پایان نامه با واژگان کلیدی آموزش از راه دور، استاندارد، توافقنامه

نوامبر 30, 2018 0 By admin4

اعضاء تيم آموزشي مجاز هستند از وسايل و ايجاد ارتباط همزمان الکترونيکي و آموزشي از طريق شبکه جهاني اينترنت استفاده نمايند(فاضلي،354:1381). فناوري آموزشي امکان ارتباط بيشتر ميان ياددهنده و يادگيرنده (معلم – شاگرد) و يادگيرنده با يادگيرنده (شاگرد – شاگرد) را به وجود مي‌آورد و گفتگو و تعامل ميان آنان را آسانتر مي‌سازد و به اين ترتيب، درجه بالايي از انفرادي شدن يادگيري و کسب دانش از سوي خود يادگيرندگان را ايجاد مي‌کند(ابراهيم زاده،5:1386).
2-3-3 فناوري تعاملي
فناوري تعاملي23 حد واسط بين فناوري توزيعي و فناوري اشتراکي 24 است. در اينجا از وسايلي مانند نوار کاست، نوار ويدئو، تلويزيون، سي دي رم و از اين قبيل وسائل براي رسيدن به هدف يادگيري استفاده مي‌شود. اين فناوري به صورت دانشجو مداري25 است. زيرا در اينجا استاد سعي بر آن دارد که متناسب با نياز و خواسته‌هاي دانشجويان عمل نمايد(همان).
يادگيري الکترونيکي شيوه‌اي جديد در آموزش است که بسياري از محدوديت‌هاي آموزش سنتي را حذف مي‌کند و اگر چه بعضي از مشکلات خاص خود را به همراه دارد، اما اين شيوه آموزشي تأثير زيادي بر مدارس، مؤسسات و سازمان‌ها دارد و تأثير عمده‌ي آن بر دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالي مي‌باشد(هارپر، چن، ين26،2004). هدف يادگيري الکترونيکي عبارت است از توسعه به وجود آمدن تنوع در ظرفيت آموزش عالي کشور از طريق فناوري اطلاعات و ارتباطات، پاسخگويي به نيازهاي جامعه‌ي امروز و جامعه‌ي فردا، براي بهترين کيفيت و انعطاف‌پذيري و کمترين هزينه براي ارائه دادن آموزش(صفوي27، 2008). يادگيري الکترونيکي که در آن يادگيرندگان به صورت 24 ساعته به دوره‌هاي آموزشي دسترسي دارند، با سرعت دلخواه خود درس مي‌خوانند، نياز به رفت و آمد براي مراجعه به کلاس‌هاي حضوري مرتفع مي‌شود، در برنامه کاري کارکنان تداخل ايجاد نمي‌شود و زمان لازم براي يادگيري 25 تا 30 درصد کاهش مي‌يابد(خراساني و دوستي،1390).
ابعاد يادگيري الکترونيکي شامل بعد آموزشگاهي، مديريتي، فناوري، روش تربيتي، اخلاقي، طراحي واسط کاربري، پشتيباني منابع و ارزيابي عنوان شده است. بعد آموزشگاهي به موضوعات امور اداري، امور تحصيلي و خدمات دانشجويي يادگيري الکترونيکي مربوط است. مديريت يادگيري الکترونيکي مربوط به نگهداري محيط يادگيري و توزيع اطلاعات است. بعد فناوري يادگيري الکترونيکي مربوط به موضوعات زيرساخت فني در محيط‌هاي يادگيري الکترونيکي است. بعد روش تربيتي يادگيري الکترونيکي مربوط به تدريس و يادگيري است. ملاحظات اخلاقي در يادگيري الکترونيکي مربوط به تأثيرات اجتماعي و سياسي، تفاوت‌هاي فرهنگي، تعصب، تفاوت‎‌هاي جغرافيايي، تفاوت‌هاي دانشجويان، شکاف ديجيتالي، آداب معاشرت و موضوعات قانوني مي‌شود. طراحي واسط کاربري مربوط به ظاهر و حس کلي برنامه‌هاي يادگيري الکترونيکي مي‌شود. بعد پشتيباني منابع يادگيري الکترونيکي، پشتيباني آنلاين و منابع مورد نياز براي پرورش يادگيري معنادار را بررسي مي‌نمايد. ارزيابي يادگيري الکترونيکي شامل ارزيابي دانشجويان، محيط يادگيري و آموزش است(خان،35:1390).
