پایان نامه با کلمات کلیدی سنجش عملکرد، تحلیل پوششی، ادبیات تحقیق

نوامبر 30, 2018 0 By admin4

رضايت مشتريان نباشد بسيار هزينهبر خواهند بود. مپس16 و همکاران (1997) سطح توليد را عامل بسيار مهمي در هزينه توليد، کيفيت و انعطافپذيري دانسته و اشاره کردهاند که عملکرد فرآيندهاي توليد به عنوان بخش مهمي از يک زنجيره‌ي‌تأمين بايد اندازهگيري شده و بهبود يابد.
اغلب مطالعات موجود بر روي ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين بر چارچوبي از سيستم شاخص ارزيابي استوار هستند. به هر حال، اغلب اين روشها از خود افراد براي محاسبه وزن شاخصها در فرآيند ارزيابي استفاده ميکنند. به دليل وجود نظرهاي شخصي وزن شاخصها نميتوانند به صورت دقيق اندازهگيري شوند (وو17 و اولسن18، 2008).
براي کاهش عدم دقت وزن شاخص، که با استفاده از نظر شخصي تصميمگيرنده افزايش يافته است، از تحليل پوششي دادهها به عنوان يک روش غير پارامتريک براي ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين استفاده مي‌شود. خاصيت اصلي تحلیل پوششی داده ها19 اين است که ميتواند عملکرد را در حالتي که وروديها و خروجيهاي چندگانه وجود دارد اندازهگيري کند. وانگ و وانگ (2007) يک مدل تحليل پوششي دادهها را با استفاده از شاخصهايي مانند هزينه، تحويل به موقع، سود و چرخه زمان توليد ارائه کردند. با توجه به اين که بعضي از شاخص‌هاي اندازهگيري شده در زنجيره‌ي‌تأمين مخصوصاً هزينه به صورت قطعي نيستند و شاخصهاي عدم قطعيت در آنها ديده ميشود، استفاده از روشهاي عدم‌قطعيت مانند منطق فازي مناسب به نظر ميرسد (ژو20 و همکاران، 2009). تا به‌حال براي ارزيابي زنجيره‌ي‌تأمين به ندرت از روشهاي عدم قطعيت استفاده شده است (وانگ و وانگ، 2007). از روش‌هاي عدمقطعيت استفاده شده ميتوان به مجموعههاي ناهموار اشاره کرد (ژو و همکاران، 2009). در اين مرجع با توسعه يک مجموعه ناهموار از شاخصهايي مانند هزينه، تعداد کارکنان، انعطافپذيري توليد و سطح خدمت براي ارزيابي عملکرد استفاده شده است. در اين تحقيق از تحليل پوششي دادههاي فازي جهت ارزيابي عملکرد زنجيره‌هاي تأمين استفاده مي‌شود که در تحقيقات پيشين تاکنون مورد استفاده قرار نگرفته ‌است. در اين پايان‌نامه زنجيره‌ي‌تأمين به صورت يک کل و يک سيستم در نظر گرفته مي‌شود که ورودي‌ها و خروجي‌هاي مدل تحليل پوششي داده‌هاي فازي، همان ورودي‌ها و خروجي‌هاي سيستم زنجيره‌ي‌تأمين هستند. شاخص‌هاي ارزيابي در سطح توليدکننده اندازه‌گيري مي‌شود و براي حفظ يکپارچگي زنجيره‌ي‌تأمين اندازه‌گيري شاخص‌ها براي توليدکننده و با حفظ ارتباطش با تأمين‌کنندگان و مشتريان انجام مي‌شود.
4.1 مفروضات تحقيق
در اين تحقيق واحدهاي مستقل موجود در يک زنجيره‌ي‌تأمين به عنوان يک سيستم در نظر گرفته مي‌شود و ارزيابي عملکرد در سطح توليدکننده انجام مي‌شود در حالي که سعي مي‌شود کليت زنجيره‌ي‌تأمين حفظ شود.
