند (13) . در مطالعه ريحاني کرماني و همکاران(1386) عوامل خطر ايجاد زخم فشاري در بيماران ضربه مغزي، نخاعي در بخش مراقبت هاي ويژه : کاهش سطح هوشياري و مدت زمان بستري بيش از 10 روز مي باشد (12) . در مطالعه مانزانو( 2010) مدت اتصال به دستگاه تهويه مکانيکي وفصل زمستان و سن بيماربه عنوان عوامل خطر پيشگويي کننده مستقل بر ايجاد زخم فشاري شناسايي گرديدند. به ازاي هر روز اتصال به دستگاه تهويه مکانيکي، خطر ايجاد زخم فشاري 2/4درصد افزايش مي يابد (15) . جدول شماره 32 بيانگر بررسي متغيرهاي مقياس بررسي کننده زخم فشاري ابزار برادن بر روي تشکيل زخم فشاري با استفاده از مدل رگرسيون لجستيک مي باشد. براي ارزيابي اثر متغيرهاي مقياس بررسي کننده زخم فشاري ابزار برادن بر روي متغير وابسته تشکيل و عدم تشکيل زخم فشاري با توجه به دو حالتي بودن اين متغير از مدل رگرسيون لجستيک استفاده شد. تمامي متغيرهاي ابزار واردمدل رگرسيون لجستيک با استفاده از روش نسبت درست نمايي پيشرونده شدند. مطابق جدول ، متغيرهاي ذکر شده در جدول نسبت به گروه رفرنس سنجيده مي شوند. شانس تشکيل زخم فشاري در درک حسي کاملا" محدود در برابر عدم اختلال حسي 1.71 برابر و در درک حسي کمي محدود 3.59 برابر افزايش مي يابد. شانس تشکيل زخم فشاري در حرکت خيلي محدود در برابر عدم محدوديت در تحرک 3.82 و در برابر کاملا" بي حرکت 19.97 برابر افزايش مي يابد . .شانس تشکيل زخم فشاري در زير مجموعه مشکل بالقوه اصطکاک در برابر عدم مشکل در اصطکاک 2.47 و در زير مجموعه مشکل 6.51 برابر افزايش مي يابد. در مطالعه اکبري ساري و همکاران(1389) سه متغير وضعيت تحرک، فعاليت و سطح هوشياري سه عاملي هستند که تأثير ثابت شده اي بر ايجاد زخم فشاري داشته اند(20) . ريحاني کرماني و همکاران( 1386 ) تنها عوامل کاهش درک حسي و اختلال در حرکت را از بين تمامي عوامل معرفي شده در شاخص برادن بر ايجاد زخم فشاري موءثر اعلام نموده است (12) . در مطالعه سرپا( 2008) زير مجموعه هاي درک حسي و اصطکاک ابزار برادن به عنوان مهمترين عوامل پيشگويي کننده زخم فشاري شناخته شدند(10) . بلورچي فرد و همکاران(1388) تنها عوامل اختلال در فعاليت و اختلال در حرکت را از بين تمامي عوامل معرفي شده در شاخص برادن بر ايجاد زخم فشاري موءثر اعلام نموده است (13) . نتيجه گيري نهايي: در اين پژوهش که به منظور تعيين ميزان بروز زخم فشاري در بيماران در معرض خطر بر اساس مقياس برادن و پيش بيني کنندگي عوامل مرتبط بر ايجاد آن در مراکز آموزشي درماني منتخب شهر رشت سال1390 انجام رسيده است، نتايج زير بر اساس تجزيه و تحليل اطلاعات به دست آمده است:در پاسخ به سئوال اول يعني (ميزان بروز زخم فشاري در بيماران در معرض خطر بر اساس مقياس برادن چقدر است؟)