2-4 نظريه‌هاي مورد استفاده در فناوري‌آموزشي
در بين نظريه‌هاي موجود يادگيري، نظريه‌هاي رفتارگرا، شناخت گرا و سازنده گرا بيشتر از ساير نظريه‌ها مورد استفاد? دست‌اندرکاران فناوري‌هاي آموزشي است که در اينجا به طور مختصر به اين سه نظريه پرداخته مي‌شود:
2-4-1 نظريه رفتارگرايي
نظريه رفتارگرايي28 که يک از قديمي‌ترين نظريه‌هاي مربوط به يادگيري است، بر تکرار يک الگوي جديد رفتاري متمرکز است. البته تا وقتي که به صورت خودکار درآيد، به عبارت ديگر اين تئوري رفتاري بر رفتارهاي آشکاري متمرکز است که قابل مشاهده و اندازه‌گيري باشد. اين تئوري مغز انسان را به عنوان يک “جعب? سياه” در نظر مي‌گيرد. در مدل‌هاي يادگيري رفتارگرا، عنصر تفکر نقشي بر عهده نداشته و يادگيري چيزي جز کسب عادت نيست(سليمي ، کسکه، صفري فارفار، محب زادگان،1387).
2-4-2 نظري? شناخت گرايي
نظريه پردازان شناخت گرا 29 قبول دارند که بسياري از يادگيري‌ها در ارتباط با مجاورت و تکرار حاصل مي‌شوند. همچنين به اهميت تقويت اذعان دارند، ولي تأکيد دارند که نقش آن عمدتاً فراهم آوردن بازخورد درستي جواب‌هاست تا به عنوان يک عامل انگيزشي، و اين چنين مفاهيم رفتاري را قبول دارند. ديدگاه اين نظريه پردازان دربار? يادگيري انسان عبارت است از: “تحصيل يا سازماندهي مجدد ساختارهاي شناختي که از طريق آنها انسان‌ها اقدام به پردازش و ذخيره اطلاعات مي‌کنند”. اين نظريه مبتني بر فرايند تفکري است که در وراي رفتار قرار دارد.
2-4-3 نظري? سازنده گرايان
سازنده گرايان30 اعتقاد دارند که يادگيرندگان خود، واقعيت خويش را مي‌سازند يا حداقل آن را بر مبناي ادراکات خود از تجارب تفسير مي‌کنند. بنابراين دانش هر فردي تابعي از تجارب اوليه، ساختارهاي ذهني و باورهاي اوست که در تفسير اشياء و رويدادها از آنها استفاده مي‌کند. ديدگاه سازنده گرايان به دانشجويان کمک مي‌کند تا با استفاده از دانش يا اطلاعات به ساختن معاني بپردازند. در اين رويکرد بيشترين تکي? طراحان آموزشي بر فناوريهاي نوظهور آموزشي است و اين دو با هم رابط? تراکنشي دارند که حاصل آن توليد دانش است. چيزي که بايد بيش از همه در مورد يادگيري الکترونيکي به آن توجه کنيم رشد تنوع و گوناگوني آن است، که فراسوي کلاسهاي درسي و آموزشي به توليد و پخش اطلاعات و پشتيباني مستقيم از اجراي آن مي‌پردازد. ايجاد دسترسي به اطلاعاتي که شامل دانش و معرفت جمعي است مي‌تواند زمين? قدرتمندي براي آموزش باشد(روزنبرگ،13:1384).