تحليل پوششي داده‌ها عملکرد مطلق را محاسبه نمي‌کند يعني عملکرد واحدها را نسبت به هم مي‌سنجد. براي رتبه‌بندي دقيق به ابزارهاي ديگري نياز است.
از بين شاخص‌هاي انتخاب شده براي ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين فقط شاخص هزينه به صورت فازي در نظر گرفته مي‌شود و ساير شاخص‌ها قطعي هستند.
5.1 اهداف تحقيق
تلفيق مدل تحليل پوششي داده‌ها و تئوري مجموعه‌هاي فازي
طراحي پرسشنامهي شاخص هاي ارزيابي عملکرد زنجيره تامين بر اساس مدل BSC و استخراج شاخص هاي مورد نظر با کمک خبرگان
استفاده از مدل تحليل پوششي داده‌هاي فازي براي ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين با ارائه يک مورد کاوي واقعي
مقايسه عملکرد مدل تحليل پوششي داده‌هاي فازي با مدل DEA کلاسيک و مدل تحليل پوششي داده‌هاي ناهموار
فصل دوم:
ادبیات تحقیق
1.2 مقدمه
تلاش سازمانها برای پیشرو بودن در بازار پر رقابت امروز، همراه با پیچیدگیها و تغییرات روز افزون محیطی موجب شده است تا مديريت زنجيره‌ي‌ تأمين به عنوان کليدي براي ساختن يک رقابت پايدار در روابط توسعه يافته درون و فراسازماني بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
2.2 مديريت زنجيره‌ي‌تأمين
. در بازار رقابتي موجود، بنگاه‌هاي اقتصادي و توليدي علاوه بر پرداختن به سازمان و منابع داخلي، خود را به مديريت و نظارت بر منابع و ارکان مرتبط خارج از سازمان نيازمند يافته‌اند. بر اين اساس، فعاليت‌هايي نظير برنامه‌ريزي عرضه و تقاضا، تهيه مواد، توليد و برنامه‌ريزي محصول، خدمت نگهداري کالا، کنترل موجودي، توزيع، تحويل و خدمت به مشتري که قبلا همگي در سطح شرکت انجام مي‌شده اينک به سطح زنجيره‌ي‌تأمين انتقال پيدا کرده است. مديريت زنجيره‌ي‌تأمين پديده‌اي است که اين کار را به طريقي انجام مي‌دهد که مشتريان بتوانند خدمت قابل اطمينان و سريع را با محصولات با کيفيت در حداقل هزينه دريافت کنند.
شکل 2- 1 : يک نماي ساده از زنجيره‌ي‌تأمين
بازارهاي جهاني، افزايش رقابت و افزايش تاکيد بر روي مشتري مداري به عنوان عواملي شناخته شدهاند که موج علاقه به سمت مديريت زنجيره‌ي‌تأمين را افزايش مي‌دهند. در اين شرايط، مديريت زنجيره‌ي‌تأمين به عنوان کليدي براي ساختن يک رقابت پايدار در روابط توسعه يافته درون و فراسازماني عمل مي‌کند. زنجيره‌هاي تأمين تمامي فعاليت‌هاي مرتبط با جريان و انتقال کالاها از مرحله‌ي مواد اوليه تا مصرف‌کننده‌ي نهايي را در بر مي‌گيرد.
شکل 2 – 2 : يک نماي کامل از زنجيره‌ي‌تأمين
با توجه به مفهوم زنجيره‌ي‌تأمين مي‌توان مديريت زنجيره‌ي‌تأمين را تاثيرگذاري بر رفتار زنجيره‌ي‌تأمين جهت دستيابي به نتايج دلخواه و به عبارت دقيق‌تر يکپارچه‌سازي فعاليت‌هاي زنجيره‌ي‌تأمين و نيز جريان‌هاي اطلاعاتي مرتبط با آن، از طريق بهبود و هماهنگ سازي فعاليت‌ها در زنجيره‌ي‌تأمين توليد و عرضه محصول ناميد (لادُن21 و لادُن، 2002).
