مطبوعات و اخلاق رسانه ای تحلیل محتوای اخبار روزنامه های کیهان، ایران، شرق …

شناخت میزان پایبندی هرکدام از روزنامه های مورد بررسی به اصول اخلاق حرفه ای و میزان اشارهی این روزنامه ها به هرکدام از این اصول و تفاوت های روزنامه های مورد بررسی در بکارگیری این اصول.
بررسی پایبندی روزنامه ها به اصول اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری در هریک از صفحات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی.
اهداف جزئی
به منظور دستیابی به هدف اصلی تحقیق، مشخص ساختن اهداف جزئی تر، که اجزای آن محسوب می شوند الزامی است. اهداف جزئی این پایان نامه عبارتند از:
شناخت میزان رعایت ادب و حفظ عزت و آبروی دیگران با استفاه از ادبیات مناسب و پرهیز از هتاکی و فحاشی که در عرف جامعه، دشنام و بی ادبی محسوب می شود، علیه روشنفکران، منتقدین و معترضین به برخی از سیاست های کشور، در روزنامه های مورد بررسی وتفاوت آن ها.
شناخت مثبت گرایی و منفی گرایی روزنامه ها و میزان پرداختن به اخبار مثبت جامعه در روزنامه و بسنده کردن به کلیات و پرهیز از پرداختن به جزئیات و درازگویی در اخبار منفی، در روزنامه های مورد بررسی و تفاوت آن ها.
شناخت میزان تلاش هر کدام از روزنامه ها در ایجاد روحیه ی برادری، اتحاد و پرهیز از هرگونه اختلاف افکنی و فرقه گرایی در روزنامه های مورد بررسی و تفاوت آن ها.
سنجش میزان اشاره به حوزه ی تخلفات با استفاده از زیرنظر گرفتن مهم ترین مراکز قدرت دولتی و مؤسسات دارای قدرت اقتصادی، اجتماعی، معنوی و ..(اشاره ی روزنامه ها به انواع فساد و رشوه در مراکز دولتی و غیردولتی)در روزنامه های مورد بررسی و تفاوت آن ها.
شناخت میزان طرح و منعکس کردن دیدگاه های طرفین موضوع در یک بحث در روزنامه های مورد بررسی و تفاوت آن ها.
شناخت میزان اشاره به منبع خبر و پرهیز از استفاده از منابع ناشناس و شاهدان بی نام و نشاندر روزنامه های مورد بررسی و تفاوت آن ها.
شناخت و سنجش میزان احترام به اصول و اعتقادات مذهبی، آداب و سنن قومی و ملی، و خودداری از هرگونه گرایش به تبعیض جنسی، نژادی و قومی و پرهیز از اشاره به جزئیات آن ها و همچنین تحریک به جنگ توسعه طلبانه نسبت به کشورهای دیگر براساس اصل ده میثاق اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری، در هریک از روزنامه های مورد بررسی و تفاوت آن ها.
شناخت میزان احترام به حفظ حریم خصوصی افراد و پرهیز از تجسس در اسرار پنهان آنها و حمایت خاص از حقوق زنان، کودکان و جلب کمک به سالمندان و بیماران با توجه به میثاق اخلاق حرفه ای مصوب ۱۳۸۴، در روزنامه های مورد بررسی وتفاوت آن ها.
شناخت میزان حمایت از گروه های آسیب پذیر مانند سالمندان، بیماران و نیازمندان و پوشش اخبار در این زمینه، در روزنامه های مورد بررسی و تفاوت آن ها.
فصل دوم:
ادبیات و مبانی نظری پژوهش
مقدمه
طی دهه های گذشته، رسانه ها و به طور اخص مطبوعات حساسیت بیشتری نسبت به مسائل اخلاقی پیدا کرده اند.و سازمان های رسانه ای توجه بیشتری به تنظیم ضوابط اخلاقی دارند.اخیرا نه تنها در زمینهی رسانه، بلکه در رشته های علمی دیگر نیز علاقه جدیدی نسبت به مسائل اخلاقی مطرح شده است. این دانش، روزنامه نگاران را در اتخاذ تصمیمات بهتر اخلاقی کمک می کند.