، نتايج يافته ها نشان مي دهد که در 79 بيمار( 22.6 درصد) زخم فشاري ايجاد گرديد. ميزان بروز زخم فشاري دراين مطالعه 22.6 درصد بوده است و شايع ترين مکان هاي ايجاد زخم فشاري پاشنه پا (8 درصد) ، باسن (5.7 درصد) ، ساکروم (3.4 درصد) بوده است. در پاسخ به سئوال دوم يعني (ميزان پيش بيني کنندگي عوامل فردي، اجتماعي مرتبط با ميزان بروز زخم فشاري چقدر است؟) نتايج يافته ها نشان مي دهد در بيماران با مدت بستري طولاني تر، 1.17 برابر احتمال تشکيل زخم فشاري افزايش مي يابد. در بيماران مسن تر، 1.02 برابر احتمال تشکيل زخم فشاري افزايش مي يابد . در پاسخ به سوال سوم يعني(ميزان پيش بيني کنندگي عوامل طبي مرتبط با ميزان بروز زخم فشاري چه قدر است؟) نتايج يافته ها نشان مي دهد که در بيماران داراي ادم، 4.16 برابر احتمال تشکيل زخم فشاري افزايش مي يابد.در بيماران با ميانگين سطح هوشياري پايين تر، 0.81 برابر احتمال تشکيل زخم فشاري افزايش مي يابد. در بيماران داراي تراکشن، 2.24 برابر احتمال تشکيل زخم فشاري افزايش مي يابد. در بيماران داراي بيماري مزمن، 2.31 برابر احتمال تشکيل زخم فشاري افزايش مي يابد . در بيماران داراي بي اختياري مدفوع، 2.71 برابر و در بيماران داراي بي اختياري ادراري 0.4 برابر احتمال تشکيل زخم فشاري افزايش مي يابد. در پاسخ به سئوال چهارم يعني (ميزان پيش بيني كنندگي حيطه هاي مورد بررسي مقياس بررسي کننده زخم فشاري برادن با ميزان بروز زخم فشاري چقدر است؟ ) نتايج يافته ها نشان مي دهد که شانس تشکيل زخم فشاري در درک حسي کاملا" محدود در برابر عدم اختلال حسي 1.71 برابر و در درک حسي کمي محدود 3.59 برابر افزايش مي يابد. شانس تشکيل زخم فشاري در حرکت خيلي محدود در برابر عدم محدوديت در تحرک 3.82 و در برابر کاملا" بي حرکت 19.97 برابر افزايش مي يابد.شانس تشکيل زخم فشاري در زير مجموعه مشکل بالقوه اصطکاک در برابر عدم مشکل در اصطکاک 2.47 و در زير مجموعه مشکل 6.51 برابر افزايش مي يابد. نتايج مطالعه نشان داد که ميزان بروز زخم فشاري در محدوده ميزان بروز ساير کشور هاي دنيا قرار دارد. و عوامل خطر ايجاد زخم فشاري در بيماران بستري در دو بيمارستان منتخب: سن بالا، مدت بستري، بي اختياري ادرار، بي اختياري مدفوع، بيماري مزمن، تراکشن، سطح هوشياري پايين بيمار در روز اول بستري ،ايجاد ادم ، زير مجموعه کمي محدود درک حسي ، زيرمجموعه کاملا" بيحرکت متغير تحرک ، زير مجموعه مشکل متغير اصطکاک و نيروي کششي مي باشند. کاربرد يافته ها در پرستاري: از نتايج پژوهش حاضر مي توان در حيطه هاي مديريت خدمات پرستاري و آموزش پرستاري استفاده نمود. پژوهشگر تحقيقي را تحت عنوان بررسي ميزان بروز زخم فشاري در بيماران در معرض خطر بر اساس مقياس برادن و پيش بيني کنندگي عوامل مرتبط بر ايجاد آن در مراکز آموزشي درماني منتخب شهر رشت در سال1390 به انجام رسانده است. اميد است نتايج حاصل از آن بتواند موجب کاهش بروز زخم فشاري در بيماران و ارتقاء سطح کيفي مراقبتهاي پرستاري گردد. مديريت خدمات پرستاري: اين نتايج بايستي مورد توجه مديران پرستاري قرار گيرد و همچنين بايد در برنامه هاي باز آموزي پرستاران بر اين موارد تأکيد کرد تا اين موارد در برنامه هاي مراقبت پرستاري به کار گرفته شود. دانش پرستاران درباره عوامل ايجاد كننده زخم فشاري را افزايش داده ، پايه اي جهت برنامه ريزي در فرايند پرستاري باشد و به پرستاران در اتخاذ اقدامات پيشگيري