نيلي22 و همکاران (1995) معتقدند سنجش عملکرد به صورت فرآيند کمي‌سازي اثربخشي و بازده يک عمل تعريف مي‌شود. اثربخشي اندازهاي از خواستههاي مشتري است که برآورده شده است و بازده شاخصي است که ميزان اقتصادي بودن منابع سازمان را در هنگام فراهم کردن سطح خاصي از رضايت مشتريان اندازه‌گيري ميکند. سيستمهاي سنجش عملکرد به صورت مجموعهاي کلي از معيارهايي تعريف ميشوند که هر دو عامل اثربخشي و بازده را کمي ميکنند. نيلي و همکاران (1995) تعدادي از رويکردهاي سنجش عملکرد را شناسايي کردند، شامل: کارت امتيازدهي متوازن23 (کاپلان24 و نورتون25، 1992)، ماتريس سنجش عملکرد (کيگان26 و همکاران، 1989)، پرسشنامههاي سنجش عملکرد (ديکسون27 و همکاران، 1990)، معيار سنجش طراحي سيستم (گلوبرسن28، 1985) و رويکردهاي توليد به کمک کامپيوتر. بهعلاوه آنها دامنهاي از محدوديتهاي سيستم‌هاي سنجش عملکرد موجود براي توليد را هم شناسايي کردهاند، شامل: تشويق به استفاده در دورههاي کوتاه مدت، نبود تمرکز بر روي استراتژيها (سيستم سنجش به صورت صحيح با اهداف استراتژيک، فرهنگ سازماني و سيستم‌هاي تشويقي همسو نيست)، تشويق به بهبود مقطعي به جاي بهبود مستمر با مجبورکردن مديران به کاهش انحراف از استاندارد و ناکامي در دادن اطلاعات کافي در اين مورد که کداميک از رقبا دارد بر اساس الگو عمل ميکند.
مرور خوبي که توسط نيلي و همکاران (1995) در مورد سنجش عملکرد فراهم شد به صورت گسترده‌اي در تحقيقات اخير در مورد سيستمها و معيارهاي سنجش عمکرد زنجيرهيتأمين اشاره شده است (براي مثال، بيمن29، 1999؛ بيمن و چِن30، 2001؛ گوناسکاران31 و همکاران، 2001و 2004). در اين مطالعات اشاره شده است که اغلب محدوديتهايي که توسط نيلي و همکارانش مشخص شده است در زمينه سيستم‌هاي سنجش عملکرد زنجيرهيتأمين همچنان بيپاسخ مانده است. بهعلاوه آن‌ها بر اين نکته تاکيد دارند که معيارها و سيستمهاي سنجش جديدي براي برطرف کردن اين نواقص مورد نياز است.
1.2.2 فرآيند ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين
فرآيند ارزيابي عملکرد کاري ساده و آسان نيست و مستلزم جمع‌آوري داده‌ها و اطلاعات زيادي است. در اينجا، فرآيند ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين ارائه مي‌شود. در شکل (2-3) اين مراحل نشان داده مي‌شود.
شکل 2- 3 : فرآيند ارزيابي عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين
– تعيين مدل ارزيابي کارآيي: اين کار با توجه به ماهيت نوع زنجيره‌ي‌تأمين تحت بررسي و نوع صنعتي که زنجيره‌ي‌تأمين در آن فعال است اتفاق مي‌افتد.
– تعيين شاخص‌هاي ارزيابي: در اين مرحله با توجه به ماهيت مدل انتخاب شده در مرحله قبل شاخص‌هاي ارزيابي با استفاده از مدل کارت امتيازي متوازن انتخاب مي‌شوند. بايد توجه داشت که سعي شود از همه‌ي دسته شاخص‌هاي موجود حداقل يک معيار براي ارزيابي انتخاب شود.
