عمره تمتع از دیدگاه مذاهب خمسه- قسمت ۳

هدف اصلی این تحقیق جمع آوری موارد اختلافی احکام عمره تمتع است در قالب تحقیق جامعی که همه موارد اختلافی را آورده باشد. ذکر موارد اختلافی احکام فقهی عمره تمتع به این دلیل بوده است که نشان دهیم دین اسلام در همه مذاهب و فرقه های خود دارای وحدت بوده است و فقط در احکام جزئی مورد اختلاف می باشد که این اختلافها بیشتر ناشی از منبع استنباط احکام است.
مهمترین کاری که ما در این پایانامه انجام می دهیم بررسی احکام عمره تمتع از دیدگاه مذاهب خمسه است بطوریکه بصورت جداگانه هر کدام از احکام را می آوریم و نظر هر یک از مذاهب اسلامی را ذکر کرده و به تفاوتها و تشابهات نظرات این مذاهب می پردازیم.
فصل اول
کلیات تحقیق
۱-۱- بیان مساله
( تشریح ابعاد، حدود مسأله، معرفی دقیق مسأله، بیان جنبه‌های مجهول و مبهم و متغیرهای مربوط به پرسش های تحقیق، منظور تحقیق ): مذاهب اربعه اهل سنت)حنفیه، مالکیه، شافعیه و حنبلیه( و مذهب امامیه هر چند که در اصول به طور کلی با هم همسو وهمطراز هستند اما در برخی از فروع اختلافاتی با هم دارند از موارد اختلافی،فریضه حج می باشد که همه مذاهب در اصول تشریع آن هم نظرند اما در برخی از احکام آن اختلافاتی دارند. از جمله اختلافات ایشان در زمینه محل احرام ، محرمات احرام ، نماز طواف و غیره است. این موارد اختلافی که تعداد آنها زیاد نیستند مانع از وحدت میان مسلمانان نمی شوند مسلمانانی که هر کدام از آنها از یک مذهب خاصی هستند اما همه در یک کلمه (اسلام) متحد هستند. اختلاف مذاهب در موارد جزیی است و این اختلافات بیشتر ناشی از ماخذ فقه در مذاهب مختلف است.
۱-۱-۱- جایگاه حج در اسلام
حج از ارکان اسلام: اسلام دارای مبانی و ارکانی است که بر آنها بنا شده و بر آنها قوام گرفته و بدون وجود آنها فرو می ریزد و از آن جز اسمی بی مسما بر جا ی نمی ماند یکی از این ارکان، حج است .
»بَنی الإسلَام علَی خَمسهِ أشیاء: علَی الصَلَاه و الزَکَاه و الصَوم و الحَجِ والوِلَایه» (محمدبن یعقوب آلینی،١٣۶٢ش، ج٢، ص ١٨).
بنابراین آن کس که عمداً حج نگذارد، رکنی از ارکان دین الهی خویش را نابود کر ده و در نتیجه اسلام کامل را از بین برده است از همین رو خداوند درباره ترک عمدی حج فرمود: « ومن کَفَرَفَإنَّ اللهَ غَنِی عنِ العالَمِینَ» (آل عمران،۹۷) در این آیه از ترک عمدی حج به کفر تعبیر دشه است. پس کسی که عمداً به حج نرود عملاً کافر است گرچه در ایمان و اعتقاد کافر نباشد.
۱-۱-۲- جهان شمولی حج
اسلام از آن جهت که دین جهان شمول و برنامه آموزنده جهانی است و همواره دو اصل زوال ناپذیر همگانی و همیشگی بودن، یعنی کلیت و دوام را گوشزد می کند باید برنامه های آن هم جهانی بوده و نمودار زنده ای از کلیت و دوام باشد بر هم ین اساس می توان حج را به عنوان یکی از شاخص ترین برنامه های جهانی اسلام یاداور شد و همگانی و همیشگی بودن آن را سند گویای کلیت و دوام دین الهی دانست.
هنگامی که کعبه قبله رسمی مسلمانان شد، پیروان کیش موسای کلیم (ع) اعتراض کردند که چگونه عنوان کعبه از بیت المقدس به کعبه انتقال یافت؟ وحی نازل شد که سابقه کعبه بیش از دیگر بناهای عمومی است و کعبه اولین خانه ای است که برای عبادت بندگان خدا و هدایت همگان تأسیس شده است:
« إنَّ أَولَ بیتٍ وضِع لِلنَّاسِ لَلَّذِی بِبکَّه مبارکًا و هدی لِلعالَمِینَ ».
یعنی: همانا نخستین خانه ای که برای عبادت مردم بنا شد همان است که در مکه است و مایه برکت و هدایت جهانیان است ( آل عمران ،۹۶).
و از طرفی هدایت آن برای همه جوامع بشری بوده ومخصوص به عصر خاص یا نژاد معینی نیست. به همین جهت از دیرباز همه اقوام و مللی که به پرستش خدا معتقد بودند به کعبه احترام می گذاشتند و به علل گوناگونی تکریم آن را لازم می دانستند.
خلاصه اینکه، با استدلال به تقدم کعبه بر بیت المقدس و قدمت تاریخی و سابقه کهن آن، به اعتراض پیروان برخی ادیان آسمانی پاسخ رسایی داده شد و شاید از همین بعد قدمت تاریخی می داند، یعنی خانه کهن و سابقه دار زیرا هر چیز»بیت عتیق« (حج ، ۲۹) کعبه است که قرآن کریم آن را سابقه داری را که از اهمیت و ارزش برخوردار است عتیق می نامند.
قرآن کریم همانطور که کعبه را اولین و با سابقه ترین خانه عبودیت و پرستش می داند آن را برای همه جهانیان محور بند گی نیز می شناسد و می فرماید:« هدی لِلعالَمِین «( آل عمران،۹۶) بنابراین اولین خانه ای که برای همه مردم وضع شده و هدایت جهانیان را تأمین می کند کعبه است و هیچ اختصاصی به گروه و نژاد خاصی ندارد و مردم اقلیمی معینی از افراد اقلیم دیگر به آن سزاوارتر نیستند و مرزهای جغر افیایی نیز در این امر همگانی نقش ندارد از این رو ملل گوناگون جهان، اعم از هند و فارس و کلدانی و یهودی و عرب آن را گرامی می داشتند.
خداوند سبحان در این باره می فرماید:
« و إذ بوانَا لِاِبرَاهِیم مکَانَ البیتِ أن لَا تُشرِک بِیِ شَیئاً و طَهّر ب یتِی لِلطّائِفِینَ والقَائِمِینَ و الرُّکَّعِ
السجود* وأذِّن فِی النَّاسِ بِالحج یأتُو رِجالاً و علَی کُلِّ ضَامِرٍ یأتِینَ من کُلِّ فَج عمِیقٍ. » (سوره حج، آیه۲۶و۲۷).
یعنی: به یاد آور هنگامی که مکان کعبه را برای ابراهیم خلیل علَیهِ السلام معین کردیم تا مرجع عبادت پرستندگان را فراهم کند و به او گفتیم که : خانه مرا برای طواف کنندگان و نمازگزاران و راکعان و ساجدان پاکیزه نگه دار و در بین مردم