كننده در برنامه هاي مراقبت از بيماران ياري برساند . اطلاعات اين پژوهش هم چنين مي تواند مديران و برنامه ريزان سازمان هاي بهداشتي را در شناخت مشكلات و نياز هاي بهداشتي مددجويان، تدوين راهکارهاي بهداشتي، تخصيص منابع و اندازه گيري کارايي مداخلات باليني ياري دهد تا در صورت بالا بودن ميزان بروز زخم فشاري، با انجام تمهيداتي از قبيل تشکيل کميته زخم فشاري در جهت پيشگيري از اين مشکل باليني گامي برداشته شود.از آنجايي که 95 درصد زخم هاي فشاري قابل پيشگيري هستند(رمضاني،1384) با شناخت عوامل موءثر بر تشکيل زخم فشاري مي توان تشکيل زخم فشاري را كاهش داد و يا جلوگيري كرد(77). با توجه به عوامل موءثر بر ايجاد زخم فشاري، در نظر گرفتن موارد زير مي تواند به پيشگيري و کاهش اين اتفاقات کمک نمايد: 1- طراحي و اجراي پروتکل براي شناسايي بيماران در معرض خطر ، قبل از بستري 2- توجه ويژه پرستاران و ساير کادر بيمارستان به بيماران با شرايط زير:بيماران مسن، بيماران با اقامت طولاني در بيمارستان، بيماران مبتلا به مشکلات حرکتي و فعاليت فيزيکي، بيماران با سطح هوشياري پايين، بيماران مبتلا به بيماري هاي مزمن و ..... 3- تشکيل يا فعال سازي کميته يا انجمني در بيمارستان با حضور پرستاران، پزشکان، مسئولان بخش هاي بستري، مديران بيمارستان براي برگزاري جلسات منظم به منظور ريشه يابي و حل مشکل زخم فشاري در بيمارستان و شناسايي بخش هايي که از اين نظر داراي مشکلات بيشتري هستند. 4- با توجه به بستري بيماران در بخش هاي خاص(مراقبت ويژه) بايد مداخلات ويژه اي جهت پيشگيري از بروز زخم فشاري اتخاذ گردد(مانند استفاده روتين از ابزار برادن جهت شناسايي بيماران در معرض خطر تشکيل زخم فشاري) آموزش پرستاري: يافته هاي پژوهش مي تواند مورد استفاده مربيان و اساتيد پرستاري در زمينه آموزش به دانشجويان پرستاري جهت پيشگيري از زخم فشاري باشد. تا در برنامه هاي آموزشي بر پرستاري دقيق و صحيح از بيماراني که در معرض خطر ايجاد زخم فشاري هستند، تأکيد نمايند . و از اين راه توانايي و قابليت هاي پرستاران را به نحو مطلوبي افزايش دهند. پيشنهادات بر اساس يافته ها براي پژوهش هاي بعدي: 1- با توجه به اينکه متغير سن در اين پژوهش به عنوان يک عامل موثر در ايجاد زخم فشاري تعيين گرديده است و اکثر بيماراني که در اين پژوهش دچار زخم فشاري گرديدند مسن بودند، پيشنهاد مي گردد ميزان بروز زخم فشاري در سالمندان بستري در بخش ارتوپدي و مراقبت ويژه بر اساس ابزار برادن مورد بررسي قرار گيرد 2- با توجه به اينکه متغير تحرک در اين پژوهش به عنوان يک عامل موثر در ايجاد زخم فشاري تعيين گرديده است و اکثر بيماراني که در اين پژوهش دچار زخم فشاري گرديدند بي حرکت بودند، پيشنهاد مي گردد ميزان بروز زخم فشاري در پوزيشن هاي مختلف در بيماران بستري در بخش هاي ويژه، ارتوپدي،داخلي اعصاب مورد بررسي قرار گيرد 3- با توجه به متنوع بودن عوامل خطر در ايجاد زخم فشاري ، توصيه مي گردد ساير عوامل خطر موءثر در ايجاد زخم فشاري مانند شاخص توده بدني، سابقه بستري قبلي، مصرف دارو، استعمال دخانيات و مواد