سامانه پژوهشی – مطبوعات و اخلاق رسانه ای تحلیل محتوای اخبار روزنامه های کیهان، ایران، شرق …

این نظریات به بررسی عقاید مختلف در خصوص حریم خصوصی و لزوم استفاده از این دسته اطلاعات در رسانه ها و ضررها و فواید احتمالی آن می پردازد.
۱- چارچوب کانتی
از نظر کانت از آن جایی که انسان ها موجودات دارای عقل یا عاملان اخلاقی هستند و توانایی انتخاب بر اساس ادله را دارند، دارای ارزش بی قید و شرط حقیقی هستند و همواره به خودی خودشان با احترام و درستی با آن ها برخورد می شود.زمانی که حریم خصوصی از سوی رسانه های خبری مورد تجاوز واقع میشود سوژهی خبر صرفاً به عنوان ابزاری مورد بررسی قرار می گیرد که هدف گزارشگران و سازمان های خبری را پیش ببرند، تا اینکه به حرمت و حیثیت او توجه داشته باشند. بر طبق مدل کانت تجاوزات به حریم خصوصی از سوی رسانه های خبری می تواند از طریق اثبات نیاز مردم به این اطلاعات در راستای پیشبرد اهداف مهم شان در زندگی قانع کننده باشد.(احدزاده،۱۱۷:۱۳۸۸)
۲- چارچوب سودگرایانه
برطبق مدل سودگرایانه فواید و مضرات احتمالی عملی به منظور تعیین کردن اینکه آیا عمل مورد نظر، به لحاظ اخلاقی درست یا غلط است، در همه جوانب مربوط باید به صورت بی طرفانه مورد شناسایی و مقایسه قرار گیرد.چنانچه مزایای احتمالی مورد انتظار از مضرات احتمالی اعتبار بیشتری داشته باشد، آن عمل از لحاظ اخلاقی درست است.
مضرات ممکنه برای فردی که حریم خصوصیاش مورد تجاوز واقع میشود، شامل از دست دادن حیثیت، آبرو و شغل، تخریب عاطفی و از دست دادن حمایت خانواده، همکاران و دوستان میباشد.
مضرات احتمالی برای گزارشگران و سردبیران و سازمان های خبری می تواند از دست دادن اعتبار، سلب اعتماد از مخاطبان و منابع خبری باشد و مزایای احتمالی برای سازمان های خبری می تواند افزایش سهم بازار و منافع و برای گزارشگران شهرت و ارتقاء درجه و دستمزد را به دنبال داشته باشد و برای عموم می تواند دریافت اطلاعات ضروری جهت انجام هرچه بهتر امورشان باشد.(احدزاده، ۱۱۸:۱۳۸۸)
۲-۳-۲-۷ الزامات اخلاقی مک کوایل
ﻣﮏ ﮐﻮاﯾﻞ، اﻟﺰامﻫﺎی اﺧﻼﻗـﯽ و ﺣﺮﻓـﻪای ﺗﺄﺛﯿﺮﮔـﺬار ﺑـﺮ ﮐـﺎر رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ را در ﻗﺎﻟﺐ ﻫﻔﺖ اﺻﻞ اﺳﺎﺳﯽ ﻣﺴـﺘﺨﺮج از ﻧﻈﺮﯾـﻪ مسئولیت اجتماعی را این گونه ﻋﺮﺿﻪ ﻣﯽدارد:
ﯾﮑﻢ: رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮﺧﯽ ﺗﻌﻬﺪات و وﻇﺎﯾﻒ را در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑﭙﺬﯾﺮﻧﺪ و ﺑﻪ آنﻫﺎ ﻋﻤﻞ ﮐﻨﻨﺪ .
دوم: ﺑﺮای ﻋﻤﻞ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﻌﻬﺪﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی ﺣﺮﻓﻪای ﺧﺒـﺮی ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺣﻘﯿﻘﺖ، ﺻﺤﺖ، ﻋﯿﻨﯿﺖ و ﺗﻮازن ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻤﺎﯾند.
ﺳﻮم: رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﭘﺬﯾﺮش و اﯾﻔﺎی ﺗﻌﻬـﺪات ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ، ﺑﺎﯾـﺪ ﺑـﻪ «ﺧــﻮد اﻧﻀــﺒﺎﻃﯽ ﺣﺮﻓــﻪای» در ﭼــﺎرﭼﻮب ﻗــﻮاﻧﯿﻦ و ﻧﻬﺎدﻫــﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﭙﺮدازﻧﺪ .
ﭼﻬﺎرم: رﺳﺎﻧﻪﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﺎ حد اﻣﮑﺎن از آﻧﭽﻪ ﺑﻪ ﺟﻨﺎﯾﺖ، ﺧﺸﻮﻧﺖ و ﺑﯽﻧﻈﻤﯽ در ﮐﺸﻮر و ﯾﺎ ﻫﺘﮏ ﺣﺮﻣﺖ ﮔـﺮوه ﻫـﺎی اﻗﻠﯿـﺖ ﻣﻨﺠـﺮ ﺷﻮد، ﭘﺮﻫﯿﺰ ﮐﻨﻨﺪ .
ﭘﻨﺠﻢ: رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ﮐﻠـﯽ ﮐﺜـﺮت ﮔـﺮا و ﺑﺎزﺗﺎﺑﻨﺪه ﺗﻨﻮع اﻧﺪﯾﺸﻪﻫﺎ در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و اﻣﮑـﺎن دﺳﺘﺮﺳـﯽ ﺑـﻪ دﯾﺪﮔﺎهﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺗﺄﻣﯿﻦ ﺣﻖ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﯾﯽ را ﻓﺮاﻫﻢ ﮐﻨﻨﺪ .
ﺷﺸــﻢ: ﺟﺎﻣﻌــﻪ و ﻣﺨﺎﻃﺒــﺎن ﺣــﻖ دارﻧــﺪ ﺑــﺮ اﺳــﺎس ﺗﻌﻬــﺪات و ﻣﺴـﺌﻮﻟﯿﺖ ﻫــﺎی اﺟﺘﻤــﺎﻋﯽ رﺳـﺎﻧﻪ، ﺧﻮاﺳــﺘﺎر رﻋﺎﯾــﺖ ﻣﻌﯿﺎرﻫــﺎی ﺣﺮﻓﻪای در ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎی روزﻧﺎﻣﻪﻧﮕﺎری ﺑﺎﺷﻨﺪ .
ﻫﻔﺘﻢ: روزﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎران و دﺳﺖاﻧﺪرﮐﺎران ﺣﺮﻓﻪ ای رﺳـﺎﻧﻪ ﻫـﺎ ﺑﺎﯾـﺪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ، ﮐﺎرﻓﺮﻣﺎﯾﺎن و ﺑﺎزار ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺑﺎﺷﻨﺪ.(مک کوایل،۱۳۸۲ :۱۶۲-۱۸۸)
۲-۴ بخش چهارم: مرور تجربی
در این بخش از پژوهش به پایان نامه ها و پژوهش هایی که با موضوعات مشابه موضوع این تحقیق انجام شده اند، پرداخته می شود و خلاصه ای از هدف، روش و نتایج و یافته های آن ها ارائه می شود. مرور تجربی به دو قسمت پژوهش های داخلی و خارجی به شرح زیر طبقه بندی می شود.
۲-۴-۱ پژوهش های داخلی
پایان نامهی کارشناسی ارشد با عنوان “روزنامه نگاری حرفه ای در نشریات محلی، بررسی تطبیقی ساختار ده نشریه محلی در استان های اصفهان، شیراز و تبریز از جنبه اصول حرفه ای روزنامه نگاری” توسط حسن صادقی به راهنمایی علی اصغر کیا و مشاوره ی عزت الله سام آرا در رشته ی علوم ارتباطات اجتماعی در دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی انجام شده است.
اهداف این پژوهش عبارتند از، بررسی تطبیقی محتوا و ساختار اخبار مندرج در نشریات محلی ۳ استان اصفهان، شیراز و تبریز و یافتن نقاط ضعف و قوت این نشریات از نظر اصول درست خبرنویسی، ارائه پیشنهاد به منظور ارتقاء سطح کیفی این نشریات و همچنین بررسی اهمیت و ضرورت نشریات محلی.ارزیابی کیفیت نشریات محلی از نظر اصول حرفه ای روزنامه نگاری، آگاهی از وضعیت نشریات محلی سه استان پرجمعیت کشور و روشن شدن وضعیت روزنامه نگاری حرفه ای در ۱۰ نشریه محلی از این ۳ استان در این نشریات و این مسأله که محتویات این نشریات بیشتر مربوط به چه موضوعات و مناطقی است.