– جمع‌آوري اطلاعات شاخص‌ها و انجام ارزيابي: در اين مرحله اطلاعات شاخص‌هاي انتخاب شده در مرحله قبل جمع‌آوري شده و با استفاده از مدل انتخاب شده در مرحله‌ي اول ارزيابي صورت مي‌گيرد و عملکرد زنجيره‌ي‌تأمين اندازه‌گيري مي‌شود.
2.2.2 تحليل پوششي داده‌ها
تداوم بقاي بنگاه‌ها و سازمان‌ها در هر نظام اقتصادي در گروي ايجاد ارزش افزوده است. براي دستيابي به اين مهم تنها داشتن منابع کافي نيست بلکه نحوه ترکيب و استفاده از منابع و همچنين ايجاد تعادل بين ورودي‌ها و خروجي‌هاي سازمان و به معناي ديگر استقرار يک سيستم ارزيابي عملکرد نقش به سزايي دارد. اهميت اين ارزيابي به حدي است که بر اساس تجربيات انجام شده در کشورهاي صنعتي مي‌توان صرفا با اعلام، برقراري و اجراي يک سيستم ارزيابي عملکرد و حتي بدون هيچ گونه تغييري در سازمان يا سرمايه‌گذاري، 5 تا 10 درصد بهره‌وري را افزايش داد (معمارياني، 1383).
تحليل پوششي داده‌ها روشي مبتني بر برنامه‌ريزي رياضي جهت برآورد عملکرد است. اين روش بدون فرضي از شکل توابع توليد، با حل مدل‌هاي رياضي براي مجموعه‌اي از واحدهاي تصميم‌گيرنده و با استفاده از اطلاعات مربوط به ميزان ورودي‌ها و خروجي‌هاي واقعي آن واحدها، يک واحد مجازي با بالاترين عملکرد ساخته و واحد‌هاي ناکارا را با آن مي‌سنجد.
3.2 تعريف عملکرد و مجموعه امکان توليد
عملکرد يک واحد، مقايسه ورودي‌ها و خروجي‌هاي آن با يکديگر است. در ساده‌ترين حالت که واحد يک ورودي را مصرف کرده و يک خروجي مي‌دهد، عملکرد به صورت خارج قسمت خروجي بر ورودي تعريف مي‌شود. واحدي در نظر بگيريد که با مصرف ورودي x، خروجي y را توليد مي‌کند (شکل 2-4). تعريف مي‌کنيم:
(2-1)
اغلب به خاطر پيچيدگي واحدهاي تصميم‌گيري، در نظر گرفتن چندين ورودي و چندين خروجي اجتناب‌ناپذير است. فرض کنيد واحد تصميم‌گيري با مصرف بردار ورودي بردار خروجي را توليد مي‌کند. (شکل 2-5)
شکل2-4 : يک واحد تصميم‌گيري با يک خروجي و يک ورودي
شکل2- 5 : يک واحد تصميم‌گيري و خروجي‌ها و ورودي‌هاي آن
در چنين وضعيتي، عملکرد را مي‌توان به صورت حاصل تقسيم و ترکيب وزني خروجي‌ها بر ترکيب وزني ورودي‌ها تعريف کرد. اگر براي واحد تصميم‌گيري فوق وزن (قيمت) همه خروجي‌ها مشخص و وزن (هزينه) هر ورودي نيز معلوم باشد، عملکرد از رابطه (2-2) محاسبه مي‌گردد:
(2-2)
که در آن وزن خروجي rام يعني و وزن است.
جهت ارزيابي عملکرد يک واحد تصميم‌گيري (DMU) نياز به تابع توليد داريم. در اغلب موارد تابع توليد در دست نيست و اين به دليل پيچيدگي فرآيند توليد، تغيير در تکنولوژي توليد و چند مقدار بودن تابع توليد است. يعني در اغلب موارد يک ترکيب از ورودي‌ها مانند يک بردار خروجي مانند را توليد مي‌کند از اين رو ناچاريم تقريبي از تابع توليد را در دست داشته باشيم تابع توليد، تابعي است که براي ه