پایان نامه با کلمات کلیدی تحلیل پوششی، ارزیابی عملکرد، زنجیره تامین

نوامبر 30, 2018 0 By admin4

چکیده
زنجیره‌ی‌تأمین مجموعه‌ای از تأمین‌کنندگان، تولیدکنندگان، توزیع‌کنندگان و مشتریان است که ارتباط منطقي بين آن‌ها را نشان می‌دهد. ارزیابی عملکرد نقش مهمي را در مدیریت زنجیره تامین ایفا مي‌كند. تحلیل پوششی داده‌ها1 نيز روشی ناپارامتری بر پایه‌ی برنامه‌ریزی خطی است که عملکرد واحدهای مختلف تصمیم‌گیری را نسبت به هم می‌سنجد. این روش مي‌تواند ورودی‌ها و خروجی‌های چندگانه داشته باشد. برای ارزیابی عملکرد زنجیره‌ی‌تأمین، معیارهای متفاوتی را مي‌توان در نظر گرفت. كارت امتيازي متوازن شاخصهاي خود را به چهار چشم انداز مالي؛ فرآيندها؛ مشتري و يادگيري و رشد نيروي انساني توسعه داده و به دنبال ايجاد توازني بين اهداف مالي به عنوان نتيجه عملكرد گذشته (شاخص هاي گذشته نگر) و سه شاخص ديگر(شاخص هاي آيند ه نگر) است. در اين پژوهش يك مدل تلفيقی تحلیل پوششی دادههای فازی و کارت امتیازی متوازن ارائه گرديده است كه بر اساس آن ورودي ها و خروجيها از كارت امتيازي متوازن استخراج شدهاند. ارزیابی عملکرد نیز توسط مدل تحلیل پوششی دادههای فازی صورت پذیرفته است. در نهایت نیز كاربرد مدل مذكور براي زنجیرههای تأمین در یکی از صنایع کشور مورد بررسی و پیاده سازی قرار گرفته است.
كلمات كليدي فارسي :
زنجیره‌ی تأمین، ارزیابی عملکرد، کارت امتیازی متوازن، تحلیل پوششی داده‌های فازی، برنامه‌ریزی خطی، عدم قطعیت
فهرست مطالب
فصل اول: مقدمه وکلیات تحقیق 1
1.1 مقدمه 2
2.1 بيان مساله 2
3.1 سابقه و ضرورت انجام پژوهش 4
4.1 مفروضات تحقيق 6
5.1 اهداف تحقيق 6
فصل دوم: ادبیات تحقیق 8
1.2 مقدمه 9
2.2 مديريت زنجيره‌ي‌تأمين 9
1.2.2 فرآيند ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين 12
2.2.2 تحليل پوششي داده‌ها 12
3.2 تعريف عملکرد و مجموعه امکان توليد 13
1.3.2 مدل ورودي‌گرا و خروجي‌گرا 20
2.3.2 مزايا و معايب تحليل پوششي داده ها 20
3.3.2 مدل کارت امتيازدهي متوازن 22
4.3.2 مفهوم کلي کارت امتيازي متوازن 23
5.3.2 معرفي وجوه كارت امتيازي متوازن 25
4.2 پیشینه تحقیق 28
1.4.2 معيارهاي ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين 33
1.1.4.2 شاخص‌هاي ارزيابي چِن 33
2.1.4.2 شاخص‌هاي تحقيق گوناسکاران و همکاران 40
فصل سوم: روش تحقیق 43
1.3 مدل چارنز، کوپر و رودز 44
2.3 مدل تحلیل پوششی داده‌های فازی 45
1.2.3 سیستم‌های خطی فازی 45
3.3 متدولوژی پژوهش 51
1.3.3 مدل تركيبی BSC-FDEA 52
فصل چهارم: محاسبات و یافته های تحقیق 56
1.4 شرح مساله 57
2.4 استخراج شاخص ها 58
1.2.4 جامعه آماري 58
2.2.4 نمونه آماري 59
3.2.4 طراحي پرسشنامه 60
3.4 شاخص‌های ارزیابی 65
4.4 داده‌های مساله 66
5.4 مدل تحلیل پوششی داده‌های فازی 68
4. 6 نتایج مدل تحلیل پوششی داده‌های فازی 69
4 .7 تحلیل حساسیت 71
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات 74
1.5 مقدمه 75
2.5 نتایج 75
3.5 بحث 78
4.5 پیشنهادات کاربردی پژوهش 80
