پایان نامه با واژگان کلیدی آموزش از راه دور، دانشگاه تهران، پردازش اطلاعات

نوامبر 30, 2018 0 By admin4

وبلاگ‌ها، ويکي، ابزارهاي اشتراک‌گذاري فايل‌ها و ابزارهاي ويرايشي به فرد امکان مي‌دهد تا پيام‌هاي شناختي و عاطفي خود را بر اساس اهداف خاص به اعضاي گروه منتقل کند و حس جمعي و گروهي ايجاد نمايد(سراجي و عطاران،15:1390).
مهارت شناختي : از عوامل موثر بر رفتار و تحت تاثير آموزش و يادگيري است.
مهارت فراشناختي : اصطلاح فراشناخت به دانش ما درباره‌ي فرايندهاي شناختي خودمان و چگونگي استفاده بهينه از آن‌ها براي رسيدن به هدف‌هاي يادگيري گفته مي‌شود.
1-6 تعريف عملياتي اصطلاحات پژوهشي
دانشگاه مجازي : منظور از دانشگاه‌هاي مجازي در اين پژوهش، مرکز آموزش الکترونيکي دانشگاه تهران و مهر البرز مي‌باشد. اين مراکز از طريق کنکور رسمي کارشناسي و کارشناسي ارشد دانشجويان را پذيرش و با استفاده از امکانات اينترنتي، کليه فرآيندهاي آموزشي را در اختيار آنها قرار مي‌دهند.
دانشجوي مجازي : منظور از دانشجويان مجازي در اين پژوهش، دانشجويان دانشگاه تهران و مهرو البرز مي‌باشد.
رضايت تحصيلي : در اين پژوهش رضايت تحصيلي عبارت از آن چيزي است که از طريق پرسشنامه محقق ساخته رضايت تحصيلي به دست مي‌آيد که در بخش ضمائم آمده است.
پيشرفت تحصيلي: در پژوهش حاضر پيشرفت تحصيلي با استفاده از معدل دانشجويان مورد بررسي قرار مي‌گيرد.
مهارت کار با رايانه‌ : در پژوهش حاضر مهارت کار با رايانه در پرسشنامه ميزان آمادگي ورود به دوره‌هاي يادگيري الکترونيکي توزيع شده که در گويه‌هاي 10-1 مورد بررسي قرار گرفته است.
مهارت ارتباطي : در پژوهش حاضر مهارت ارتباطي در پرسشنامه ميزان آمادگي ورود به دوره‌‌هاي يادگيري الکترونيکي توزيع شده که در گويه‌هاي 15-11 مورد بررسي قرار گرفته است.
مهارت شناختي : در پژوهش حاضر مهارت شناختي در پرسشنامه ميزان آمادگي ورود به دوره‌‌هاي يادگيري الکترونيکي توزيع شده که در گويه‌هاي 22-16 مورد بررسي قرار گرفته است.
مهارت فراشناختي : در پژوهش حاضر مهارت شناختي در پرسشنامه ميزان آمادگي ورود به دوره‌‌هاي يادگيري الکترونيکي توزيع شده که در گويه‌هاي 38-23 مورد بررسي قرار گرفته است.
فصل دوم
مباني نظري و پيشينهي پژوهش
2 مقدمه
تغييرات سريع اقتصادي، اجتماعي و فناورانه، ماهيت زندگي و مشاغل افراد را تحت تأثير قرار داده است. هر فردي براي رويارويي با اين تغييرات بايد به طور مداوم در حال يادگيري و بازآموزي باشد. اين ويژگي‌ها در عصر حاضر موجب شده است تا به طور مداوم بر تعداد داوطلبان ورود به آموزش عالي افزوده شود که در اغلب کشورها تعداد داوطلبان ورود به دانشگاه‌ها بيش از ظرفيت آن‌هاست(سراجي، عطاران، عسگري،1387).