براي اجراي يادگيري الکترونيکي، در سطح نظام آموزشي بايد به چند محور توجه شود: تمهيد مقدمات، قلمرو عمليات، مراکز مجري، مديريت و سازمان، مقاطع مورد عمل، برنام? درسي و نحو? اعطاي مدرک رسمي(مجيدي،1388). زير محورهايي که براي اين محورها در نظر گرفته شده‌اند به شرح زير مي باشد:
* تمهيد مقدمات: ايجاد مؤسسه‌‌‌‌‌‌هاي يادگيري، پذيرش رويکرد تلفيقي به روش‌هاي آموزشي و انعقاد توافقنامه‌هاي في ما بين واحدهاي مربوط ؛
* قلمرو عمليات: تمام گروه‌هاي برخوردار از يادگيري الکترونيکي ؛
* مراکز مجري: مراکز مجاز ؛
* مديريت وسازمان: تعيين خط مشي، تعريف استاندارد، تفکيک و واگذاري تصدي‌گري در اجرا، طراحي و تدوين نظام مديريت يادگيري فراگير، کنترل و نظارت، ارزيابي و رتبه بندي مراکز ؛
* مقاطع مورد عمل: آموزش‌هاي رسمي و غير رسمي ؛
* برنام? درسي: کلاس مجازي، تعريف استاندارد، ارزشيابي دربدو ورود و حين تحصيل، ارزشيابي مستمر، تعامل چند سويه از طريق ويدئو کنفرانس، پست الکترونيکي و فرم‌هاي مباحثه و گفت و گوهاي علمي ؛
* اعطاي مدرک رسمي: تدارک امتحانات حضوري و غير حضوري پاياني .
2-5 دسته‌بندي آموزش الکترونيکي
آموزش الکترونيکي را مي توان به سه دسته تقسيم کرد:
2-5-1 يادگيري شخصي
در اين دسته فرد رشته‌ي مورد علاقه‌ي خود را انتخاب مي‌کند و در محيط اطراف خود مخصوصاً اينترنت، به دنبال اطلاعات مرتبط با آن مي‌گردد و در آن زمينه تحقيق مي‌کند، سپس سؤالات خود را از اساتيد آن رشته به صورت آف لاين مي‌پرسد.
2-5-2 يادگيري جمعي
در اين دسته شرايطي براي افراد مهيا مي‌شود تا با يکديگر و اساتيد خود ارتباط برقرار کنند. از جمله اين ابزارفرم ، چت31 و غيره است. در اين روش معمولاً زمان شروع و خاتمه‌ي دوره‌ي آموزشي و امتحانات براي همه‌ي آن گروه يکسان است.
2-5-3 کلاس هاي مجازي
در اين دسته، شرايط کاملاً مانند کلاس درس است و حتي در بعضي از موارد در کلاس‌هاي فيزيکي برگزار مي‌شود. در اين جا از ويدئو کنفرانس و به جاي تخته سياه از يک ويدئو پروژکتور استفاده مي‌شود. ارتباط ويدئويي از طريق صفحه‌ي نمايشگر و دوربين يا وب کم مي‌باشد و هر کس مي‌تواند از طريق کامپيوتر با استاد ارتباط برقرار کند(کيا، 1388).
وسيع بودن حوزه آموزش باعث ايجاد نهادهاي گوناگون آموزشي شده است که اين خود زمينه‌اي را براي شکل‌گيري فعاليت‌هاي يادگيري در حوزه‌هاي عمومي و تخصصي فراهم مي‌کند. نيازهاي جديد، گستردگي تقاضا، تکامل ابزار، و به ويژه ظهور فناوريهاي نوين عرص? آموزش را دچار تحولات عظيمي کرده است. رويکردهاي نويني در نتيجه اين تحولات در عرصه آموزش پديد آمد، که يکي از اين رويکردها آموزش از راه دور مي‌باشد(بابايي،39:1389).