5.5 محدودیتهای پژوهش 81
6.5 پیشنهادات آتی 81
پیوست 83
پیوست الف: شاخص‌های ارزیابی چِن 84
پیوست ب: چارچوب ارائه شده توسط گوناسکاران و همکاران برای معیارهای ارزیابی 87
پیوست پ: مدل‌های ارزیابی کارآیی زنجیره‌ی‌تأمین و مشخصات آن‌ها 88
پیوست ت: شاخص‌های ارزیابی شپرد و گانتر 93
منابع 99
فهرست اشکال
شکل 2- 1 : يک نماي ساده از زنجيره‌ي‌تأمين 9
شکل 2 – 2 : يک نماي کامل از زنجيره‌ي‌تأمين 10
شکل 2- 3 : فرآيند ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين 12
شکل2-4 : يک واحد تصميم‌گيري با يک خروجي و يک ورودي 14
شکل2- 5 : يک واحد تصميم‌گيري و خروجي‌ها و ورودي‌هاي آن 14
شکل 2-6 : واحد فرضي با ورودي کمتر، خروجي يکسان 17
شکل 2 – 7 : واحد فرضي با ورودي يکسان، خروجي بيشتر 17
شکل 2 – 8 : واحد فرضي با ورودي کمتر، خروجي بيشتر 18
شکل 2 – 9 : نمايش يکي از ضعف‌هاي مدل تحليل پوششي داده‌ها 22
شکل 2- 10 : خلاصه وجوه کارت امتيازي متوازن (کاپلان و نورتون 1992) 28
شکل 3- 1 : واحد تصمیم‌گیری با s ورودی و m خروجی 44
شکل 3 – 2 : تعریف نامساوی فازی 47
شکل 3 – 3 : نمایش بیشینه‌سازی یک عدد فازی 48
شکل 3 – 4 : نمایش 49
شکل 3 – 5 : فرایند انجام مطالعه 52
شکل 3- 6 : مدل ترکیبی ارزیابی عملکرد 54
شکل 4 – 1 : نمایی از زنجیره‌ی‌تأمین مساله مورد بررسی 58
شکل 4– 2: مدل مفهومی تحلیل پوشش داده‌های فازی 68
شکل 4 – 3 : رتبه‌بندی واحدهای تصمیم‌گیری در سطوح مختلف اطمینان 73
فهرست جداول
جدول 2 – 1 : دسته‌بندي شاخص‌هاي ارزيابي چِن 34
جدول 2 – 2 : دسته‌بندي شاخص‌هاي تحقيق گوناسکاران 40
جدول 3 – 1 : ساختار تکمیلی B S C-D E A 53
جدول 4 – 1 : شاخص هاي ارزيابي عملکرد زنجيره تامين از چهار (B S C) 60
جدول 4 – 2 : شاخص‌های ارزیابی در نظر گرفته شده برای مساله 65
جدول 4– 3 : مقادیر مربوط به شاخص‌های هزینه‌ای برای زنجیره‌های تأمین 67
جدول 4 – 4 : داده‌های مربوط به شاخص‌های غیر هزینه‌ای زنجیره‌های تأمین 67
جدول 4 – 5: مقادیر کارآیی‌های محاسبه شده برای شش واحد تصمیم‌گیری 70
جدول 4 – 6 : رتبه‌بندی زنجیره‌های تأمین با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده‌های فازی 71
جدول 4 – 7: کارآیی زنجیره‌های تأمین در سطوح اطمینان مختلف 72
جدول 5-1 :رتبه‌بندی واحدهای تصمیم‌گیری با استفاده از سه روش 77
فصل اول:
مقدمه وکلیات تحقیق
1.1 مقدمه
در سال‌هاي اخير، مديريت زنجيره‌ي‌تأمين2 به دليل افزايش روزافزون رقابت در بازارهاي جهاني به يکي از مهمترين زمينه‌ها در شاخه‌ي مديريت توليد تبديل شده است. مديريت زنجيره‌ي‌تأمين، به عنوان ابزاري که در اوايل دهه 1990 بوجود آمده و شامل برنامه‌ريزي و مديريت عمليات و توليد، انتقال و توزيع کالا تا رسيدن به مشتري است، راهي را براي بهبود محيط توليد و رقابتي کردن آن پيشنهاد مي‌دهد. يک زنجيره‌ي‌تأمين مجموعه‌اي از امکانات، تأمين‌کنندگان، مشتريان، محصولات و روش‌هاي کنترل موجودي، فروش و توزيع است که تأمين‌کنندگان را به مشتريان متصل مي‌کند و با توليد