مخدر، نوع جراحي، وزن تراکشن، فشار خون سيستول و دياستول، سطح هموگلوبين در بيماران بستري در بخش مراقبت هاي ويژه مورد پژوهش قرار گيرد. 4- ساير پيشنهادات: 5- بررسي تجهيزات ضروري در پيشگيري از زخم فشاري در بخش مراقبت ويژه. 6- بررسي ميزان آگاهي پرستاران شاغل بخش مراقبت هاي ويژه، ارتوپدي، داخلي اعصاب در زمينه به کارگيري ابزار هاي پيشگويي کننده زخم فشاري جهت ارتقاء کيفيت مراقبت ها 7- بررسي علل عدم به کارگيري ابزار هاي پيشگويي کننده زخم فشاري در بخش مراقبت هاي ويژه، ارتوپدي، داخلي اعصاب 8- بررسي تأثير آموزش در به کار گيري ابزارهاي پيشگويي کننده زخم فشاري توسط کارکنان پرستاري 9- بررسي کيفيت مراقبت هاي پرستاري در پيشگيري از زخم فشاري در بيماران بستري در بخش داخلي اعصاب ، بخش مراقبت هاي ويژه منابع فارسي و انگليسي : 1- اسدي نوقابي، اع. ، ذوالفقاري، م. ، ناصري، ر. ، درسنامه جامع پرستاري، تهران : موسسه انتشاراتي انديشه رفيع،1383،ص:223-222. 2-Webester G.,Gavin N., Nicholas C.,Koleman K., Validity of the waterlow screening tool and risks for pressure injury in acute Care,British: Journal of nursing,2010: 4-10. 3- Parsons K., Pressure ulcer prevention and treatment following spinal cord injury , Paralyzed Veterans of America, 2000. [on line] . 4- Kirman CN ., Molnar JA ., Pressure ulcers , non surgical treatment and principles , Emedicine , 2006 . [ on line ] . http://www.emedicine.com/plastic/production.htm. [ 15 June 2008] 5- قانعي، ر. ، قوامي ، ه. ، زخم فشاري در بخش مراقبت ويژه ، فصلنامه دانشکده پرستاري و مامايي اروميه ، 1389، دوره هشتم، شماره دوم، ص:100-90. 6- Kootner G.,Dassen T., Hauss A., Schluer B., Pressure ulcer risk assessment in critical care;interrater reliability and validity studies of Braden and waterlow scales and subjective rating in two intensive care unit ,International journal of nursing Study,2010; 47: 671-677. 7-Reilly E., Karakousis G.,Schrag SH.,Stawiski S., Pressure ulcer in the intensive care unit: the forgotten enemy , Opus12 scientist,2007:17-30. 8-Sayer S., Turgut S., Dogan H.,Ekisi A., Yurtserer S.,Demirkan F.,et al. Incidence of pressure ulcer in intensive care unit patient at risk according to the waterlow Scale and factors influencing the development of pressure ulcer , Journal of clinical nursing ,2008: 766-773. 9- اي کين ، ج: راهنماي مراقبت از زخم. ترجمه رستم جلالي. تهران: نشر جامعه نگر-سالمي، 1390،ص:40-30. 10-Serpa L., Santos V., Peres G., Cavicchioli M.,Hermida M., Validity of thebraden and waterlow subscales in predicting pressure ulcer risk in hospitalized patients, Applied nursing research,2010:1-6 11-Debashish N.,Jagdish S., Rattan R.,Vinayaka S.,Bed sore:top to bottom and bottom to top ,Indian surg,2008 ; 70 : 161-168. 