با توجه به اين که از يک طرف تعداد متقاضيان ورود به تحصيلات تکميلي زياد شده است و دوره‌هاي حضوري موجود پاسخگوي اين نيازهاي فزاينده نيستند، از طرف ديگر بخش عمده‌اي از متقاضيان تحصيلات تکميلي را کارشناسان شاغل و داراي مسئوليت‌هاي اجتماعي و خانوادگي تشکيل مي‌دهند که شرکت در دوره‌هاي حضوري به صورت تمام وقت براي آنان امکان‌پذير نيست و روش‌هاي سنتي آموزش ديگر پاسخگوي حجم عظيم تقاضا براي آموزش نمي‌باشد. بنابراين آموزش عالي به عنوان مهم‌ترين نهاد آموزشي، يادگيري الکترونيکي و دانشگاه مجازي را به عنوان جايگزين يا مکملي براي يادگيري سنتي پيشنهاد کرده است. در حال حاضر دوره‌هاي يادگيري الکترونيکي، بخش مهمي از آموزش عالي را تشکيل مي‌دهند و بسياري از دانشگاه‌ها، مؤسسات و سازمان‌هاي آموزشي، به سرعت در حال توسعه و پياده‌سازي اين شيوه‌ي آموزشي هستند(ملکي مرشت، قلعه اي و موسوي،1391).
2-1 فناوري اطلاعات و ارتباطات
فناوري اطلاعات و ارتباطات واژه‌اي است که در سال 1970 پديد آمد و برگيرنده دو موضوع محاسبات رياضي و ارتباطات منطقي اعداد بود. مفاهيم مختلفي با برخوردهاي متفاوتي در زمينه فناوري اطلاعات و ارتباطات عنوان شده است. فناوري اطلاعات و ارتباطات عبارتست از، فناوري که سيستمهاي پردازش اطلاعات بازرگاني و اداري و غيره را در بردارد. کامپيوترها و شبکه هاي ارتباطي و معلومات خاص فناوري اطلاعات و ارتباطات اجزاي فناوري اطلاعات مي‌باشند(فلاح و عطارنيا،173:1392).
فناوري اطلاعات و ارتباطات زيربناي حرکت جوامع و نسل آينده در اغلب زمينه‌هاست و به عنوان بستر و ابزاري مهم براي رشد و توسعه به شمار مي‌رود. عمق تأثيرات اين فناوري به گونه‌اي است که ناديده گرفتن آن منجر به از دست دادن جايگاه جهاني در عرصه‌هاي جديد خواهد شد(اخوان و مسعودي ندوشن،1384). اين فناوري‌ها واسطه‌اي هستند که امکان بيان طيف گسترده‌اي از اطلاعات، انديشه‌ها، مفاهيم و پيام‌ها را فراهم مي‌کند و تبحر در فناوري اطلاعات و ارتباطات به معني توانايي به کارگيري مؤثر آن مي‌باشد. تبحر در آن شخص را قادر مي‌سازد که انواع مختلف کارها را انجام دهد و براي انجام هر کار راه‌هاي مختلفي را بيابد(خسروي،1386).
کلارک15، وسايل و امکانات ارتباط رسانه‌اي و فناوري را در مباحث آموزشي حتمي و اجتناب ناپذير مي‌داند. اما بايد توجه کرد که ميزان استفاده از فناوري‌ها و تجهيزات به نگرش کاربران نسبت به اين ابزار بستگي دارد و هرچه نگرش آنها مثبت باشد، استفاده از اين آموزش‌ها بهبود خواهد يافت(کلارک،1994). با توجه به اينکه فناوري‌هاي ارتباطات در تعليم و تربيت مورد بهره‌برداري قرار گرفته‌اند تا تعامل ميان تمامي شرکت کنندگان در فعاليت‌هاي آموزشي را توسعه دهند، بنابراين تعامل جزئي ضروري در فرآيند آموزشي محسوب مي‌شود. از نظر واگنر 16 تعامل وقايع دوسويه‌اي است که حداقل به دو شي و به دو عمل نياز دارد. تعامل زماني اتفاق مي‌افتد که اين اشياء و وقايع به صورت متقابل يکديگر را تحت تاثير قرار دهند. تعامل امکان انجام دادن کارها و وظايف گوناگون در فعاليت‌هاي آموزشي را فراهم مي‌کند(اندرسون و الومي ،81:1385).