مواد اوليه توسط تأمين‌کنندگان شروع شده و به مصرف محصول توسط مشتريان ختم مي‌شود (گوناسکاران و همکاران، 2001). به دليل اينکه زنجیره تامین نقش مهمي را در فرآيند مديريت توليد ايفا مي‌کند، ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين به عنوان عنصر مهمي از عملکرد شرکت (سازمان) در نظر گرفته ميشود. ارزيابي عملکرد را به صورت فرآيند کميسازي يا به صورت دقيقتر فرآيند کميسازي و آناليز اثربخشي و بهرهوري تعريف مي‌کنند. بر اين اساس، بهرهوري زنجيره‌ي‌تأمين به صورت يک پيمانه اندازهگيري از ميزان عملکرد منابع شرکت در کل زمينه زنجيره‌ي‌تأمين براي رسيدن به اهداف خاص آن تعريف ميشود.
مسائل ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين دامنه وسيعي را از ارزيابي عملکرد واحدهاي مستقل يک زنجيره‌ي‌تأمين تا ارزيابي عملکرد کل زنجيره‌ي‌تأمين را شامل ميشود. مساله ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين يکي از جامعترين مسائل تصميمگيري استراتژيک است که بايد براي بهرهوري بلندمدت کل يک زنجيره‌ي‌تأمين در نظر گرفته شود.
2.1 بيان مساله
مديريت زنجيره‌ي‌تأمين مجموعه‌اي از رويکردهايي است که سعي مي‌کند تأمين‌کنندگان، توليدکنندگان، انبارها و مصرف‌کنندگان را به طور مؤثري در هم ادغام کند تا کالاها در مقدار درست، در مکان درست و در زمان درست توليد و توزيع شوند. اين رويکردها درصدد حداقل‌کردن هزينه‌هاي سيستم هستند درحالي که سطح خاصي از سرويس را ارضاء مي‌کنند (بيمن، 1999). ثابت شده است که مديريت مؤثر يک زنجيره‌ي‌تأمين، مکانيزم بسيار مؤثري براي تحويل سريع و مطمئن کالا و خدمات با کيفيت بالا و با هزينه حداقلي ميباشد (گوناسکاران و همکاران، 2004). سابقاً واحدهاي بازاريابي، توزيع، برنامه‌ريزي، توليد و فروش در يک زنجيره‌ي‌تأمين مستقل عمل مي‌کردند. متناظراً ارزيابي عملکرد يک زنجيره‌ي‌تأمين به معني ارزيابي عملکرد واحدهاي بازاريابي، توزيع، برنامه‌ريزي، توليد و فروش به صورت مستقل خواهد بود. بعضي از محققين در گذشته عملکرد واحدهاي مستقل يک زنجيره‌ي‌تأمين را ارزيابي کردند مانند ارزيابي عملکرد مراکز توزيع (DC3) (راس4 و دروگ5، 2002)، ارزيابي عملکرد فروش ( ايستون6 و همکاران، 2002)، ارزيابي عملکرد تأمينکننده ( تولريا7 و همکاران، 2006) و غيره. به هر حال اين واحدهاي مستقل در زنجيره‌ي‌تأمين داراي اهداف خاص خودشان هستند و اين اهداف اغلب با هم در تضاد هستند. بنابراين نياز به يک چارچوب ارزيابي عملکرد که در آن عملکرد اين واحدهاي مستقل با هم ادغام شده و به صورت هم‌زمان ارزيابي شوند، احساس مي‌شود. براي بهدستآوردن يک زنجيره‌ي‌تأمين کارا، ارزيابي عملکرد کل زنجيره‌ي‌تأمين بسيار مهم است. در اين پايان‌نامه به زنجيره‌ي‌تأمين به صورت يک کل نگاه مي‌شود و به عنوان يک سيستم در نظر گرفته مي‌شود. در اين پايان‌نامه يک زنجيره‌ي‌تأمين سه سطحي شامل تأمين‌کننده، توليدکننده و مشتري در نظر گرفته مي‌شود و اين زنجيره به عنوان يک واحد تصميم‌گيري در سطح توليدکننده ارزيابي عملکرد مي‌شود.