2-6 آموزش از راه دور
در شرايط تغيير سريع فناوري و تحولات بازار، نظام آموزش عالي با چالش فراهم آوردن فرصت‌هاي يادگيري در حال افزايش بدون افزايش بودجه روبرو است. ويليامز32(2002)، معتقد است بيشتر مؤسسات آموزشي براي مواجه شدن با اين چالش به توسعه برنامه‌هاي آموزش از راه دور روي آورده‌اند. در ابتدايي‌ترين سطح ، آموزش از راه دور زماني اتفاق مي‌افتد که مدرس و فراگير در محيط فيزيکي يکسان قرار نگرفته و جدا از يکديگر باشند. بنابراين فناوري(صدا، تصوير، اطلاعات و چاپ) که اغلب در ارتباط رو در رو مورد استفاده قرار مي‌گيرند براي از بين بردن اين شکاف آموزشي بکار برده مي‌شود. اين گونه برنامه‌ها فرصت ديگري فراهم مي‌آورد تا اطلاعات حرفه‌اي خود را بر موقعيت‌هاي کاري ارتقاء دهند. ويليامز يکي از ابعاد آموزش از راه‌دور را به صورت رسانه‌هاي اطلاعاتي يا الکترونيکي معرفي مي‌کند. استفاده از سيستم رايانه‌اي و به صورت الکترونيکي در فرآيند يادگيري يکي از ابزارهاي مورد استفاده در آموزش از راه دور مي‌باشد(امين پور،1386).
آموزش از راه دور که تقريباً همزمان با شروع انقلاب صنعتي در اروپا، ابتدا از طريق مکاتبه‌اي توسط پيتمن33 در انگلستان در سال 1850 آغاز شد که هيچکس فکر نمي‌کرد اين شيوه بتواند توفيقي در آموزش به ويژه آموزش عالي پيدا کند اما بر خلاف انتظار، اين روش به ويژه پس از جنگ جهاني دوم گسترش يافت(کاظمي،452:1381). آموزش از راه دور براي يادگيرنده به معناي آزادي بيشتر در دسترس و نتيجتاً طيفي گسترده‌تر از فرصتهاي يادگيري و تحصيل است و مي‌تواند مشکلاتي از قبيل محدوديتهاي شخصي، موانع فرهنگي و اجتماعي و فقدان زيرساختهاي آموزشي را نيز جبران کند(طبايي عقدايي،27:1384). اين آموزش دسترسي به يادگيري را در مناطق دور جغرافيايي امکان‌پذير مي‌سازد و يادگيرنده در مکان‌ها و زمان‌هاي مختلف مي‌تواند، آموزش ببيند و يادگيري از طريق رسانه‌هاي الکترونيکي انجام مي‌شود. در اين آموزش مهمترين مسئله آمادگي استاد و نگرش دانشجو است، همچنين تعامل خوب بين اعضا و دانشجويان براي موفقيت در بسياري از دوره‌هاي آموزشي ضروري است(مور،دن و گالين34،2011). در قرن حاضر ما با تعارضات و بحران‌هاي اجتماعي و اقتصادي شديدي روبرو هستيم. به خصوص در کشورهاي جهان سوم و توسعه نيافته اين بحران‌ها جدي‌تر است. گرچه تاکنون برنامه‌هاي توسعه و رفاهي طرح‌ريزي شد? سازمان‌هاي بين‌المللي نتوانسته‌اند در توسعه کشورهاي جهان سوم موفق باشند اما به کمک آموزش و آثار آن يعني علم، تکنولوژي و ارتباطات هنوز فرصت‌هايي وجود دارد(فولتون35،35:1376).
اين نوع آموزش از راه دور يا باز نمونه‌اي از نظام‌هاست که حاصل پيشرفت سريع تکنولوژي و ارتباطات مي‌باشد و مقوله‌اي جديد و انقلابي را در روش‌هاي آموزشي مطرح مي‌سازد. فرصت‌هايي را براي افراد فراهم مي‌سازد تا بتوانند مهارت‌ها و توانايي‌هاي خويش را در عين حفظ شغل افزايش دهند و معلومات خود را نيز با تکنولوژي‌هايي که همواره در حال تغييرند افزايش داده و موقعيت اجتماعي خويش را بهبود بخشند. اين آموزش دو ويژگي ممتاز براي يادگيري اثربخش دارد: (1) بر خود آموزي