با توجه به ضرورت و اهمیتی که برای این پژوهش مطرح شد و اهدافی که دنبال می کند، در این فصل مبانی نظری موضوع مورد بررسی قرار می گیرد که شامل مرور تاریخی، مرور مفهومی، مرور نظری و مرور تجربی موضوع در ایران و جهان است و در نهایت بر اساس آن چارچوب نظری و سوالات پژوهش مطرح می شود.
۲-۱ بخش اول: مرور تاریخی
در این بخش با ارائه تاریخچه ای از اصول اخلاقی حاکم بر مطبوعات جهان، فعالیت سازمان های بین المللی و تجربه های جدید در این زمینه به تلاش های صورت گرفته در ایران می پردازیم.
۲-۱-۱ تاریخچه اصول اخلاقی حاکم بر مطبوعات در جهان
روزنامه نگاران مسئولیت سنگینی را در جوامع مختلف بر عهده دارند چرا که انتشار و تولید یک خبر، مصاحبه، گزارش و… می‌تواند بازتاب عمیقی بر روی افکار مردم جامعه بگذارد. گاهی این تأثیرات مثبت و گاهی منفی است، اینجاست که حساسیت شغل روزنامه نگاری بیش از پیش به چشم می‌آید.همه این‌ها در کنار هم اهمیت اخلاق در رسانه و ر روزنامه نگاری را پر رنگ تر می‌کند. هدف از اصول اخلاقی، تحمیل معیارهایی قانونی نیست؛ بلکه ارائه چهارچوبی برای کمک به روزنامه نگاران است تا بتوانند تصمیم بگیرند چه خبری را و چگونه به مردم گزارش دهند.
ﺑﺎوری ﻛﻪ ﻣﺎ از ﻃﺮﻳﻖ دادن آﮔﺎﻫﻲﻫﺎی ﻻزم ﺑﻪ ﻣﺮدم و ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻦ زﻣﻴﻨﻪ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﻣﺮدم ﺑﻪ رﺳﺎﻧﻪﻫا ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻴﻢ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺴﺎﺋﻞ و ﻣﻌﻤﺎﻫﺎی اﺧﻼﻗﻲ را ﺣﻞ ﻛﻨﻴﻢ، در ﮔﺮو ﺗﻼش و ﺗﻘﻮای اﻓﺮاد ﻗﺮار دارد. اﮔﺮ ﻣﺮدم از وﺟﻮد اﺻﻼﺣﻴﻪ اول ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﻲ و ﻣﺘﻤﻢ ﻫﺎی آن ﺑﻲ اﻃﻼع ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﻴﻢ ﺟﺎﻣﻌﻪای آﮔﺎه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﮔﺮ ﺧﺒﺮﻧﮕﺎران و ﺳﺮدﺑﻴﺮان رﺳﺎﻧﻪﻫﺎ ﺧﻮد را در ﭘﺸﺖ ﺣﺼﺎر ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎی ﺧﺒﺮی ﭘﻨﻬﺎن ﻛﻨﻨﺪ اﻧﺘﻈﺎر داﺷﺘﻦ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﺌﻮل و ﻣﺘﻌﻬﺪ آرزوﻳﻲ ﻋﺒﺚ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.ﺑﺮای داﺷﺘﻦ ﻣﺮدﻣﻲ آﮔﺎه و ﻫﻢ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺴﺌﻮل، آﮔﺎﻫﻲ، ﻛﻠﻴﺪ ﺷﮕﻞ ﮔﻴﺮی دﻳﺪﮔﺎه ﺷﺨﺼﻲ در ﻗﺒﺎل اﺧﻼق رﺳﺎﻧﻪﻫﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﺷﻮد. اﻳﻦ آﮔﺎﻫﻲ ﺻﺮﻓﺎً ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻦ ﻧﺤﻮه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ رﺳﺎﻧﻪﻫﺎ ﻛﻪ ﺧﻮد از اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋه ای ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ ﻣﺤﺪو

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  ۴۰y.ir  مراجعه نمایید.