12- ريحاني کرماني ، ح. ، حقيري ، ا. ، تعيين ريسك فاكتورهاي زخم فشاري در بيماران بستري در بخش هاي مراقبت ويژه جراحي مغز و اعصاب و ستون فقرات بيمارستان باهنر در تابستان 1384 با استفاده از معيار برادن ، پايان نامه جهت اخذ درجه دكتراي پزشكي ، دانشگاه علوم پزشكي كرمان، 1384،ص: 80-30 . 13- بلورچي فرد ، ف. ، عبدالرحيمي، م. ، بررسي ميزان بروز زخم فشاري وعوامل خطر مرتبط با آن در بيماران بستري در بخش ارتوپدي، نشريه علمي پژوهشي دانشکده پرستاري ومامايي دانشگاه علوم پزشکي وخدمات بهداشتي درماني شهيد بهشتي،1388، دوره نهم، شماره 67، ص:5-1 14-Theaker C., Pressure sore prevention in the critically ill : what you don't ، what you should know and why it is important , Intensive and critical care nursing,2003; 19 : 163-168. 15-Manzano F., Navarro M., Roldan D.,Moral M., Leyva I.,Guerrero C., et al. Pressure ulcer incidence and risk factors in ventilated intensive care patient , Journal of critical care,2010; 25 : 469-476. 16-Reddy M., Gill S., Rochon P., Preventing pressure ulcers:A systematic review,Journal of American Medical Association,2006;296 (8):974-984 . 17-Volman K., Ventilator associated pneumonia and pressure ulcer prevention as target for quality improvement in the icu, Crit care nurse Clin Am ,2006; 18: 453-467. 18-خراساني، ب. ، غفوري، ع. ، زخم فشاري و راههاي پيشگيري و درمان، مجله توانبخشي، 1383، دوره پنجم، شماره 3، ص:65-60 19-Weststrate J.,Hop W.,Vreeling A., Bruining H., The clinical relevance of the waterlow pressure sore Risk scale In the icu,intensive care med,1998;24: 815-820. 20-اکبري ساري، ع. ، بهشتي زواره، ز. ، عرب، م. ،رشيديان، الف. ،گلستان، ب. ، عوامل موءثر بر ايجاد زخم فشاري در بخش مراقبت هاي ويژه بيمارستان هاي آموزشي وابسته به دانشگاه علوم پزشکي تهران، مجله دانشکده بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، 1389، دوره هشتم، شماره 3، ص:92-81. 21-Shahin E., Dassen T., Halfnes R., Predictive validity of pressure ulcer risk assesment tools in intensive care patients, The world of critical care nursing,2007;5 :75-79. 22- جهانشاهي ، م. ، بررسي كيفيت مراقبت هاي ارائه شده در پيشگيري از زخم هاي فشاري در بيماران بستري بخش هاي ارتوپدي يكي از مراكز آموزشي درماني شهر رشت سال 1381، پايان نامه جهت اخذ مدرك كارشناسي ارشد، دانشكده پرستاري و مامايي شهيد بهشتي رشت ، 1382، ص:40-9. 23-Institute for Healthcare Improvement , Five million lives campaign prevent pressure ulcers , 2006 . [ On Line] . http://www.ihi.org/ihi/programs/compaign/pressureulcers.htm [ 15 June 2008 ]. 24-سوزني، آ. ، حسني، م. ،تأثير آموزش مدون بر ميزان آگاهي مراقبين و سير بهبود زخم فشاري در مبتلايان به ضايعه نخاعي در شهرستان شاهرود، مجله دانشکده علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني گناباد، 1386، ص:57-55. 