حتما بخوانید :   پژوهش - عمره تمتع از دیدگاه مذاهب خمسه- قسمت ۱۸

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.

دعوت حج را اعلان کن تا از هر سو و به هر وضع و با هر وسیله ممکن از پیاده و سواره و از دور ونزدیک، به ندای تو پاسخ و به منظور انجام حج و زیارت کعبه گرد آیند(حج، ٢۶ و ٢۷).
۱-۲- سوابق مربوط
درباره عمره تمتع در منابع دسته اول فقهی مانند جواهر و مفتاح الکرامه و…،مباحث مبسوطی آمده است همچنین کتاب وزین الفقه علی المذاهب الخمسۀ اثرمغنیه در این باب موجود می باشد. همچنین از کتب اهل سنت می توان به کتاب الفقه علی المذاهب الاربعۀاثرعبد الرحمن جزیری و نیز کتاب بدایۀ المجتهد و نهایۀ المقتصد اثر ابن رشد اشاره نمود. اما کتابی که به صورت خاص در مورد فریضه عمره تمتع بصورت تطبیقی تالیف شده باشد ملاحظه ننمودم، که همین امر انگیزه لازم جهت انجام این تحقیق را ایجاد نمود.
۱-۳ – فرضیه‌ها
۱- مشهور فقها امامیه گفته اند نماز طواف در عمره تمتع واجب است.
۲- میان فقهای اهل سنت و امامیه در خصوص محل احرام در عمره تمتع اختلاف نظر است.
۳- میان افضلیت اقسام حج در بین مذاهب خمسه اختلاف نظر است.
۱-۴- اهداف تحقیق
(شامل: اهداف علمی، کاربردی و ضرورت های خاص انجام تحقیق)
بررسی احکام فقهی عمره تمتع از منظر فقه امامیه
بررسی احکام فقهی عمره تمتع از منظر فقه اهل سنت
بررسی نکات افتراق و اشتراک فقه امامیه و اهل سنت در خصوص
در صورت داشتن هدف کاربردی بیان شود (اعم از مؤسسات آموزشی و اجرایی و غیره)
مراکز علمی- پژوهشی- حوزه های علمی- مجلس شورای اسلامی- قوه قضاویه
جنبه نوآوری تحقیق درچیست؟ (این قسمت توسط استاد راهنما تکمیل شود).
هر چند در بررسی احکام فقهی عمره تمتع از منظر مذاهب خمسه در کتب و مقالات علمی مطالبی مختصر مطرح گردیده، لکن تا کنون کسی در این زمینه کار تحقیقی با این وسعت انجام نداده است. نگارنده در این رساله بر آن است تا با انجام یک کار تطبیقی، ضمن بررسی نظرات فقهای امامیه و اهل تسنن، موارد اشتراک و افتراق را استخراج و با آشنایی هر چه بیشتر محققان با این مفهوم ، راه را برای ادامه مسیر و تکمیل این اثر هموار نماید.

مدیر سایت

Next Post

سایت مقالات فارسی - عمره تمتع از دیدگاه مذاهب خمسه- قسمت ۴

جمعه اکتبر 16 , 2020
هدف اصلی این تحقیق جمع آوری موارد اختلافی احکام عمره تمتع است در قالب تحقیق جامعی که همه موارد اختلافی را آورده باشد. ذکر موارد اختلافی احکام فقهی عمره تمتع به این دلیل بوده است که نشان دهیم دین اسلام در همه مذاهب و فرقه های خود دارای وحدت بوده […]