د ﻧﻤﻲﺷﻮد ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻋﻮاﻣﻞ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﻪ در ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮی ﻫﺎی اﺧﻼﻗﻲ دﺧﻴﻞ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ آﮔﺎﻫﻲ ﭘﻴﺪا ﻛﺮد. ﺗﺼﻤﻴﻢﻫﺎی اﺧﻼﻗﻲ در ﺧﻸ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻧﻤﻲﺷﻮﻧﺪ، اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت را ﻧﻤﻲ ﺗﻮان در ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﻬﻲ از ﺷﻨﺎﺧﺖ اﺗﺨﺎذ ﻛﺮد. در ﺿﻤﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺼﻤﻴﻢﻫﺎﻳﻲ را ﻧﻤﻲﺗﻮان در ﻧﺒﻮد ﺗﻘﻮای ﺷﺨﺼﻲ اﺗﺨﺎذ ﻧﻤﻮد. و ﺳﺮاﻧﺠﺎم اﻳﻨﻜﻪ ﺗﻘﻮی و ﻓﻀﻴﻠﺖ ﺷﺨﺼﻲ زﻣﺎﻧﻲ ﺗﺤﻘﻖ ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻓﺮاد ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺧﻄﺮ اﻧﺪاﺧﺘﻪ و ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﺑﭙﺎﺧﺎﺳﺘﻪ و ﺑﮕﻮﻳﻨﺪ «اﻳﻦ اﺷﺘﺒﺎه اﺳﺖ.» (هوسمن،۲۸۳:۱۳۷۵)
و اما در ارتباط با تاریخچه اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری، می توان گفت که نخستین تلاش ها در ارتباط با تدوین هنجارهای اخلاق حرفه ای در دهه ۱۹۲۰ آغاز شده است و تا کنون شصت کشور در سراسر دنیا نظام نامه های کم و بیش گسترده ای را پذیرفته اند.
بی شک ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﺧﻼق روزﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎری رﺷﺪی ﻓﺰاﻳﻨﺪه داﺷﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑﺎ آﻧﻜﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً در قرن ۱۹ میلادی، ﺗﻌﺪاد ﻛﺘﺎب ﻫﺎ در زﻣﻴﻨﻪ اﺧﻼق روزﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎری از ﺷﻤﺎر اﻧﮕﺸﺘﺎن دﺳﺖ ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﻲﻛﺮد، اﻣﺮوزه دهﻫﺎ ﻛﺘﺎب در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ وﺟﻮد دارد. ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻧﺸﺮﻳﻪ ادواری ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ ﻣﻠّﻲ ﭼﺎپ وﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﺗﻤﺎﻣﺎً ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺧﺘﺼﺎص داﺷﺘﻪ و دهﻫﺎ ﻧﺸﺮﻳﻪ دﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻣﻨﻈﻢ ﻣﻘﺎﻻت و ﻣﻄﺎﻟﺒﻲ درﺑﺎره « اﺧﻼق روزﻧﺎﻣﻪﻧﮕﺎری» ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ. (هوسمن،۷:۱۳۷۵)
در همان زمان نیز، منشا شکل گیری اصول اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری، علاوه بر دگرگونی شرایط فعالیت روزنامه های عقیدتی و انقلابی اواخر قرن هیجدهم میلادی و جایگزینی آنها با روزنامه های خبری مؤسسات بزرگ تجارتی، که از اواسط قرن نوزدهم براثر رشد سرمایه داری و پیشرفت امکانات فنی جدید مخابراتی و ماشین های نوین حروف نگاری و چاپ بوجود آمده بودند، ایجاد و توسعه وسائط تازه حمل و نقل و به ویژه راه آهن و گسترش آگهی های بازرگانی و سوددهی اقتصادی، از عوامل مهم توجه به اصول اخلاقی روزنامه نگاری شدند.