روش این پژوهش تحلیل محتوای پیام های ارتباطی بوده و جامعه آماری آن کلیه شماره های ۱۰ نشریهی: جام اصفهان، نسل فردا، خبر جنوب، عصر، نیم نگاه، پارس، امین، پیام نو، آذر پیام و فجر آذربایجان (۵ نشریه روزنامه و ۵ نشریه هفته نامه)، ا

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است

ز تاریخ ۱ مهر لغایت ۲۸ اسفند ۸۰، نمونه ی انتخاب شده، اخبار مندرج در برخی نشریات استان اصفهان، شیراز و تبریز در ۶ ماهه دوم سال ۱۳۸۰ است که با توجه به حجم نمونه بدست آمده برای روزنامه “دو هفته آماری” و برای هفته نامه، ۱۲ شماره در ماه های مختلف (هرماه دو شماره) به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده است.و نمونه های آن با استفاده از فرمول کوکران بدست آمده.در این تحقیق، هر مطلب خبری از ده نشریه محلی سه استان اصفهان، شیراز، تبریز به عنوان یک واحد تحقیق در نظر گرفته شده و بعد از بررسی، مطالب براساس ۳۵ متغیر کدگذاری و تجزیه و تحلیل شده.سوالات موجود در این تحقیق ۳۳ سوال در ذیل سوالات اصلی در ارتباط با محتوای نشریات، محلی بودن و رعایت اصول حرفه ای است.
طبق نتایج به دست آمده در این تحقیق، اصول روزنامه نگاری حرفه ای در این نشریات تا حد نسبتا قابل قبولی رعایت می شود اما به لحاظ محتوا اخبار اکثر نشریات مورد بررسی مربوط به مسائل سیاسی و به دنبال آن اخبار ورزشی و امور قضایی و جرم و جنایت بوده است و در این بین کمتر به خبرهای توسعه و آموزشی پرداخته شده.به لحاظ محلی عمل کردن نیز تمرکز اصلی بر روی خبرهای مراکز استان و شهرستان بوده و درصد کمی از اخبار به روستاها و عشایر پرداخته است.و نتیجه می گیرد که نشریات محلی ۳ استان کمتر به رسالت و وظیفه واقعی خود عمل کرده و به مسائل جوامع با توسعه یافتگی پایین، کمتر پرداخته اند.در این پژوهش اصول حرفه ای تنها در اشاره به منابع و رعایت اصول ظاهری مانند تیتر و.. لحاظ شده و کمتر به اصول حرفه ای جهانی که در دو فصل تحقیق حاضر اشاره شد، پرداخته است.همچنین به لحاظ موضوع خاص و روش، این پژوهش به تحقیق پیش رو شباهت دارد ولی تحلیل محتوای این پژوهش در هفته نامه نیز صورت گرفته است.
“اصول اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری از دیدگاه روزنامه نگاران ایرانی (بررسی و نظرجویی پیرامون مفاهیم و معیارهای اساسی اصول اخلاق حرفه ای)” پایان نامه دیگری است که در مقطع کارشناسی ارشد و در رشته ی علوم ارتباطات به راهنمایی رویا معتمدنژاد و مشاوره ی نعیم بدیعی، توسط علی خان احمدی در دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی انجام شده است.
این پایان نامه براساس یافته های حاصل از نظریات روزنامه نگاران ایرانی در زمینه اصول اخلاق و استقلال حرفهای روزنامه نگاری در ایران و ضوابط وقواعد حاکم بر آن استوار است . اهداف اصلی این پژوهش عبارت است از : آشنایی با چگونگی مسئولیت اجتماعی روزنامه نگاری ایرانی طی مبارزات از آغاز تا کنون و شناخت ضوابط و موازین اصول اخلاق حرفه ای از دیدگاه روزنامه نگاران کشور، نقد موضوعات و زمینه های مختلف اخلاقی روزنامه نگاری، شناخت نیازها و ضرورت های اساسی حرفه روزنامه نگاری و تعهدات فردی و اجتماعی روزنامه نگاران نسبت به مصالح عمومی و دستیابی به موازین و ضوابطی به عنوان اصول اخلاق حرفه ای در روزنامه نگاری جهت حل بخش اعظمی از مشکلات روزنامه نگاران کشور، سنجش میزان آگاهی و شناخت روزنامه نگاران نسبت به وجود معیارها و ضوابط اخلاقی در فعالیت های حرفه ای، سنجش تأثیر موضوعات گوناگون روزنامه نگاری برای آنها و بررسی دیدگاه روزنامه نگاران در مورد اصول اخلاق حرفه ای.سوال اصلی این تحقیق: اصول اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری در ایران چه باید باشد؟
محقق در ابتدای این تحقیق ضمن بررسی کارکردهای اجتماعی روزنامه نگاری دشواریهای اساسی این حرفه را همچون حقوق وجرایم مطبوعاتی سانسور واستقلال حرفه ای آن مورد ارزیابی قرار داده است. در ادامه محقق سعی نموده است ضمن بررسی نظام تشکیلات صنفی مطبوعاتی در ایران ووظایف شورای مطبوعات، به ارزیابی سیر مراحل اساسی روزنامه نگاری در ایران در چند دوره تاریخی که از دوره قاجار تا دوران پس از پیروزی انقلاب را در بر می گیرد بپردازد. محقق در این بخش نشان می دهد که چگونه روزنامه نگاران وروزنامه نگاری در ایران در طول دهه های گذشته دستخوش کج فهمی ها و پیش داوریهای خود خواهانه حاکمان واطرافیان شان قرار داشته اند.