2-2 تعامل در آموزش از راه دور
مور17، سه نوع تعامل را در آموزش از راه دور توصيف کرده است که اين سه شکل شامل: تعامل ميان دانشجو و اساتيد، تعامل ميان دانشجويان با همديگر و تعامل ميان دانشجويان با محتوا مي‌باشد. اما تعامل در يادگيري مي‌تواند از اينها نيز فراتر باشد که به شش دسته تقسيم‌بندي مي‌شوند: تعامل استاد با دانشجو، تعامل دانشجو با محتوا، تعامل دانشجو با دانشجو، تعامل استاد با محتوا، تعامل استاد با استاد و تعامل محتوا با محتوا (ابراهيم زاده، زندي، علي‌پور، زارع، يزداني، 1389). براي نشان دادن راه‌هاي گوناگون پشتيباني شبکه از تعامل آموزشي شش رابطه تعاملي ممکن در بين سه عنصر اصلي محيط آموزش رسمي دانشجويان، اساتيد و محتوا ارائه مي‌شود:
2-2-1 تعامل استاد – دانشجو
در يادگيري الکترونيکي تعامل دانشجو با استاد، به روش و شکل‌هاي گوناگون از جمله: ارتباطات غيرهمزمان و همزمان متني، يا با استفاده از محتواي شنيداري و ديداري امکان‌پذير مي‌شود. تعامل بين دانشجويان و اساتيد در حيطه‌هاي آموزشي، شناختي و اجتماعي محيط يادگيري الکترونيکي در نظر گرفته مي‌شود.
2-2-2 تعامل دانشجو – دانشجو
برخي از دانشجويان فعالانه قالب‌هاي آموزش از راه دور، مانند يادگيري الکترونيکي را انتخاب مي‌کنند و اين به آنها اجازه مي‌دهد تا ضمن مطالعه‌اي مستقل به ارتباط فشرده و محدوديت‌هاي زماني که در قالب‌هاي تنظيم شده زماني و تعاملي آموزش وجود دارد، وابسته نباشند.
2-2-3 تعامل دانشجو – محتوا
بخش اعظم وقت دانشجو در تمامي قالب‌هاي آموزش صرف تعامل با محتواي آموزشي مي‌گردد. در آموزش سنتي کلاس درس به معناي مطالعه متون و منابع کتابخانه‌اي است. در محيط يادگيري الکترونيکي، محتوا مي‌تواند به صورت متن بر روي کاغذ يا صفحه نمايش ارائه و خوانده شود، اما محتوا غالباً با گستره‌اي غني از آموزش‌هايي به کمک رايانه، شبيه سازي‌ها، جهان‌هاي خرد18، ابزار توليد نمايش19 و بازنمايي تکميل مي‌شود.
2-2-4 تعامل استاد – محتوا
تعامل استاد با محتوي در يادگيري الکترونيکي، بر توليد و تعيين فعاليت‌هاي يادگيري به وسيله اساتيد تمرکز دارد و به آنان اين امکان را مي‌دهد که بطور مداوم بر فعاليت‌ها و منابع محتوايي که براي يادگيري دانشجويان توليد شده است، نظارت داشته باشند و آنها را روزآمد کنند.
2-2-5 تعامل استاد – استاد
تعامل استاد با استاد فرصت‌هايي را براي حمايت کردن و پيشرفت حرفه‌اي اساتيد از طريق ارتباط با همکاران فراهم مي‌آورد، همچنين اين تعامل‌ها اساتيد را تشويق مي‌کند تا از پيشرفت و اکتشاف دانش در موضوع موردنظرشان درباره جامعه علمي اساتيد منفعت‌هايي به دست آورند.