در رابطه با فعالیت روزنامه نگار در حیطه وظایف اخلاقی نیز می توان گفت که بر اساس اصول اخلاق حرفه ای، زمانی فعالیت یک روزنامه نگار مورد قبول است که بتواند با استفاده از پوشش خبری صحیح و عدم سوء استفاده از اعتماد مردم، در جهت منافع و حفظ اطمینان عمومی تلاش کند.روزنامه نگاران به خاطر ماهیت کارشان در جهت شکل دادن به اندیشه ها و عقاید در موضعی نیرومند قرار دارند و به همین خاطر از نظر بسیاری از مردم روزنامه نگاری تنها یک حرفه نیست بلکه یک رسالت است.
روزنامه نگار به معنای عام آن که دربرگیرنده ی تمام عوامل انسانی موثر در شکل گیری مطبوعات است، برای ایفای نقش حساس و مهم خود به ناچار باید از قواعد و ضوابط روشن و مدونی برخوردار باشد تا دغدغه پایمال سازی ناخواسته حقوق و حیثیت دیگران و نیز هراس از تعرض بی دلیل و غیرقابل پیش بینی دیگر نهادهای سیاسی و اجتماعی را از خود دور سازد.(اسماعیلی،۵:۱۳۷۵)
ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺤﻘﻘﺎن ارﺗﺒﺎﻃﻲ و ﻣﺤﻘﻘﺎن روزﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎری، دﮔﺮﮔﻮﻧﻲ ﺷـﺮاﻳﻂ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ روزﻧﺎﻣـﻪ ﻫـﺎی ﻋﻘﻴـﺪﺗﻲ واﻧﻘﻼﺑﻲ اواﺧﺮ ﻗﺮن ﻫﻴﺠﺪﻫﻢ ﻣﻴﻼدی و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ روزﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﺧﺒﺮی ﻣﺆﺳﺴﺎت ﺑﺰرگ ﺗﺠﺎرﺗﻲ را، ﻛـﻪ از اواﺳﻂ ﻗﺮن ﻧﻮزدﻫﻢ ﺑﺮ اﺛﺮ رﺷﺪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ داری و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﻓﻨـﻲ ﺟﺪﻳـﺪ ﻣﺨـﺎﺑﺮاﺗﻲ و ﻣﺎﺷـﻴﻨﻬﺎی ﻧـﻮﻳﻦ ﺣﺮوﻓﭽﻴﻨﻲ و ﭼﺎپ، اﻳﺠـﺎد و ﺗﻮﺳـﻌﺔ وﺳـﺎﺋﻂ ﺗـﺎزه ﺣﻤـﻞ وﻧﻘـﻞ و ﺑـﻪ وﻳـﮋه راه آﻫـﻦ و ﮔـﺴﺘﺮش آﮔﻬـﻲ ﻫـﺎی ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ و ﺳﻮددﻫﻲ اﻗﺘﺼﺎدی ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺖ، از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻢ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺻﻮل اﺧﻼﻗﻲ روزﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎری، ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ.(معتمدنژاد،۴۰:۱۳۸۵)
ﺿﺮورت ﺗﺪوﻳﻦ و ﺗﺼﻮﻳﺐ اﺻﻮل و ﻣﻘﺮرات اﺧﻼﻗﻲ ﺣﺮ ﻓﺔ روزﻧﺎﻣـﻪ ﻧﮕـﺎری، ﻫﻤـﺮاه ﺑـﺎ ﺗﻮﺳـﻌﺔ ﻣﻄﺒﻮﻋـﺎت ﺧﺒﺮی ﺗﺠﺎرﺗﻲ، از اواﺧﺮ ﻗﺮن ﻧﻮزدﻫﻢ و اواﻳﻞ ﻗـﺮن ﺑﻴـﺴﺘﻢ، اﺑﺘـﺪا از ﺳـﻮی اﻧﺠﻤﻨﻬـﺎ و اﺗﺤﺎدﻳـﻪ ﻫـﺎی ﺻـﺎﺣﺒﺎن ﻣﻄﺒﻮﻋﺎت و روزﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎران ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻏﺮﺑﻲ و ﭘـﺲ از آن در ﺳـﻄﺢ ﺟﻬـﺎﻧﻲ، از ﻃـﺮف ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻬﺎی ﺣﺮﻓـﻪ ای ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ و ﻣﻨﻄﻘﻪای وﻫﻤﭽﻨﻴﻦ «ﺟﺎﻣﻌﺔ ﻣﻠﻞ» و «ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ»، ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ. (معتمدنژاد،۵۰:۱۳۸۵)
در این دوره اصول بین المللی اخلاق حرفه ای در روزنامه نگاری طی چندین نشست مشورتی طی ۵ سال با حضور تعدادی از سازمانهای روزنامه نگاری منطقه ای و بین المللی و در سال ۱۹۸۳ تصویب شد.