براي ارزيابي زنجيره‌ي‌تأمين شاخصهاي مختلفي مانند هزينه، زمان، سود، سطح خدمت و … اندازه‌گيري ميشوند. ارزيابي زنجيره‌ي‌تأمين با استفاده از روشهاي مختلفي انجام مي‌شود. تحليل پوششي دادهها به عنوان يک روش ناپارامتريک بر پايه تکنيک برنامه‌ريزي خطي بنا شده است و عملکرد واحدهاي مختلف را به نسبت هم مي‌سنجد. وانگ8 و وانگ (2007) با دادن شواهد و دلايلي مناسب، معتقدند تحليل پوششي دادهها روش مناسبي براي مديريت زنجيره‌ي‌تأمين است. تحليل پوششي دادهها ميتواند وروديها و خروجي‌هاي چندگانه داشته باشد و شاخصهاي کمي و کيفي را به کار گيرد (وِن و همکاران، 2010). در اين پاياننامه شاخصهايي مانند هزينه، تحويل به موقع و زمان تدارک9 براي ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين در نظر گرفته شده و ارزيابي عملکرد در سطح توليدکننده انجام مي‌شود در حالي که معمولاً به زنجيره‌ي‌تأمين به صورت يک سيستم و کل‌نگرانه نگاه شود؛ اين موضوع بدان معناست که شاخص‌هاي ارزيابي عملکرد براي واحد توليدکننده (سطح دوم زنجيره) و در ارتباط آن با تأمين‌کننده و مشتري اندازه‌گيري مي‌شوند و کليت زنجيره‌ي‌تأمين حفظ مي‌شود.
3.1 سابقه و ضرورت انجام پژوهش
مدلهاي تحليلي ارائه شده براي ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين شامل تکنيکهاي مختلفي از روشهاي امتيازدهي موزون ساده تا برنامهريزي پيچيده رياضي و از مدلهاي ارزيابي قطعي تا مدل‌هاي تحت شرايط عدم قطعيت را شامل ميشود. اخيراً روشهاي مختلفي براي مواجهه با مساله ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين ارائه شده است. 16 دسته از اين روشها به وسيله‌ي استمپ10 و همکاران (2010) مرور شد. اين روش‌ها شامل هزينه‌يابي بر اساس فعاليت، کارت امتيازدهي متوازن، مدل مرجع عملياتي زنجيره‌ي‌تأمين، چارچوب تحقيقات لجستيکي، مميزي ازلاگ11، EFQM و غيره هستند. نتايج اين تحقيق در پيوست (پ) ارائه مي‌شود.
براي ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين شاخصهاي مختلفي در دسته‌هايي مانند هزينه، زمان، سود، سطح خدمت و … اندازهگيري ميشوند. توماس12 و گريفين13 (1996) هزينه حملونقل را برابر با بيش از نيمي از هزينههاي يک زنجيره‌ي‌تأمين دانسته و از آن براي ارزيابي استفاده کردند. لي14 و بلينگتون15 (1992) سطح رضايت مشتريان را در شرکتهايي که مشترياني از سراسر دنيا دارند يک عامل مهم دانسته و اشاره کردهاند که اگر استراتژيهاي اتخاذ شده در راستاي جلب