در بخش دیگری از این پایان نامه محقق به بحث وبررسی پیرامون پیشینه تاریخی اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری ورعایت آن در کشور های دنیا وکوشش سازمانهای بین المللی چون:فدراسیون بین المللی روزنامه نگاران و اتحادیه های روزنامه نگاران اروپایی در زمینه تدوین قواعد اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری پرداخته است. در ادامه محقق نشان میدهد که در حال حاضر تعداد کشورهایی که خود را ملزم به رعایت اصول اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری وقواعد حاکم بر آن می داند به ۷۵ کشور نمیرسد. اصولی که در مواردی چون: دفاع از آزادی مطبوعات، احترام به زندگی خصوصی افراد، اصلاح اخبار نادرست، حفظ اسرار حرفه ای و…. مشترک هستند .
در بخش پایانی پایان نامه از میان اصول اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری سیزده اصول که معرف دیدگاه های مختلف در زمینه اصول اخلاق حرفه ای در سطح بین المللی منطقه ای وملی در کشورهای مختلف میباشند تشریح وتحلیل شده است وفلسفه وجودی، کارکردهای آنان ونقش کنترلی آنان در تصمیم گیری روزنامه نگاران مورد ارزیابی قرار گرفته است .
در ادامه این بخش چکیده یافته ها ونتایج حاصل از نظریات روزنامه نگاران ایرانی به صورت آماری ارائه داده شده است .در پایان این پایان نامه پیشنهاداتی به منظور حل برخی از مشکلات پیش روی روزنامه نگاران ایرانی اشاره شده است .
در قسمت روش این پژوهش به منظور بررسی دیدگاه روزنامه نگاران
در مورد اصول اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری، از روش “کیو” استفاده شده است و دیدگاه ۸۰ نفر از روزنامه نگاران شاغل در تحریریهی بخش های خبری گروه های مطبوعاتی مختلف در تهران و شهرستان ها بررسی شده است. پرسشنامه ای حاوی سوالات مختلف در دو بخش اساسی مطرح شده : بخش اول: میزان آگاهی و شناخت روزنامه نگاران در مورد معیارها و ضوابط اخلاقی در فعالیت های روزنامه نگاری و تأثیر ناهنجاری های موجود در روزنامه نگاری ایران بر اصول اخلاق حرفه ای.بخش دوم: بررسی دیدگاه های روزنامه نگاران نسبت به اصول اخلاق حرفه ای. تعداد گویه ها، ۷۸ گویه بوده و بر حسب متغیرهای سن، جنس، تحصیلات، سمت در تحریریه، محل اشتغال (تهران، شهرستان) و گویه های اخلاق حرفهای طبقه بندی شده است. در این زمینه ۸۰ پرسشنامه پر شده که ازین تعداد ۴۰ پرسشنامه به تحریریه های روزنامه های تهران و ۴۰ پرسشنامه به تحریریه مراکز استان ها فرستاده شده که ازین میان ۵۸ پرسشنامه پاسخ داده شده و مورد بازبینی، کدگذاری و تجزیه و تحلیل با استفاده از نرم افزار spss قرارگرفته است.
طبق نتایج بدست آمده در این تحقیق، حاصل بررسی دیدگاه ۵۸ روزنامه نگار در مورد اصول اخلاق حرفه ای در تهران و شهرستان،پاسخ سوال اصلی پژوهش حاضر به اصول زیر رسیده است: آزادی مطبوعات- حفظ حاکمیت ملی- احترام به اسرار محرمانه و حیثیت انسانی- احترام به ارزش های اسلامی و فرهنگ های مختلف- استقلال و شرافت حرفه ای- احترام به منافع عمومی- عینیت- مسئولیت اجتماعی- انجام وظیفه نگهبانی در برابر سوء نیت های دولت- بیان آزادانه عقاید و ارائه دیدگاه های مختلف- جداسازی خبر از تفسیر- مراعات ادب و عدل و انصاف- راهنمایی و هدایت افکار عمومی. نتیجه نهایی در این تحقیق این گونه عنوان شده:روزنامه نگاران ایرانی خواستار عینیت گرایی در انجام وظایف حرفه ای خود می باشند و به دلیل کم توجهی به این موضوع در مسائل روزنامه نگاری، خواهان اجرای آن هستند.این پژوهش به لحاظ توجه به اصول اخلاق حرفه ای به پژوهش حاضر شباهت داشته و بر سر اصول حرفه ای مشترک، میان روزنامه نگاران توافق حاصل کرده است ولی به لحاظ روش، از نظرسنجی استفاده کرده که این نظرسنجی با استفاده از روش “کیو” صرفاً در میان روزنامه نگاران صورت گرفته،و اگر از متخصصان حوزه ی ارتباطات نیز در این کار استفاده شده بود، نتایج بیشتر و بهتری قابل استفاده بود.