از جمله سازمان های بین المللی و منطقه ای شرکت کننده در این سلسله نشست ها سازمان بین المللی روزنامه نگاران (IOJ)، فدراسیون بین المللی روزنامه نگاران (IFJ )، اتحادیه کاتولیک بین المللی مطبوعات (UCIP)، فدراسیون روزنامه نگاران امریکای لاتین (FELAP)، فدراسیون کارگران مطبوعات امرایکای لاتین (FELATRAP)، فدراسیون روزنامه نگاران عرب (FAJ)، اتحادیه روزنامه نگاران آفریقا (UAJ) و کنفدراسیون روزنامه نگاران آسیا (CAJ) بودند که اصول بین المللی اخلاق حرفه ای در روزنامه نگاری را تحت عنوان ” اصول بین المللی اخلاق حرفه ای در روزنامه نگاری” به تصویب رساندند.
این اصول که با نظر و اعتقاد بسیاری از روزنامه نگاران، خبرنگاران و حقوق دانان تهیه شده است؛ امروزه در بسیار
ی از کشورها عنوان سنگ پایه ای برای تهیه قوانین اخلاقی در سطوح ملی و منطقهای قلمداد می شود.
این اصول به شرح ذیل می باشند:
اصل اول: حق مردم در دستیابی به اطلاعات تحقیقی
مردم و افراد حق دارند از طریق اطلاعات دقیق و جامع به تصویری عینی از واقعیت دست یابند و آرای خود را آزادانه از طریق رسانه های گوناگون فرهنگ و ارتباطات بیان کنند.
اصل دوم: روزنامه نگار، وقف واقعیت عینی است

مدیر سایت

Next Post

سامانه پژوهشی - مطبوعات و اخلاق رسانه ای تحلیل محتوای اخبار روزنامه های کیهان، ایران، ...

ج اکتبر 16 , 2020
اﻟﻒ) ﺗﻬﻴﻪ اﺳﺎسناﻣﻪ ای ﺑﺮای ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﻲ دﺑﻴﺮﺧﺎﻧﻪ داﺋﻤﻲ و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ اﺳﺘﺎدان، ﻣﺤﻘﻘﺎن و روزﻧﺎﻣﻪﻧﮕﺎران ﻣﺴﻠﻤﺎن.ب) ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺮاﺟﻊ ﻣﺴﺌﻮل ﺑﺮای ﺗﺪوﻳﻦ اﺳﺎسناﻣﻪ و ﺗﻌﻴﻴﻦ وﻇﺎﻳﻒ و ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖﻫﺎ.ج) ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻧﺠﻤﻦﻫﺎ، اﺗﺤﺎدﻳﻪﻫﺎ، ﮔﺮوهﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ اﺳﻼﻣﻲ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن.د) اﻧﺘﺸﺎر ﻧﺸﺮﻳﻪ ﻋﻠﻤﻲ- ﺗﺨﺼﺼﻲ در زﻣﻴﻨﺔ اﺧﻼق […]