2-2-6 تعامل محتوا – محتوا
تعامل محتوا با محتوا نوع جديد و در حال توسعه از تعامل آموزشي است که در آن محتوا طوري برنامه‌ريزي شده است تا با ديگر منابع اطلاعاتي رايانه‌اي تعامل برقرار کند و با کسب قابليت‌هاي جديد بطور مداوم روزآمد شود(همان).
يادگيري الکترونيکي روش‌هاي تدريس و يادگيري سنتي را متحول کرده و در تکميل و توسع? آن نقش بسزايي داشته است. چناچه بپذيريم که “تعامل” نقش اساسي و مهمي در فرايند تدريس و يادگيري دارد، يادگيري الکترونيکي به بهره‌گيري از فناوري‌هاي نوظهور، تعاملات گسترده‌اي را جهت دسترسي به اطلاعات وسيع و نيز برقراري انواع ارتباط فراهم مي‌سازد. امکاني که در فرايند يادگيري سنتي به صورت بسيار محدود و ناچيزي وجود داشته است(زارعي زوارکي،1387).
مراکز آموزش عالي آغاز مسير استفاده از اشکال مختلف فناوري اطلاعات براي بهبود آموزش، پژوهش و خدمات اجتماعي ر ا طي مي‌کنند و اين ابزار به عنوان يک منبع قوي وارد آموزش عالي شده است. اينترنت شيوه‌هاي آموزش و يادگيري را در سراسر جهان تغيير داده و توانسته خدماتي را به طور شبانه‌روزي و در هفت روز هفته با سرعت نور ارائه دهد. فناوري اطلاعات با استفاده از شبکه اينترنت مي‌تواند از دانشجويان فراگيراني فعال و متفکراني نقاد به جاي حاملان اطلاعات بسازد(آراسته،6:1381). اينترنت و شبکه گستره جهاني فرصت‌هايي را براي گسترش سامانه يادگيري الکترونيکي فراهم آورده است. توسعه سامانه‌هاي يادگيري الکترونيکي آغاز يک انقلاب براي ارائه محتواي آموزشي، فعاليت‌هاي يادگيري و ارتباطات اجتماعي است(زمانپور و ميرزابيگي، 1389).
2-3 مراحل تکامل فناوري آموزشي
فناوري، برنامه‌ها و امور مالي اداري، سرپرستي دانشگاهها و مؤسسات آموزشي را تحت تأثير قرار مي‌دهد و راه سياستگزاران نظام آموزش عالي را تعيين مي‌کند. همچنين موجب تدوين طرحهاي مختلفي براي آموزش از راه دور و ايجاد انعطاف‌پذيري در ارائه دانش در جامعه علمي شده‌اند و در محيط آموزشي مراحل تکاملي را طي کرده است. اين مراحل عبارتند از: فناوري توزيعي، فناوري تعاملي و فناوري اشتراکي.
2-3-1 فناوري توزيعي
فناوري توزيعي20 در کلاس درس مورد استفاده قرار مي‌گيرد. بدين ترتيب که استاد توضيحات خود را با تجربه يادگيري دانشجويان پيوند مي‌زند. در اينجا آموزش، رودررو و به سبک سنتي انجام مي‌گيرد. در اين فناوري، استاد مداري مطرح است، و ارتباط بين استاد و دانشجو به شکل يک نفر به چند نفر در جهت آموزش و يادگيري برقرار است.
2-3-2 فناوري اشتراکي
فناوري اشتراکي21 با پيوستن دانشجويان به تيم آموزشي در جهت پرورش مدل ذهني يادگيرندگان عمل مي‌کند. در اينجا محيط آموزشي اشتراکي و تيم آموزش مداري22 مطرح است. زيرا در فناوري اشتراکي ارتباط در ميان بسياري از دانشجويان با دانشجويان ديگر و همچنين ارتباط بين آنها و استادان به منظور نيل به هدف آموزشي در تسهيل يادگيري فراهم است. بر حسب فناوري اشتراکي،