پایان نامه دیگری نیز با عنوان “بررسی تطبیقی نقش شورای مطبوعات در حراست از آزادی، استقلال و اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری با تأکید بر تجربه شوراهای مطبوعات انگلستان، هند، مصر و ضرورت ایجاد آن در ایران، در زمینه اخلاق حرفه ای در مقطع تحصیلی کارشناسی ارشد، توسط عباس اسدی به راهنمایی کاظم معتمدنژاد و مشاوره مهدی محسنیان راد در رشته ی علوم ارتباطات در دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی نگاشته شده است.
نویسنده در این تحقیق کوشیده است با بررسی شرایط، پیشینه ونوع فعالیت حرفه‌ای روزنامه نگاری در ایران وجهان نقش شورای مطبوعات را در حراست از سه مقوله آزادی، استقلال و اخلاق حرفهای روزنامه نگاری تبین وتشریح نماید ودر همین راستا نحوه شکل گیری وفعالیت این شوراها را در کشورهای انگلستان، مصر وهند مورد تأکید قرار گرفته وشباهت های آنها به طور مفصل شرح داده شده است.
در ابتدا محقق ضمن بررسی زمینه های پیدایش وگسترش شورای مطبوعات در جهان، نخستین شورای مطبوعات در ایران وجهان و اهداف شورای مطبوعات به بررسی نظریات صاحب نظران حرفهای در باره استقلال واخلاق حرفه ای روزنامه نگاری در حراست از این مفاهیم می پردازد. محقق پس از بررسی و مطالعه اصول و مقررات اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری بیست و سه اصل اخلاقی را ارائه میدهد.
در قسمت بعد که اختصاص به شورای مطبوعات انگلستان دارد به موضوعاتی چون شکل گیری شورای مطبوعات در این کشور،تجربیات عملی شورای مطبوعات انگلستان، گزارش هایی در زمینه رعایت یا عدم رعایت اخلاق حرفه ای از سوی مطبوعات این کشور وآخرین اصول اخلاق مطبوعاتی در این کشور اشاره شده است.
در بخش بعدی این پایان نامه که اختصاص به شورای مطبوعات هند دارد مطالبی مربوط به جنگ و جدال بین حکومت وروزنامه نگاران هند برای از میدان به در کردن رقبا می باشد که البته در این بین حکومت با تدوین وتصویب سخت ترین مقررات نه تنها به اهداف خود نرسیده بلکه عاقبت در برابر روزنامه نگاران تسلیم شده است.
از جمله مباحث جالب این فصل سوء استفاده گروه های مخالف دولت از روزنامه نگاران می باشد که آنها را به نقض اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری وادار نمو ده اند. آنچه در این فصل قابل توجه است یکی نقش شورای مطبوعات در این کشور است که به جای حکمیت بین روزنامه نگاران ودولت، بین روزنامه نگاران و گروههای مسلح میانجی گری می کند ودر پایان خود همین گروههای مسلح بیشترین شکایت را از روزنامه نگاران تسلیم شورا می کنند وآنها را به نقض اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری متهم می کنند.

حتما بخوانید :   پژوهش - عمره تمتع از دیدگاه مذاهب خمسه- قسمت ۱۸

مدیر سایت

Next Post

مطبوعات و اخلاق رسانه ای تحلیل محتوای اخبار روزنامه های کیهان، ایران، ...

جمعه اکتبر 16 , 2020
این نظریات به بررسی عقاید مختلف در خصوص حریم خصوصی و لزوم استفاده از این دسته اطلاعات در رسانه ها و ضررها و فواید احتمالی آن می پردازد.۱- چارچوب کانتیاز نظر کانت از آن جایی که انسان ها موجودات دارای عقل یا عاملان اخلاقی هستند و توانایی انتخاب بر اساس […]