جلوه های ادب تعلیمی در شعر سنائی غزنوی۹۳- قسمت ۳۸

۹-۲-۴ ذکر هدایت قرآن:
سنائی در این ابیات بیان می دارد : عاشقان و خواستاران حقیقت ، راهیان و رهروانی پنداشته شده اند که قرآن رهبر و راهنمای آنان است ، با چشم زدی بر این باور عارفانه که راهیان راه حقیقت را از رهبر و راهنما گریز و گریزی نیست و غافلان و از راه ماندگان ، بیچارگان و به چاه افتادگانی پنداشته شده اند و قرآن ریسمان دست آویزی که می تواند خود را بدان از چاه غفلت و بیراهی بیرون آورند.
قرآن را ریسمان پنداشتن و شاعر گویای این نکته که ای انسان غفلت زده ، جان تو در سیاهچال دنیازدگی و هواپرستی به دام افتاده ، رهنمودها و هدایتگری های قرآن ریسمان و دست آویزی است که اگر به آن چنگ زنی می توانی خویش را از این چاه تباه و سیاه رها سازی.

رهبر است او و عاشقان راهی رسن است او و غافلان چاهی
در بن چاه جانت را وطن است نور قرآن به سوی او رسن است
سنائی با اندکی تکلّف چهار عنصر آب و باد و خاک و آتش را در یک مصرع با هم آورده تا بگوید : اگر برای رهایی خویش از بن چاه دنیازدگی کاری نکنی . و رهنمودهای قرآن را دستاویز نسازی ، چیزی نمی گذرد که آب و هوای این چاه یعنی وابستگی های دنیایی و وسوسه های نفسانی ، تو را به آتش خویش بسوزاند و به خاک خجلت و خواری سپارد.
منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است

ورنه گشتی به قعر چاه هلاک

آب و بادت دهد به آتش و خاک

سنائی در این ابیات عرفانی و دینی می گوید : اگر می خواهی چون یوسف به شکوه و شاهی برسی ، چنگ در وی ( = قرآن) زن و برآی از چاه . و آن گاه چونان یوسف شایسته شاهی و شکوه می گردی که اسرار قرآن را دریابی.

گر همی یوسفیت باید و جاه

چنگ در وی زن و برآی از چاه

سنائی در این بیت ، بٌشری را نام کسی پنداشته که یوسف را با ریسمان و دلو از چاه بیرون آورد و بر این پایه خرد آدمی را مانند بشری رهاننده و نجات بخشی شمرده که با ریسمان قرآن آدمی را از چاه سیاهی و تباهی رها می سازد.

تو چو یوسف به شاهی ارزانی

گردی آنگه که سر او دانی

سنائی در این بیت تندوتیز به نکوهش کسانی برخاسته است که قرآن را دکان سوداندوزی و مردم فریبی ساخته اند و روایاتی چون (( مَن تَعَّلَمَ القرآنَ للِدٌنیا وَ زینَتِها حَرَمَ الله و عَلَیهَ الجَنَّه)) هر که قرآن بیاموزد تا با آن به دنیا و آراستگی های دنیا برسد ، خداوند بهشت را بر او حرام می سازد. ( پیامبر (ص) ، میزان الحمه ،۳/۲۵۲۰)

حتما بخوانید :   سايت مقالات فارسی - جلوه های ادب تعلیمی در شعر سنائی غزنوی۹۳- قسمت ۲۱

مدیر سایت

Next Post

جلوه های ادب تعلیمی در شعر سنائی غزنوی۹۳- قسمت ۴۰

سه اکتبر 20 , 2020
۹-۲-۴ ذکر هدایت قرآن:سنائی در این ابیات بیان می دارد : عاشقان و خواستاران حقیقت ، راهیان و رهروانی پنداشته شده اند که قرآن رهبر و راهنمای آنان است ، با چشم زدی بر این باور عارفانه که راهیان راه حقیقت را از رهبر و راهنما گریز و گریزی نیست […]