25- صدقياني،ص . ، بررسي ميزان تاءثير پوستين گوسفند در پيشگيري از بروز زخم فشاري در بيماران بستري در بخش هاي مغز واعصاب بيمارستان هاي دانشگاهي شهر مشهد،مجله پزشکي هرمزگان،1380،ص:7-1 26-اسملتزر،س: پوست و سوختگي.ترجمه آسيه موحد پور ، مريم نمادي وثوق، اسماعيل شريعت، نشر جامعه نگر- سالمي،1389، ص:16-14 27-کوهساري، م. ، مظفري ،ع. ،بررسي ميزان فراواني زخم فشاري در بيماران بستري در بخش مراقبت ويژه مرکز آموزشي درماني امام خميني (ره) ، پايان نامه جهت اخذ دکتراي حرفه اي پزشکي ، دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني کرمانشاه ،1382،ص:20-2. 28-Lewis SH.,Medical surgical nursing, St.Louis:mosby Co,2000: 516. 29-رفيعي،ح. ، احمدي نژاد، م. ، تعيين ميزان بروز زخم هاي فشاري در بيماران بستري در بخش هاي مراقبت هاي ويژه بيمارستان شهيد باهنر کرمان،1388،ص:5-1. 30-غفوري، ف. ، عبادي، ع. ، معرفي مقياس هاي پيش بيني خطر بروز زخم فشاري، فصلنامه آموزشي دانشکده پرستاري دانشگاه علوم پزشکي بقيه ا...، 1390، سال دوازدهم، شماره 40، ص: 16-11. 31- تايلور، ک: اصول و مفاهيم پرستاري. ترجمه اعضاء هيئت علمي دانشکده پرستاري شهيد بهشتي، انتشارات بشري، 1382، ص:509. 32-Black J., Medical surgical nursing clinical management for positive outcoms ,Philadelphia W.B.Saunders Co,2001: 1296. 33- Potter P., Perry A., Fundamental of nursing, St.Louis:Mosby Co, 2001: 164 34-- نيك پيما ، م .، بررسي تاثير و مقايسه استفاده موضعي از اسيد هاي چرب ضروري و روغن هاي معدني در پيش گيري از زخم هاي فشاري در بيماران بستري در بخش داخلي اعصاب بيمارستان شهداي تجريش، پايان نامه جهت اخذ درجه کارشناسي ارشد پرستاري، دانشكده پرستاري و مامايي شهيد بهشتي تهران ،1379،ص:48-2. 35- كاشي ، ع .، زندگي خوب و سالم با پيشگيري از زخم هاي فشاري، مركز ضايعات نخاعي جانبازان،1387. . [ On Line] http://www.issarsci .ir/eduartsci.folder/eduartsci. 40 .htm> [21 Nov 2008 ]
36-ذاکري مقدم،م .،علي اصغرپور،م . ،مراقبت هاي پرستاري ويژه در بخش بخش مراقبت ويژه،سي سي يو ،دياليز، چاپ انديشه رفيع،تهران،1385،ص:268 -266.
37-Carrie sussman PT.,Bates B.,Wound care, USA: copyright by Aspen publishers Co,2001:327.
38- Linton A.,Nursing care adults, Philadelphia W.B.Saunders Co,2000:262
39- Clay M., Pressure sore prevention in nursing homes,Nursing standard,2002; 44 :45-50.
40- Russel, L ., Phisiology of the skin and prevention of pressure sores , British Journal Nursing ,1998; 7 ( 18 ) : 1084 – 1098 .
41- مقارئي ، م.، ظريف صنايعي ، ن .، بررسي بروز و تعيين عوامل مستعدکننده زخم فشاري در بيماران بستري در بخش هاي داخلي ، جراحي ارتوپدي بيمارستان هاي دانشگاه علوم پزشکي شيراز در سا ل 79-1378 ، فصلنامه پرستاري ايران ،1382، سال شانزدهم، شماره 34، ص:13-7
42-Gebhardt K., Pressure ulcer prevention, Nursing Times,2002: 39-42.
43-Craven